Соқыр темір дәуірі: Индия мәдениеті (б.з.д. 700-200 жж.). Солтүстік Жылтыр Қара Саз сынықтары, қалалар өркендеуі, сауда, жазу жүйесі, және Хараппа мәдениетімен байланыс.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үнді субконтинентінің темір дәуірі мәдениеті
Iron Age culture of the Indian Subcontinent
Солтүстік Қара жылтыратылған керамика мәдениеті (қысқаша NBPW немесе NBP) – Үнді субконтинентіндегі шамамен б.з.д. 700–200 жылдар аралығында өркендеген қалалық темір дәуірі Үнді мәдениеті (алғашқы NBPW б.з.д. 1200–700 жылдар аралығында). Бұған қоса, Баннудағы Акр және Тер Кала Дхери қазбаларынан алынған көміртегімен тарихтау нәтижелері б.з.д. 900–790 және 1000–400 жылдарды көрсетсе, Айодхьяда б.з.д. 13 ғасыр немесе 1000 жылға дейін сонау саналады.
The Northern Black Polished Ware culture (abbreviated NBPW or NBP) is an urban Iron Age Indian culture of the Indian subcontinent, lasting c. 700–200 BCE (proto NBPW between 1200 and 700 BCE), Similarly sites at Akra and Ter Kala Dheri from Bannu have provided carbon dating of 900 790 BCE and 1000 400 BCE, and at Ayodhya around 13th century BC or 1000 BCE.
Шолу
Бұл мәдениеттің диагностикалық артефактісі және аты – Солтүстік Қара жылтыратылған керамика, элиталар қолданған жылтыратылған қыш ыдыстардың сәнді стилі. Бұл кезең Үндістан субконтинентінің алғашқы ірі қалаларының пайда болуымен байланысты; бұл қайта қала құру үлкен бөгеттермен және бекіністермен, халықтың айтарлықтай өсуімен, әлеуметтік жіктелудің күшеюімен, кең ауқымды сауда желілерімен, мамандандырылған қолөнер салаларымен (мысалы, пил сүйегін, ұлуларды және жартылай бағалы тастарды кесу), салмақ жүйесі, соққымен белгіленген монеталар және жазу (Брахми және Харошти әрпі түрінде, соның ішінде мөрлердегі жазулар) қатар жүрді. Ғалымдар NBP мен одан бұрынғы Хараппа мәдениеттерінің ұқсастықтарын атап өтті, олардың ішінде пил сүйегінен жасалған ойын сүйектері мен тарақтар, сондай-ақ салмақтардың ұқсас жүйесі бар. Басқа ұқсастықтар: сәулетте саз, күйдірілген кірпіш және тас пайдалану, ірі мемлекеттік құрылыстар салу, су құрылыстарын жүйелі дамыту және ұқсас қолөнер өнеркәсібі. Дегенмен, бұл екі мәдениет арасында маңызды айырмашылықтар бар; мысалы, NBP мәдениетінде күріш, тары және сорго маңыздырақ болды. Бірақ сол қалалардың халқы тұруын жалғастырды, ал б.з.д. 200 – б.з. 300 жылдар аралығындағы кезең әлі де «субконтиненттегі қалалық гүлденумен» ерекшеленді, бұл Шунга және Сатавахана династияларымен, сондай-ақ Кушан империясымен сәйкес келеді. NBPW б.з.д. 1-ші мыңжылдықта Үндістанмен теңіз саудасымен айналысқан Оңтүстік Таиландтың әртүрлі жерлерінен де табылды. Алайда, археолог Федра Бувет бұл сынықтарды KSK Қара жылтыратылған керамика деп санайды, олар NBPW-мен техникалық жағынан байланысты емес, тек пішіні мен стилімен ұқсас, б.з.д. 4-2 ғасырлар аралығында жасалған, бірақ NBPW өндірген халықтармен байланыста болған.
The diagnostic artifact and namesake of this culture is the Northern Black Polished Ware, a luxury style of burnished pottery used by elites. This period is associated with the emergence of Indian subcontinent's first large cities since the decline of the Indus Valley civilization; this re urbanization was accompanied by massive embankments and fortifications, significant population growth, increased social stratification, wide ranging trade networks, specialized craft industries (e. g., carving of ivory, conch shells, and semi precious stones), a system of weights, punch marked coins, and writing (in the form of Brahmi and Kharosthi scripts, including inscribed stamp seals). Scholars have noted similarities between NBP and the much earlier Harappan cultures, among them the ivory dice and combs and a similar system of weights. Other similarities include the utilization of mud, baked bricks and stone in architecture, the construction of large units of public architecture, the systematic development of hydraulic features and a similar craft industry. There are also, however, important differences between these two cultures; for example, rice, millet and sorghum became more important in the NBP culture. However, the same cities continued to be inhabited, and the period from c. 200 BCE – c. 300 CE was still "marked by urban prosperity all over the subcontinent," corresponding to the Shunga and Satavahana Dynasties, and the Kushan Empire. NBPW have also been reported from various sites in Southern Thailand which were engaged in maritime trade activity with India in 1st millennium BCE. However, archaeologist Phaedra Bouvet regards these shards as KSK Black Polished Wares, not linked technically to NBPW, except from their shape and style, produced between fourth and second centuries BCE, but indeed in contact with real NBPW producing populations.
Солтүстік-Аспандық қара жылтыратылған керамика
Proto NBPW алғаш рет Джованни Верардидің Непалдың Лумбини аймағындағы Готихавадағы қазба жұмыстарында табылды, ол қара жылтырланған керамикадан Солтүстік қара жылтыратылған керамикаға өту кезеңі ретінде танылды. Оны қызыл дақтармен жамылған жылтыр қара бетінен анықтауға болады, бұл дақтар жоғары температурада пісіру процесінде туындаған мәселелердің нәтижесі. Бұл керамика б.з.д. 12-8 ғасырлар аралығында жасалған, оның ерекшеліктері – қара бөлім, жұқа қабат, өте қалың қабырғалар және дәстүрлі тали пішіні. Ракеш Тевари Верардидің б.з.д. 900-800 жылдары Готихавада прото NBPW-дің болғанын байқағанын және "прото NBPW аймақтың барлық NBPW орналасқан жерлерінде б.з.д. 9-8 ғасырларға дейін немесе одан ертерек кездесуі мүмкін" деген пікірін айтқанын атап өтеді, сондай-ақ Тевари бұл керамиканың б.з.д. 800 жылдан кем дегенде екі ғасыр бұрын жасалғанын ұсынады.
Proto NBPW was first reported by Giovanni Verardi in his excavations at Gotihawa in the Terai of Lumbini, Nepal, recognised as the transitional phase from Black Slipped Ware to Northern Black Polished Ware, which can be identified through its lustrous black surface with red spots, this spots are due to evident problems in the high temperature firing process, and this ware is dated between 12th and 8th centuries BCE, featuring a black section, a thin slip, very thick walls, and the typical thali shape. Rakesh Tewari comments that Verardi has noticed the presence of proto NBPW at Gotihawa in 900 800 BCE and observed "that Proto NBPW may exist at all the NBPW sites of the region dated to or earlier than the 9th 8th century BCE", and Tewari suggests this pottery can be at least two centuries older than c. 800 BCE.