Кіріспе
Эберхард Йеккель (29 маусым 1929 – 15 тамыз 2017) – неміс тарихшысы. 1980-ші жылдары ол нацистік Германия мен Холокостты неміс тарихнамасына қалай енгізу және Гитлердің ниеттері туралы тарихшылар арасындағы пікір таласына (Historikerstreit) белсенді қатысушы болды.
Eberhard Jäckel (; 29 June 1929 – 15 August 2017) was a German historian. In the 1980s, he was a principal protagonist in the Historians' Dispute (Historikerstreit) over how to incorporate Nazi Germany and the Holocaust into German historiography and over Hitler's intentions.
Мансап
Везермунде, Ганновер қаласында туған Якель Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Геттинген, Тюбинген, Фрайбург, Гейнсвилл және Париж қалаларында тарихты оқыды. Кильде 1966 жылға дейін ассистент және доцент болып қызмет еткеннен кейін, 1967 жылдан бастап сабақ берді және Голо Манннан кейін Штутгарт университетінде қазіргі заман тарихы профессоры болды. Якельдің докторлық диссертациясы оның алғашқы кітабына айналды – 1966 жылы жарық көрген «Гитлердің Еуропасындағы Франция» («Frankreich in Hitlers Europa») Германияның 1933 жылдан 1945 жылға дейінгі Франция саясатын зерттейді. 1969 жылы жарық көрген «Гитлердің дүниетанымы» («Hitlers Weltanschauung») кітабында Якель Гитлердің дүниетанымы мен сенімдерін талдады. Якель Алан Буллоктың пікіріне қарсы, Гитлердің ешқандай нанымы жоқ мүмкіндікшіл емес, керісінше, өзінің бүкіл өмірінде «жарыс және кеңістік» философиясынан тұрақты түрде басшылық еткен қатаң сенімдер жиынтығына ие болғанын дәлелдеді. Якельдің пікірінше, Гитлердің дүниетанымының ядросы – «арий нәсілі» мен «еврей нәсілі» арасындағы аяусыз өмір күресіне және күшті «нәсілдердің» кеңістікке ие болуына сенімі. Якельдің ойынша, Гитлер 1920 жылдары қалыптасқан сенімдерінің нәтижесінде өмірінде жасаған барлық әрекеттері туындады. Якельдің пікірінше, Гитлер халықтың «жаратылыстық құндылығын» анықтайтын үш фактор бар деп санайды: өзіне жете білуі, басшылығының түрі және соғыс жүргізу қабілеті. Якельдің айтуынша, Германия үшін бұл – ультраұлтшылдық, фюрерлік принцип және милитаризм, және осы үш фактор Гитлердің өміріндегі сенімдерінің тұрақтылығын құрады. Якельдің пікірінше, «Менің күресім» Гитлердің өзінің үш қасиетті принципіне – интернационализмге, демократияға және бейбітшілікке қарсы үш принципке қарсы ұзақ шағымдану болып табылады. Якель Гитлер үшін «осы үш қарсылықтың бастаушылары мен көтерілушілері – еврейлер» деп мәлімдейді. Якельдің пікірінше, 1928 жылғы «Екінші кітабында» («Zweites Buch») Гитлер алғаш рет өзінің сыртқы саясаты мен антисемитизмі арасындағы логикалық байланысты орнатты. Олар оның тарихқа деген көзқарасында бірікті. Осылайша Гитлердің дүниетанымы ұзақ уақыт бойы іздеген тұтастығына қол жеткізді. Сондықтан Якель «Менің күресімді» билікке ғана емес, сонымен қатар геноцидке жол ашатын «жоспар» деп санайды. Якельдің ойынша, Гитлер еврейлерді жоюы керек еді, осылайша тарихтың мәнін қайта жаңартып, табиғаттың өмірге қатысты күресін қалпына келтіріп, сонымен бірге неміс халқы үшін жаңа өмір сүру кеңістігін жаулауы керек еді. Осы міндеттердің әрқайсысы бір-бірімен тығыз байланысты. Еврейлер жойылмаса, өмір сүру үшін күрес болмайды, мәдениет те жоқ болады, содан кейін ұлттар құлайды – тек неміс ғана емес, соңғы ұлттардың бәрі. Бірақ егер неміс халқы жаңа өмір сүру кеңістігін жаулап алуда сәтсіз