Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мукден сарайы, немесе Шэньян император сарайы – Кейінгі Жінь және ертедегі Цин династияларының бұрынғы сарайы. Ол 1625 жылы салынды, ал алғашқы үш Цин императоры 1625 жылдан 1644 жылға дейін онда тұрды. Қытайдағы императорлық билік құлағаннан кейін сарай музейге айналдырылып, қазір Ляонин провинциясының Шэньян қаласының орталығында орналасқан.
The Mukden Palace , or Shenyang Imperial Palace , was the former palace of the Later Jin dynasty and the early Qing dynasty. It was built in 1625, and the first three Qing emperors lived there from 1625 to 1644. Since the collapse of imperial rule in China, the palace has been converted to a museum that now lies in the center of Shenyang, Liaoning.
Тарих
Алғашқы құрылыс 1625 жылы Кейінгі Цзинь әулетінің негізін қалаушы Нұрхачи бастады. 1631 жылы Нұрхачидің мұрагері Хун Тайцзи билік еткен кезде қосымша құрылыстар салынды. Мукден сарайы Пекиндегі Тыйым салынған қалаға ұқсатып салынған. Дегенмен, сарайда маньчжур және тибет сәулет өнерінің іздері де көрінеді. 1644 жылы Пекинде Цин әулеті Мин әулетінің орнын басып алғаннан кейін Мукден сарайы Цин императорының ресми тұрағы мәртебесін жоғалтты. Оның орнына Мукден сарайы аймақтық сарайға айналды. 1780 жылы Цяньлун императоры сарайды одан әрі кеңейтті. Цин императорлары жыл сайын Мукден сарайында біраз уақыт тұруға әдеттенді. 1955 жылы Мукден сарайы Шэньян император сарайы мұражайы болып қайта құрылды. 2004 жылы ол Пекиндегі Мин және Цин әулеттерінің Император сарайының, яғни Тыйым салынған қаланың кеңейтілген бөлігі ретінде ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді.
Early construction began in 1625 by Nurhaci, the founder of the Later Jin dynasty. By 1631, additional structures were added during the reign of Nurhaci's successor, Hong Taiji. The Mukden Palace was built to resemble the Forbidden City in Beijing. However, the palace also exhibits hints of Manchu and Tibetan architectural styles. After the Qing dynasty replaced the Ming dynasty in 1644 in Beijing, the Mukden Palace lost its status as the official residence of the Qing emperor. Instead, the Mukden Palace became a regional palace. In 1780, the Qianlong Emperor further expanded the palace. Successive Qing emperors usually stayed at the Mukden Palace for some time each year. In 1955, the Mukden Palace was converted into the Shenyang Imperial Palace Museum. In 2004, it was included in the UNESCO World Heritage List as an extension of the Imperial Palace of the Ming and Qing Dynasties, or Forbidden City, in Beijing.
Құрылымы
Мұқден сарайы шамамен 60 000 шаршы метрді алып жатыр, онда 300-ден астам ғимарат пен 20 аула бар. Оның жоспарына сәйкес, оны үш бөлікке бөлуге болады: Шығыс бөлімі, Орта бөлімі және Батыс бөлімі, ал Орта бөлімі – негізгі бөлік. Шығыс және Батыс бөлімдері Нұрхачи кезеңінде салынған. Шығыс бөліміндегі Сегіз тудың жүйесі бойынша ғимараттардың орналасуы – Мұқден сарайының ерекшелігі. Ол маньчжур, хань және моңғол халқының сәулеттік ерекшеліктерін үйлестіреді. Ортаңғы бөлімнің басты бөлігі Хонг Тайцзи кезеңінде салынған Шэньян қаласының орталығында орналасқан. Ғимараттар орталық оспен бойымен орналасқан, екі жағында да симметриялы қосымша ғимараттар бар. Батыс бөлімі 1783 жылы салынған. Бұл құрылымда басты және екінші деңгейдегі ғимараттар арасында нақты айырмашылықпен қатаң функционалдық бөлініс бар, ал жалпы композициясы маньчжур тіршілігінің ерекшеліктерін көрсетеді.
The Mukden Palace covers an area of around 60,000 square metres, with over 300 buildings and 20 courtyards. According to its layout, it can be divided into three parts: East Section, Middle Section and West Section, with the Middle Section as the main body. The East and West Sections were built in the Nurhachi Period. The layout of the buildings from the Eight Banners system in the East Section is a unique feature of the Mukden Palace. It combines architectural features of the Manchu, Han and Mongol peoples. The main part of the Middle Section is located in the centre of the ancient city of Shenyang, built in the Hong Taiji period. The buildings are arranged on a central axis with a number of symmetrical out buildings on either side. The West Road building was built in 1783. This structure has a strict functional division with a clear distinction between primary and secondary status buildings, the overall composition displays distinct Manchu living features.
Шығыс бөлім
Дацзэнь залы (大政殿) және Шиван павильоны (十王亭) Нурахачи кезінде салынған. 1625 жылы құрылысы аяқталды және императордың «Ұлы салтанат» өткізетін орны, сондай-ақ Сегіз тудың министрлігінің кеңсесі болды. Дацзэнь ғибадатханасы – сары глазурьдалған черепицасы және жасыл жиектері бар сегізбұрышты, мықты құрылыс, 16 түрлі-түсті глазурьдалған қыры, тік және ирек буындары бар үлкен ағаш қаңқа, ұшатын шатыр аркасы, түрлі түсті суреттер мен айдаһар өрнектері – бұл Хан әулетінің дәстүрлі архитектуралық стилі. Сонымен қатар, Цинтамани безендірулері мен санскриттегі төбелер діни ерекшелік қосады. Дацзэнь залы мен Шиван павильоны Шығыс бөліміндегі ғимараттардың толық кешенін құрайды.
