Кіріспе

Америкалық генетик және жазбагер (1906–2005)

Хирам Бентли Гласс (17 қаңтар 1906 – 16 қаңтар 2005) – американдық генетик және белгілі жазбагер.

Генетикалық детерминизм туралы айнек

Докторлық бағытшысы Г. Мюллер сияқты, Гласс та евгеникаға терең алаңдады. Чарльз Давенпорт, Моррис Стеггерда және басқалардың көзқарастарына жауап ретінде Гласс "Генетиктер күресте: олардың 1920 және 1930 жылдардағы Америкадағы евгеника мен расизмге қарсы тұруы" (1986) атты эссе жазды. Келесі үзінді осының көрнекті мысалы:

"Еске сақтаған жөн, бір ұрпақтан екіншісіне жұмыртқа мен сперматозоид арқылы берілетін гендер – бұл жай ғана ДНК молекулалары, олар ғасырлар бойы нақты әлемде тірі қалуға және жетілгенде көбейіп өсуге қабілетті жеке тұлғаларды қамтамасыз ету үшін таңдалған. Гендер өсіп келе жатқан, дамушы организмнің жасушалары мен тіндерінде шығарылатын белоктардың түрлерін ғана бақылайды немесе даму кезінде осы синтетикалық процестердің тиісті уақытта және тиісті тіндерде іске қосылуын және тоқтатылуын реттейді. Олардың әсері, сәтті немесе сәтсіз, қоршаған ортаның, биологиялық, әлеуметтік-мәдени жағдайларына байланысты. Мінез-құлық – бұл өсіп, дамып келе жатқан организмнің жағдайы өзгергенде қабылдайтын күйі мен көзқарасының өзгеруін көрсетеді. Дарвиндік эволюция тіршілік ету мен көбеюді ынталандыратын кез келген генетикалық айырмашылықтардың іріктелуіне (яғни, "сақталуына" немесе "көбейтілуіне") негізделген, тіпті өзін-өзі құрбан ететін тұлғаның гендері сияқты гендер өлімнен немесе сүйексіздіктен құтылған туысқандарда сақталса, альтруизм сияқты мінез-құлықтың түрлерін де қамти алады. Бірақ жағдай – яғни, қоршаған орта – қандай ген "жақсы", ал қандай ген "жаман" екенін анықтайды. Әлеуметтік дарвинизмнің және сондай-ақ, кеңейтілген социобиологияның кемшілігі – гендер мен қоршаған ортаның өзара байланыстылығын ескермеу, "жақсы" немесе "жаман" гендер, "жақсы" немесе "жаман" фенотиптер туралы абсолюттік тұрғыда ойлау." ("Генетиктер күресте" эссесінен үзінді, 148-бет)

Редакциялық жұмыс

Уильям МакЭлроймен бірлесіп, ол бірнеше симпозиумдық томдарды редакциялады, соның ішінде Франсуа Якоб, Эрвин Шаргафф, Северо Очоа, Артур Корнберг, Макс Дельбрюк және Фрэнсис Крик сияқты авторлармен бірге «Тұқым қуалаудың химиялық негіздері» кітабын. Конрад Уоддингтон «Тұқым қуалаудың химиялық негізі» туралы рецензиясында былай деп жазды:
«Ол аналитикалық биологияның ең маңызды мәселесін – биологиялық организмдердің негізгі құрылымдық бірліктерінің химиялық табиғаты мен олардың қалай жұмыс істейтінін қарастырады. Хромосомалар, гендер, нуклеин қышқылдары және вирустар саласындағы мамандар үшін бұл кітап аса қажетті болады.»