Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Саманидтер әмірі 943 жылдан 954 жылға дейін
Amir of the Samanids from 943 to 954
Билікке көтерілу
Нұх 943 жылы әкесіне қарсы көтерілістің алдын алғаннан кейін билікке келді. Насрдың исмаили миссионерлерін қолдауына наразы болған бірнеше әскер офицері оны өлтіруді жоспарлады. Нұх бұл жоспар туралы хабардар болғаннан кейін, өлтіруді ұйымдастыру үшін өткізілген тойға келді, содан кейін жоспарлаушының басшысын ұстап өлтірді. Қалғандарын жұбату үшін ол исмаилилердің қызметін тоқтатуға уәде берді және әкесін өзінің пайдасына тақтан басқауға көндірді.
Nuh came to power after preventing a revolt against his father in 943. Several army officers, unhappy over Nasr's support of Ismaili missionaries, planned to assassinate him. Nuh, given notice of the plot, arrived at a banquet held to organize the assassination, and seized and killed the leader of the plotters. To placate the others, he promised to put an end to the activities of the Ismailis, and convinced his father to abdicate in his favor.
Билік
Нұх билікке келгеннен кейін көп ұзамай ол Хоразмдағы көтерілісті басуға мәжбүр болды. Әбу 'Али Чагани бастаған тағы бір көтеріліс әлдеқайда ауыррақ болды және оны Тустың әкімі Әбу Мансур Мұхаммед сияқты бірнеше Саманид офицерлері қолдады. Әбу 'Али, Саманидтердің шағаниян мемлекетінің билеушісі болғанмен қатар, 939 жылдан бері Хурасанның әкімі болды. 945 жылы Нұх оны осы лауазымнан алып тастады, оның орнына Ибрахим ибн Симжур деген түрік адамды қоюды қалады. Әбу 'Али, Нұхтың інісі Ибрахим ибн Ахмадпен бірігіп, көтеріліс ұйымдастырды. 947 жылы Ибрахим Бухараны басып алып, өзін Саманид империясының билеушісі деп жариялады, соның салдарынан Нұх Самарқанға қашуға мәжбүр болды. Алайда Ибрахим қала халқының көңілінен шыға алмады, бұл Нұхқа оның інісін және екі туысын тұтқындап, көзін жоюға мүмкіндік берді. Әбу 'Алидің Шағанияндағы астанасы тоналды, бірақ 948 жылы екеуі арасында бейбіт келісімге қол жеткізілді және Әбу 'Али Шағаниянның билеушісі ретінде бекітілді. 952 жылы Хурасанның әкімі Мансур ибн Қара Тегин қайтыс болғаннан кейін Әбу 'Али қайтадан осы лауазымға ие болды. Нұх, Табаристанның Зиярид билеушісі Вушмгирден шағым алғаннан кейін Әбу 'Алиді Хурасан әкімдігінен екінші рет шеттетуге мәжбүр болды. Нұх бұрын Вушмгирді қолдаған еді; ол Саманидтердің көмегімен Гурганды қысқа мерзімге бағындырған, ал оны Буйидтерге жоғалтқаннан кейін, 947 жылы Саманид әскерін Гурган мен Табаристанды қайтарып алу үшін пайдаланған. Зияридтер, Саманидтер және Буйидтер келесі бірнеше жыл бойы аймақ үшін күресті, әр тарап бірнеше рет аймақтың уақытша бақылауына ие болды. Саманидтердің одақтасы болған Вушмгир, Әбу 'Алидің Буйидтерге қарсы соғысқа шығуына қуанған, бірақ Әбу 'Али Рай Буйидтерімен келісімге келгенде ашуланды. Оның Әбу 'Али Буйидтермен сөз байласып отыр деген айыптамалары Нұхтың оны лауазымынан алуына себеп болды. Әбу 'Али Буйидтерге қашып барып, Аббасид халифасы Әл Мутиден Хурасанды басқару құқығын алды. 954 жылы Нұхтың қазасы оған осы мәселені шешуге кедергі келтірді. Оның орнын ұлы 'Абд әл-Малик I басты.
Shortly after Nuh's ascension, he was forced to put down a revolt in Khwarazm. Another revolt, launched by Abu 'Ali Chaghani, proved to be much more serious, and was supported by several Samanid officers such as Abu Mansur Muhammad, who served as the governor of Tus. Abu 'Ali, in addition to being the ruler of the Samanid vassal state of Chaghaniyan, had been the governor of Khurasan since 939. In 945 he was removed from the latter post by Nuh, who desired to replace him with a Turk named Ibrahim ibn Simjur. Abu 'Ali joined forces with Nuh's uncle Ibrahim ibn Ahmad and rebelled. In 947 Ibrahim gained control of Bukhara and crowned himself as ruler of the Samanid Empire, forcing Nuh to flee to Samarkand. Ibrahim, however, proved to be unpopular in the city, enabling Nuh to capture and blind his uncle as well as two of his brothers. Abu 'Ali's capital in Chaghaniyan was sacked, but in 948 peace was made between the two, and Abu 'Ali was confirmed as ruler of Chaghaniyan. Following the death of the governor of Khurasan, Mansur ibn Qara Tegin, in 952, Abu 'Ali regained that post as well. Nuh removed Abu 'Ali from the governorship of Khurasan a second time after receiving a complaint from Vushmgir, the Ziyarid ruler of Tabaristan. Nuh had previously supported Vushmgir; the latter had gained possession of Gurgan for a short time with Samanid support, and after losing it to the Buyids, he used a Samanid army to take back Gurgan and Tabaristan in 947. The Ziyarids, along with the Samanids, and the Buyids subsequently fought over the region for the next few years, each side gaining temporary control of the area several times. Vushmgir, who was an ally of the Samanids, had been pleased when Abu 'Ali had gone to war against the Buyids, but was angered when Abu 'Ali made peace with the Buyids of Ray. His complaint, which consisted of accusations that Abu 'Ali was conspiring with the Buyids, resulted in Nuh's decision to remove him. Abu 'Ali then fled to the Buyids, and received a grant from the Abbasid Caliph Al Muti for control of Khurasan. Nuh's death in 954 prevented him from solving this problem. He was succeeded by his son 'Abd al Malik I.