The Dazheng Hall (大政殿) and the Shiwang Pavilion (十王亭) were built during the Nurhachi period. It was completed in 1625 and was the place where the emperor held the "Great Ceremony" as well as the office of the Eight Banners Ministry. Dazheng Temple is an octagonal heavy duty building with a yellow glazed tile and green trimming, 16 multicoloured glazed ridges, large wooden frame structure with Mortise and tenon joint, flying roof arch, colour paintings and dragon plates, which is the traditional architectural form of the Han Dynasty. Additionally, the decoration of Cintamani and ceilings with Sanskrit add a religious feature. The Dazheng Hall and the Shiwang Pavilion constitute a complete group of buildings in the East Section.
Ортаңғы бөлім
Дацин қақпасы (大清门), Чончжэн залы (崇政殿), Фэнхуан ғимараты (凤凰楼), Циннинг сарайы (清宁宫) және тағы басқалары 1627-1635 жылдар аралығында салынған. Бұл жерде император саяси қызметін атқарған, ал императордың әйелдері тұрған сарай болды. Ортаңғы бөлімнің ең көрнекті ғимараты – Фэнхуан ғимараты, ол 4 метрлік көк кірпіш платформаға салынған және император банкеттер өткізетін орын ретінде пайдаланылған. Фэнхуан ғимараты шығысқа қарап тұрса, діни рәсімдер алаңымен байланысты, ал батыс жағындағы бөлме Қытайдың солтүстік бөлігінде кең таралған жылыту тәсілі – Канг төсек пешімен қоршалған. Пештің түтін шығаратын жері ғимараттың арт жағында орналасқан, бұл маньчжур халқының сәулет ерекшелігі.
Daqing Gate (大清门), Chongzheng Hall (崇政殿), Fenghuang Building (凤凰楼), Qingning Palace (清宁宫), amongst others, were built from 1627 to 1635. It was the place where the emperor carried out political activities and the living palace of the royal wives. The most representative building of the middle section is the Fenghuang Building, a palace which was built on a 4 meter tall blue brick platform, as the place of the emperor holding banquets. While facing east the palace of Fenghuang Building is connected with a religious ritual square, the room in the west is surrounded by a Kang bed stove, a traditional way of keeping warm in the Northern part of China. The chimney is located in the back, an architectural feature of the Manchu People.
Батыс бөлім
1782 жылы Ситай (戏台), Цзяитин (嘉荫堂), Вэншанге (文溯阁) және Янсижай (仰熙斋) салынған. Цин әулетінің императоры Шэньцзинге (Шэньян) "Шығыс сапары" кезінде кітап оқу, драма көру үшін және "Төрт қазынаның толық кітапханасын" сақтауға арналған орын болды. Тұтас архитектуралық жобалау және орналасу императордың айтуынша "қадір-қасиетін" және қатаң феодалдық иерархияны көрсетеді. Мұқден сарайында төбесінің құны ғана 680 000 таэльге жетеді, бұл 450 000 кедей шаруаның жылдық рационына тең. Бүгінде Мұқден сарайында құнды заттардың мол қоры сақталған. Мұқден сарайы мұражайы Нурахачидің қылышы, Хонг Тайцзидің белдігіне арналған пышағы және мүйізден жасалған орындықтары сияқты көптеген жәдігерлерді көрсетеді.
Xitai (戏台), Jiayintang (嘉荫堂), Wenshangge (文溯阁) and Yangxizhai (仰熙斋) were built in 1782. When an emperor of the Qing dynasty was on his "East Tour" to Shengjing (Shenyang), it was the place for reading books, watching dramas and the room for storing the "Complete Library of the Four Treasuries". The entire architectural design and layout reflect the emperor's so called "dignity" and strict feudal hierarchy. In Mukden Palace, the roof alone was worth 680,000 Tael, equivalent to the annual ration of 450,000 poor peasants. Today, the Mukden Palace hosts a rich and precious collection of items. The Mukden Palace Museum displays a large number of artifacts, such as the sword of Nurhachi and the waist knife and antler chairs of Hong Taiji.
Жинақтар
Мукден сарайы мұражайының коллекциялары Цин империясының жинағына негізделген, оған фарфор, эмаль, лак өнімдері, мүсін, каллиграфия және сурет, тоқыма және кестелеу өнері сияқтылар кіреді. Бұл коллекция Цин династиясының ерте және кеш кезеңдерінің тарихи және мәдени ерекшеліктерін, сонымен қатар сарай өнерінің бай мәдени мағынасын және көркемдік құндылығын қамтиды.
The collections of the Mukden Palace Museum are based on the Qing imperial collection, including porcelain, enamel, lacquerware, sculpture, calligraphy and painting, weaving embroidery, etc. Which has both the historical and cultural features of the Early and late Qing dynasty costumes and palace art that has a rich cultural connotation and artistic value.