болса, ол өліп, еврейлер жеңіске жетеді. Якельдің пікірінше, Гитлердің идеологиясы 1920 жылдары кезең-кезеңмен дамыды. Якель былай деп жазды: «Гитлердің өзінің мәлімдемелеріне қайшы, 1919 жылы оның идеологиясының толық аяқталуы басталғаны маңызды факті». Сонымен қатар, Якельдің кітабы Германияда Гитлердің сенімдерін сол жақтан жазған алғашқы еңбек ретінде ерекшеленді. (Якель 1967 жылы СДПК-ға қосылды.) Сыртқы саясат жөніндегі пікірталасқа қатысты, Якель жетекші «континенталист» болып табылады және нацистік сыртқы саясаттың мақсаты – Гитлердің әлемді жаулап алуын қалаған «глобалистерге» қарағанда, тек Шығыс Еуропаны жаулап алу болғанын айтады.
established for the first time a logical link between his foreign policy conception and his antisemitism. They were synthesized in his view of history. With this, Hitler's Weltanschauung had finally achieved the kind of consistency for which he had groped for a long time. In that way, Jäckel argues that Mein Kampf was a "blueprint" not only for power but also for genocide. Jäckel considered
He [Hitler] had to annihilate the Jews, thus restoring the meaning of history, and with the thus restored, nature intended struggle for existence, he at the same time had to conquer new living space for the German people. Each of these tasks was inextricably linked to the other. Unless the Jews were annihilated there would very soon no longer be any struggle for living space, nor therefore any culture and consequently nations would die out; not just the German nation, but ultimately all nations. But if, on the other hand, the German people failed to conquer new living space, it would die out because of that and the Jews would triumph. Jäckel takes the view that Hitler's ideology developed in stages in the 1920s. Jäckel wrote: "It is an important fact that the final completion [of Hitler's ideology], contrary to Hitler's own statements, in 1919 had only begun". In addition, Jäckel's book was noteworthy as the first account of Hitler's beliefs written in Germany by someone from the left. (Jäckel joined the SPD in 1967.) In regard to the foreign policy debates, Jäckel is a leading "continentalist" and argues that Nazi foreign policy aimed only at the conquest of Eastern Europe, as opposed to the "globalists", who argue that Hitler wanted world conquest.
Соңғы жылдар
Лия Рошпен серіктестік 1988 жылы басталды және нәтижесінде кеңінен танымал төрт бөлімді теледокументалды фильм, "Der Tod ist ein Meister aus Deutschland", сол аттас танымал кітап және 1990 жылы "Geschwister Scholl Preis" сыйлығы табылды. Лиямен бірге Якель Еуропаның өлтірілген еврейлеріне арналған Берлиндегі ескерткішті құруға жетекшілік етті. Холокост ескерткіші 2005 жылы ашылды. 2006 жылдың наурызында "Франкфуртер Алгемайне Цайтунг" газетінде жарияланған фельетонында (пікір мақаласында) Якель Гюнтер Левидің "Осман Түркиясындағы армян қырғындары" кітабындағы 1915 жылғы армян қырғынына қатысты тезисін қолдаған кітап шолуын жазды, онда армяндарға қарсы қырғын болғанымен, геноцид болмағанын айтқан. Якельдің сыншылары оны 1918 жылы (Кавказдағы жас түркілердің науқанында 40 000 армян қаза тапты) және 1920 жылы (кемалистер әскерлері 60 000 бейбіт тұрғынды өлтірді) Осман әскерлерінің шекараны кесіп, Осман империясының шегінен тыс жерде армяндарды жойғанын ескермегендігі үшін айыптады.