Кіріспе

Фаддеев теңдеулері, оларды ашқан Людвиг Фаддеевтің есімімен аталатын, үш бөлшектен тұратын жүйедегі барлық мүмкін алмасуларды/өзара әрекеттесулерді толық кванттық-механикалық тұжырымдамада бірден сипаттайды. Оларды итерациялық түрде шешуге болады. Әдетте, Фаддеев теңдеулері екі жеке бөлшектің өзара әрекеттесуін сипаттайтын потенциалды қажет етеді. Теңдеуге үш дене күштерін ескеру үшін қосымша мүше енгізуге де болады. Фаддеев теңдеулері – кванттық механикадағы үш денелік проблеманы шешудің ең көп қолданылатын бұзылмаған (пертурбативті емес) әдістері. Классикалық механикадағы үш денелік проблемадан айырмашылығы, кванттық үш денелік проблема біркелкі шешіледі. Ядролық физикада, (n,2n) және (p,2p) реакцияларын дейтерий нысаналарында зерттеу арқылы энергияға тәуелді нуклон-нуклон өзара әрекеттесуі талданды, бұл үшін Фаддеев теңдеулері қолданылды. Нуклон-нуклон өзара әрекеттесуі ажыратылатын потенциалдар қатары ретінде кеңейтіледі (шамаланалады). Екі протон арасындағы Кулондық өзара әрекеттесуі ерекше жағдайды құрайды, себебі оның ажыратылатын потенциалдарға дейін кеңеюі жиналмайды, бірақ бұл Фаддеев шешімдерін ұзын қашықтықтағы Кулондық шешімдерге, жазық толқындарға емес, сәйкестендіру арқылы шешіледі. Ажыратылатын потенциалдар – бөлшектің орналасқан жерін сақтамайтын өзара әрекеттесулер. Жергілікті потенциалдарды ажыратылатын потенциалдардың қосындысы түрінде көрсетуге болады. Мезон алмасуын қамтитын физикалық нуклон-нуклон өзара әрекеттесуінің жергілікті немесе ажыратылатын болуы күтілмейді.