Қысқаша: Ежелгі грек сарбаздарының қалқаны – аспан. Ағаштан жасалған, кейде қоламен жабылған, диаметрі шамамен 90-120 см, салмағы 8-15 кг. Тарих, қару.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Көне грек гоплиттері қолданған қалқан. Аспис ([[wikt:ἀσπίς; : aspides, ἀσπίδες) немесе порпак қалқаны – ежелгі Грецияның әр түрлі кезеңдерінде жаяу әскер қолданған ауыр ағаш қалқан.
Shield used by Ancient Greek hoplites
the shield
An aspis ([[wikt:ἀσπίς; : aspides, ἀσπίδες) or porpax shield was the heavy wooden shield used by the infantry in various periods of ancient Greece.
Құрылыс
Аспис – негізінен ағаштан жасалған, терең ойықталған қалқан. Кейбіреулерінің сыртқы беті жұқа қоламен қапталған, көбінесе тек шеттерінен. Қалқанды безендіру дәстүрге айналған. Аспистің диаметрі кем дегенде метр, салмағы шамамен килограмм, ал қалыңдығы шамамен сантиметр болған. Бұл үлкен қалқанның жасалуына оның пішіні де ықпал еткен, ол иыққа қолайлы тіреуге мүмкіндік берген. Қалқанның революциялық бөлігі – тұтқасы. "Аргивтік тұтқа" деп аталатын бұл тұтқа қалқанның шетінде орналасқан, ал ортасында қоянды бекітуге арналған былғары немесе қоладан жасалған құрылғысы (порпакс) болған. Бұл гоплиттерге қалқанмен еркін қозғалуға, сонымен қатар шабуылдау мүмкіндіктерін пайдалануға және фалангты жақсы қолдауға мүмкіндік берген. Қалқан адамның иығына тіреліп, тізелерге дейін жеткен. Олардың көптеген гоплиттердің қарсы әскерге қарсы жылжуын қамтамасыз ету үшін жасалғаны айтылады, бұл қимыл "отизмос" деп аталған, және бұл олардың ең маңызды жабдығы болған, бірақ қазір бұл ескірген теория. Қалқанның беті көлденең тостағанға ұқсас болған. Мұндай қалқандар уақытқа төтеп беруде нашар болғандықтан, қазірге дейін тек бір аспис сақталған, оның құрылысының егжей-тегжейін анықтауға болады: бұл қалқан "Бомарцо" немесе "Ватикан" қалқаны деп аталады және қазір Ватиканның Museo Gregoriano Etrusco мұражайында сақтаулы. Ол 1830 жылы Италияның орталық бөлігіндегі Лацио аймағындағы Бомарцоның жанынан табылған.
An aspis was deeply dished and made primarily of wood. Some had a thin sheet of bronze on the outer face, often just around the rim. The convention was to decorate the shield. The aspis measured at least in diameter and weighed about , and it was about thick. This large shield was made possible partly by its shape, which allowed it to be supported comfortably on the shoulder. The revolutionary part of the shield was, in fact, the grip. Known as an argive grip, it placed the handle at the edge of the shield and was supported by a leather or bronze fastening for the forearm at the center, known as the porpax. This allowed hoplites more mobility with the shield, as well as the ability to capitalize on their offensive capabilities and better support the phalanx. The shield rested on a man's shoulders, stretching down to the knees. It was theorized they were designed for a mass of hoplites to push forward into the opposing army, a move called othismos, and it was their most essential equipment, though this is now an outdated theory. The shield had a convex face, like that of a shallow bowl. Such shields did not tend to survive the passage of time very well, and only one aspis has survived into modernity with sufficient preservation to allow us to determine the details of its construction: this shield is called the "Bomarzo" or "Vatican" shield, and it is currently located in the Vatican, within the Museo Gregoriano Etrusco. It was discovered in 1830 near Bomarzo in Lazio, central Italy.