Кіріспе
Ресейлік феминист революционер (1869–1962)
Ариадна Владимировна Тыркова-Уильямс (Ариадна Владимировна Тыркова; 13 қараша 1869, Санкт-Петербург – 12 қаңтар 1962, Вашингтон, округ Колумбия; бірінші некесінде Ариадна Борман) – революциялық кезеңде 1920 жылға дейін Ресейде либералды саясаткер, журналист, жазушы және феминист болды. Соңынан ол Ұлыбританияда (1920–1951) және АҚШ-та (1951–1962) жазушы ретінде өмір сүрді.
Революциялық бастамалар
Ариадна Владимировна Тыркова 1869 жылдың 13 қарашасында Новгород облысындағы Вержежидегі мұрагерлік жер иесі Владимир Тырковтың қызы болып дүниеге келді. Ол Санкт-Петербургте оқыды. Сол жерде инженер А. Н. Борманға үйленді және ол екеуінен 1891 жылы Аркадий есімді ұл дүниеге келді. 1900 жылдардың басында Пётр Струвтің "Освобождение" ("Азаттық") журналымен байланысты либералды оппозициялық топтардың ішінде белсенділік танытты. 1904 жылы "Освобождение" журналының 400 данасын Ресейге контрабандалық жолмен өткізуге тырысқанда тұтқындалды. Кейін сол жылы тағы тұтқындалып, 30 айға бас бостандығынан айырылды және Штутгартқа қашып кетті, онда ол Уильямспен танысты; екеуі бірге Парижге көшті. Жыл соңында Уильямс Санкт-Петербургке жіберілді. Оның әйелі де одан кейін оның ізімен барды. 1905 жылғы Ресей революциясы кезінде жарияланған қазан манифесі бойынша кешірім берілгеннен кейін Ресейге оралды, ол Конституциялық-демократиялық партияны (Кадеттер партиясы деп те аталады) құруға көмектесті және 1906 жылы партияның Орталық комитетіне мүше болды.
Революциялардың аралығы
1906 жылы ол Жаңа Зеландиялық британдық славист Гарольд Уильямсқа (1876–1928) үйленді, ол «Morning Post» газеті үшін Санкт-Петербургте журналист болып жұмыс істеді. Сол жылы ол Бүкілресейлік әйелдер теңдігі одағына қосылды және Екатерина Кусковамен бірге әйелдердің тең құқықтары үшін күрестің жетекшісі болды, бұл Конституциялық-демократиялық партияны әйелдерге сайлау құқығын беруді өз бағдарламасына қосуға мәжбүр етті. 1907 жылдың соңында революция жеңіліске ұшырағаннан кейін Тиркова-Уильямс Конституциялық-демократиялық партияның оң қанатына өтті және Мемлекеттік Думадағы прогрессивтік фракциямен, ал Октябристер партиясының сол қанатымен одақ құруды жақтады. 1911 жылы отбасы қысқа мерзімге дауға тартылды, себебі Гарольд Уильямс тыңшылық жасады деген айып тағылды, бұл Ресейдің құпия полициясының істеген ісінің нәтижесі болды деп есептеледі. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Бүкілресейлік қалалар одағында жұмыс істеді. Сондай-ақ ол бір жыл Түркияда болып, ондағы өмірі туралы кітап жазды («Старая Турция», 1916).
After the defeat of the revolution in late 1907, Tyrkova Williams moved to the far Right of the Constitutional Democratic party, and advocated an alliance with the Progressive faction in the State Duma and the Left wing of the Octobrist party
In 1911, the family was briefly embroiled in controversy, when Harold Williams was accused of espionage, supposedly as a result of Russian secret police machinations
During World War I, she worked in the All Russian Union of Cities. She also spent a year in Turkey and wrote a book about her experiences there (Staraya Turtsia, 1916) .
1917 жылғы революция және эмиграция
1917 жылы 17 наурызда, ақпан революциясынан кейін, Тиркова-Уильямс Кадет партиясының Петроград комитетіне мүше болып сайланды. Ол Петроградтағы партия басылымдарын үйлестірді, ал 1917 жылдың жазында Петроград Думасына сайланды, онда Конституциялық-демократиялық фракцияны басқарды. Тамыз айында Демократиялық конференцияның мүшесі болды, қыркүйекте болса Пре-Парламентке сайланды. 1917 жылғы қазан революциясы кезінде большевиктер билікті басып алғаннан кейін, ол қарашадағы сайлауларда Құрылтай жиналысына кандидат болды және Александр Изгоевпен бірге «Борба» газетін қысқа мерзімге редакциялады, газет большевиктер үкіметі тарапынан жабылды. Большевиктер Құрылтай жиналысын таратып жібергеннен кейін, ол Оңтүстік Ресейде большевиктерге қарсы қарсылықты ұйымдастыруға көмектесті. Бірақ 1918 жылдың көктемінде ол Ұлыбританияға эмиграциялады, ал 1919 жылы Ресей революциясының алғашқы жылы туралы «Еркіндіктен Брест-Литовскіге дейін» атты еңбегін жариялады. Көктемде ол Ресейге қайтып келді, сол кезде Харольд Уильямс генерал Антон Деникиннің бақылауындағы аймақтарға Ақ қозғалыстың барысы туралы хабарлау үшін жіберілді. Ол кезде ол оңшыл қанатқа қарай жылжып, былай деп жазды:
We must support the army first and place the democratic programs in the background. We must create a ruling class and not a dictatorship of the majority. The universal hegemony of Western democracy is a fraud, which politicians have foisted upon us. We must have the courage to look directly into the eye of the wild beast—which is called the people
In late 1919, General Denikin was defeated, and Tyrkova Williams returned to Britain in 1920. In London, she became a founder of the London based Russian Liberation Committee, edited its publications, and raised money for Russian orphans In November 1928, her husband died. Afterwards she wrote a biography of Alexander Pushkin (Zhizn' Pushkina, 2 vols., 1928–1929) , and a book about her late husband (Cheerful Giver, 1935). After the second World War, in March 1951, she migrated to the United States of America and later published three volumes of memoirs (1952, 1954, 1956) in Russian. Ariadna Tyrkova Williams died on 12 January 1962 in Washington DC and was buried there in Rock Creek Cemetery.
