Кіріспе

Эзофагектомия немесе эзофагектомия – қыртқанның толық немесе жартылай хирургиялық жолмен алынып тасталуы.

Медициналық қолданыстар

Негізгі мақсат – асқазан-ішек жолының бір бөлігі – қықышқұрылысты алып тастау. Бұл процедура көбінесе қықышқұрылыс қатерлі ісігі бар науқастарға жасалады. Әдетте, қықышқұрылыс қатерлі ісігі дененің басқа бөліктеріне тарамай, ерте сатысында анықталғанда жасалады. Қықышқұрылыс қатерлі ісігінің ерте сатысындағы эзофагектомия емделудің ең жақсы мүмкіндігін ұсынады. Техника мен операциядан кейінгі күтімнің маңызды жақсаруына қарамастан, қықышқұрылыс қатерлі ісігінің ұзақ мерзімді өмір сүру көрсеткіші әлі де төмен. Алғашқы сатыдағы ісіктерге көп түрлі емдеу (химиотерапия және сәулелік терапия) қажет. Эзофагектомия кейде балалардағы қықышқұрылыс атрезиясы, ахалазиясы немесе химиялық күйік сияқты қатерсіз аурулар үшін де жасалады. Қатерлі ісікке байланысты эзофагектомия жасағандарда оментопластика (үлкен омыртқаның бір бөлігін ақауды жабуға немесе толтыруға, артериялық немесе порталды веналық айналымды жақсартуға, сұйықтықты сіңіруге немесе лимфа ағынын арттыруға қолданылатын процедура) нәтижелерді жақсарта түседі.

Жіктеу

Озофагектомияның екі негізгі түрі бар. Трансхиаталдық эзофагектомия (THE) мойын және іш қуысы бірдей уақытта жасалады. Трансторакальдық эзофагектомия (TTE) кезінде көкірек қуысы (көкірек) ашылады. Көп жағдайда асқазан мойынға көшіріледі және асқазан бұрынғы тамақ ішектің орнын басады. Кейбір жағдайларда алынып тасталған тамақ ішектің орнына науқастың ішегі сияқты басқа қуыс мүше орналастырылуы мүмкін. Баяу дамып келе жатқан тағы бір мүмкіндік – лапароскопиялық және торакоскопиялық әдіспен жүзеге асырылатын минималды инвазивті хирургия. Оталдан кейін пациенттер қалыпты тамақтануда қиындықтарға тап болуы мүмкін, сондықтан олар жұмсақ тағамдарды тұтынуға, тамақтану кезінде сұйықтықтардан аулақ болуға және тамақтанғаннан кейін 1-3 сағат бойы тік күйде болуға мәжбүр болуы мүмкін. Дисфагия жиі кездеседі, сондықтан науқастарға тамақты мұқият шағуға немесе ұнтақтап жеуге кеңес беріледі. Пациенттер кеуде қуысының астындағы ауырсынудан шағымдануы мүмкін, ол сұйықтық ішу арқылы немесе тамақты қайтару арқылы басылады. Рефлюкс сияқты белгілер күшті болуы мүмкін, оның ішінде қышқыл және майлы тағамдарға төзбеушілік. Ауыз арқылы тамақтану қайта басталғанша уақытша тамақтандыру үшін отал кезінде жегулік түтікшелер орнатылуы мүмкін.

Процесс

Эзофагектомия – өте күрделі операция, оны орындауға 4-8 сағат уақыт кетеді. Бұл операцияны кеуде хирургиясы немесе жоғарғы асқазан-ішек хирургиясы саласында маманданған дәрігерлер ғана жасауы тиіс. Эзофагектомияға арналған анестезия да операция кезінде пациенттің тыныс жолдары мен өкпе функциясын басқарудағы қиындықтарға байланысты күрделі болып келеді. Өкпелердің құлауы жоғары ықтималдықпен мүмкін, сондай-ақ диафрагма функциясының жоғалтылуы және көкбауырдың зақымдануы да болуы мүмкін. АҚШ ауруханаларында операциядан кейінгі орташа өлім-жітім көрсеткіші (ауруханада немесе операциядан кейін 30 күн ішіндегі өлім) шамамен 10% құрайды. Танымал ірі онкологиялық ауруханалар әдетте 5% төмен өлім-жітім деңгейін көрсетеді. 10-20% науқаста ауыр асқынулар байқалады, ал қандай да бір асқынулар (ауыр және жеңіл) 40% жағдайда кездеседі. Ауруханада жату мерзімі әдетте 1-2 апта, ал қалпына келтіру мерзімі 3-6 айды құрайды. Қалпына келтіру процесі бір жылға дейін созылуы мүмкін.