Кіріспе

Гудмундр Финнбогасон (Gudmundur Finnbogason; 6 маусым 1873 – 17 шілде 1944) – исландиялық психолог, философ және кітапханашы, Гудрун Йонсдотир мен Финнбоги Финнбогасонның ұлы. Ол Исландияның алғашқы психологтарының бірі болды. Оның "Симпатиялық түсіну" еңбегі Жан Пиажедің даму сатыларының моделіне әсер етті.

Мансап

Гудмундр 1896 жылдың көктемінде Лерди Сколинн мектебіндегі оқуын аяқтады. Сол жылы ол Копенгаген университетінде философияны оқыды және 1901 жылы психология мамандығы бойынша магистратураны бітірді. Оның ұстаздарының арасында Харальд Хёффдинг және Альфред Леман болды. Леман Германияда Вильгельм Вундттың басшылығымен оқып, 1886 жылы Копенгагенде зертхана құрды. 1901 және 1902 жылдары Гудмундр Скандинавия елдеріне саяхаттап, осы елдердегі білім беру жүйесі туралы ақпарат жинады. Исландияның ұлттық парламенті, Альтинги, оны қолдады. Осы зерттеулер негізінде оның алғашқы кітабы – «Лыдменнтун» (Халыққа білім беру) 1903 жылы жарық көрді. Онда және сол жылы парламентке ұсынған баяндамасында Гудмундр Исландиядағы балалардың білім алуына қатысты ұсыныстарын жариялады. 1903 және 1904 жылдары ол Исландияға саяхаттап, елдегі білім беру туралы ақпарат жинады, содан кейін парламентке тағы бір есеп ұсынды. 1907 жылы Гудмундрдың есептеріне негізделген білім беру саясаты бекітілді. 1905 және 1906 жылдары Гудмундр «Скирнир» журналының редакторы болды және аудармалар жасады. Ол Уильям Джеймстің адамның өлместігі туралы лекциясын және Анри Бергсонның мақаласын аударды. Ол 1913 жылдан 1920 жылға дейін және 1933 жылдан 1943 жылға дейін «Скирнир» журналының редакторы қызметін атқарды. 1908-1910 жылдары Гудмундр Копенгаген университеті үшін «Самударскиллингингин» (Ынтымақтастық түсінігі) тақырыбында докторлық диссертациясын жазды. Ол 1911 жылы диссертациясын қорғады. 1918 жылы ол университетте профессор болып тағайындалды және 1924 жылға дейін осы қызметте болды, қолданбалы психологияны оқытып, студенттермен тәжірибелік жұмыстар жүргізді.