«Біз, ең алдымен, армияны қолдауымыз керек және демократиялық бағдарламаларды екінші орынға қоюымыз керек. Біз көпшіліктің диктатурасын емес, билеуші класс құруымыз керек. Батыс демократиясының жалпы үстемдігі – саясаткерлер бізге таңған алдау. Біз жабайы аңның көзіне тіке қарауға батыл болуымыз керек – ол халық деп аталады.»
We must support the army first and place the democratic programs in the background. We must create a ruling class and not a dictatorship of the majority. The universal hegemony of Western democracy is a fraud, which politicians have foisted upon us. We must have the courage to look directly into the eye of the wild beast—which is called the people
In late 1919, General Denikin was defeated, and Tyrkova Williams returned to Britain in 1920. In London, she became a founder of the London based Russian Liberation Committee, edited its publications, and raised money for Russian orphans In November 1928, her husband died. Afterwards she wrote a biography of Alexander Pushkin (Zhizn' Pushkina, 2 vols., 1928–1929) , and a book about her late husband (Cheerful Giver, 1935). After the second World War, in March 1951, she migrated to the United States of America and later published three volumes of memoirs (1952, 1954, 1956) in Russian. Ariadna Tyrkova Williams died on 12 January 1962 in Washington DC and was buried there in Rock Creek Cemetery.
1919 жылдың соңында генерал Деникин жеңіліске ұшырады, ал Тиркова-Уильямс 1920 жылы Ұлыбританияға оралды. Лондонда ол Лондонға негізделген Ресейді азат ету комитетінің құрылуына қатысты, оның басылымдарын редакциялады және орыс жетімдеріне қаржы жинады. 1928 жылдың қарашасында оның күйеуі қайтыс болды. Содан кейін ол Александр Пушкиннің өмірбаянын («Пушкиннің өмірі», 2 том, 1928–1929) және қайтыс болған күйеуі туралы кітап («Көңілді сыйлаушы», 1935) жазды. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1951 жылдың наурыз айында ол Америка Құрама Штаттарына көшіп, кейіннен орыс тілінде үш томдық естеліктерін (1952, 1954, 1956) жариялады. Ариадна Тиркова-Уильямс 1962 жылдың 12 қаңтарында Вашингтонда қайтыс болды және Рок-Крик зиратында жерленді.
We must support the army first and place the democratic programs in the background. We must create a ruling class and not a dictatorship of the majority. The universal hegemony of Western democracy is a fraud, which politicians have foisted upon us. We must have the courage to look directly into the eye of the wild beast—which is called the people
In late 1919, General Denikin was defeated, and Tyrkova Williams returned to Britain in 1920. In London, she became a founder of the London based Russian Liberation Committee, edited its publications, and raised money for Russian orphans In November 1928, her husband died. Afterwards she wrote a biography of Alexander Pushkin (Zhizn' Pushkina, 2 vols., 1928–1929) , and a book about her late husband (Cheerful Giver, 1935). After the second World War, in March 1951, she migrated to the United States of America and later published three volumes of memoirs (1952, 1954, 1956) in Russian. Ariadna Tyrkova Williams died on 12 January 1962 in Washington DC and was buried there in Rock Creek Cemetery.
Шығармалары
Старая Турция и Младотурки: Құдай Константинопольге қарсы, Петроград, Б. М. Вольф баспасы, 1916, 179 б. "Еркіндіктен Брест-Литовскіге дейін", Ресей революциясының бірінші жылы, Лондон, Macmillan, 1919, 526 б. Екінші басылым, Вестпорт, КТ, Hyperion Press, 1977, 526 б. Шаттық сыйлаушы: Гарольд Уильямстың өмірі, оның әйелі Ариадна Тиркова Уильямс, Лондон, P. Davies, 1935, xii, 337 б. Na Putyakh k Svobode, Нью-Йорк, Чехов атындағы баспа, 1952, 429 б. То, чего больше не будет, Париж, Возрождение, [1954], 267 б. Пушкин өмірі, 1 том (1799–1824), 2 том (1824–1837), Париж, "Возрождение" кітап дүкені, 1929. 2-ші басылым, Париж, YMCA Press, 1948. 3-ші басылым, Мәскеу, Молодая Гвардия, 1998, (жинақ), (1-том), (2-том).
Cheerful Giver: The Life of Harold Williams, by his wife, Ariadna Tyrkova Williams, London, P. Davies, 1935, xii, 337 p.
Na Putyakh k Svobode, New York, Izd vo im. Chekhova, 1952, 429p. To, chego bol'she ne budet, Paris, Vozrozhdenie, [1954], 267p. Zhizn' Pushkina (Life of Pushkin) vol. 1 (1799–1824), vol. 2 (1824–1837), Paris, Sklad izd. Knizhnyi magazin Vozrozhdeniia, 1929. 2nd edition, Paris, YMCA Press, 1948. 3rd edition, Moscow, Molodaia Gvardiia, 1998, (set), (v. 1), (v. 2)