Кіріспе

Милуокидегі өзен, Висконсин штаты

Кинникинник өзені – Милуоки, Висконсин штатының портына Мичиган көліне құятын үш маңызды өзеннің бірі (қалғандары – Меномони өзені мен Милуоки өзені). Жергілікті жұртшылық оны "КК өзені" деп атайды. Кинникинник сөзі оджибве тілінен келген және тікелей "араластырылған" деген мағынаны білдіреді, бұл жергілікті өсімдіктер мен темекінің араласуына сілтеме жасайды. Милуокидің ұмытылған өзені деп жиі айтылатын бұл өзен Милуоки өзені алабындағы ең кішкентай өзен болғанымен, Линкольн ауылы мен ауыр индустриялық Иннер-Харбор аймағынан өтетіндіктен, ең қалалық және тығыз қоныстанған өзен болып табылады.

Тарих

Милуоки 1846 жылы Мичиган көліне құятын өзендердің қосылған жерінде пайда болған табиғи белімді пайдалану үшін құрылды, бұл Мичиган штатындағы Манисти және Бентон Харбор сияқты. Кинникинник өзені – үш өзеннің ең оңтүстігіндегісі, ол портқа қарай негізінен солтүстік-шығыс бағытта ағады. Меномони өзені батыстан, ал Милуоки өзені солтүстіктен құяды. Алғашқыда Кинникинник өзені тікелей Мичиган көліне құйған, ал Милуоки және Меномони өзендерінің суы қала ортасынан оңтүстікке қарай ағып, содан кейін көлге құйған. Портты қорғаған жер бедері – Джонс аралы деп аталған, қала ортасынан оңтүстікке қарай созылған ұзын, батпақты құмтөбе. Портқа кіруге дейінгі қашықтықты қысқарту үшін, солтүстік жағында "түзу кесік" жасалды. Алғашқы порттың кіреберісі толтырылды, нәтижесінде Джонс аралы солтүстікке қарай созылған, негізі оңтүстікке қараған жарты аралға айналды. Бұл өзеннің ұзындығын арттырып, осы жаңа бөлігі порттың үлкен бөлігін құрады. Милуокидегі кемелердің көлігі ақырында үш өзеннен құралған "ішкі" порттан асып кетті. Көлде "сыртқы" порт салынды, ал Джонс аралының көлге қараған жиегі кемелерді тоқтату орны ретінде пайдаланылды. Джонс аралының тұрғындары көшкісіне мәжбүр болды, ал шағын коммерциялық балықшылар Кинникинник өзенінің жоғары ағысына көшті. Коммерциялық балық аулау флоты қазір 1-ші көше көпірінің жанында, шағын жеке кемелермен бірге орналасқан. Өзеннің жоғары ағысында, I 94/43 маңынан бастап, жағалаулары бетонмен қапталған. Бетон 1960 жылдары айналасындағы аудандардағы су тасқынын азайту мақсатымен өзен жағалауына орнатылды. Бетон орнатылғаннан кейін де су тасқыны тоқтамайды, ал каналдағы судың жылдамдығы өте жоғары болуы мүмкін.

Су бөлу

Кинникинник өзенінің ұзындығы 9.6 миль (15 км), ал су жиналатын алабы 25 шаршы миль (65 км2) аумақты қамтиды. Басты өзенмен қатар, көптеген салалары да бетон арналар арқылы кеңінен өзгертілген. Аталған алапта шамамен 145 000 адам тұрады, бұл оны аймақтағы ең тығыз бейімделген аймаққа айналдырады. Алаптың дерлік барлық бөлігі құрылыспен жабдықталған, ал жердің басым бөлігі қалалық жерлерде пайдаланылады. Өнеркәсіптік ластаушы заттардың жоғары деңгейі, халықтың пайдалану мүмкіндігінің шектелуі және өсімдік қорғаныш белдемінің болмауы, көптеген адамдардың су жолдарын тек қана коммуналдық кәріз суларын ағызу желісі ретінде қарауына себеп болды. Өзеннің сағасы Милуоки портында Мичиган көліне, Милуоки және Меномони өзендерімен бірге құяды.

Ластану проблемалары

Кинникинник өзенінің ең төменгі бөлігі Милуоки сағасының алаңдау аймағына кіреді, ол Ұлы көлдердің алаңдау аймақтарының бірі. Кинникинникте бұл өзенде полихлорирленген бифенилдер (ПХБ) мен полициклді ароматты көмірсутектердің (ПАГ) жоғары концентрациясы анықталғандықтан осылай болды. Осы себепті 2007 жылы American Rivers ұйымы Кинникинникті АҚШ-тағы ең қауіпті 7 өзеннің қатарына қосты.

Қайта жаңғырту

Болашақ жоспарлары мен соңғы қызметтер өзенді қайта қалыптастыруға көмектесуде. 2009 жылдың күзінде, порт маңындағы полихлорирленген бифенилдер (ПХБ) және полициклді ароматты көмірсутектер (ПАҚ) ластанған шөгінділерді дреджинг арқылы алып тастады. Қоршаған ортаның жақсаруымен қатар, дреджинг өзенді қауіпсіз, терең және кеме жүруге ыңғайлырақ етті. Милуоки қалалық кәріз ауданының (ММСД) басшылығымен жүзеге асырылып жатқан су тасқынынан қорғау жобасының аясында өзен арнасындағы бетонды алып тастау жоспарлары да қолға алынуда. Жаңа өзен арнасы артық жаңбыр суын қабылдайды, оның жылдамдығын төмендетіп, өзенді табиғи жағдайына қайтарады, сондай-ақ қолжетімді жасыл аймақтар мен су өсімдіктері үшін кедерісіз өтуге мүмкіндік береді. 2009 жылы су тасқынынан қорғау жұмыстарын пайдалана отырып, өзен бойындағы жағдайды жақсарту мақсатында аудандық жоспар жасалды. Өзеннен басқа, назар аудару қажетті мәселелерге жақын маңдағы парктері, ашық кеңістіктер, тұрғын үйлер, бизнес, көлік және білім беру мүмкіндіктері кіреді.