Кіріспе

Кулен - бұл Хорватияда (Славония) және Сербияда (Воеводина) дәстүрлі түрде өндірілетін ұнтақталған шошқа етінен жасалған дәмді шұжық.

Нұсқалар

Славониядан келген куленнің бір түрі (Slavonski Kulen) өзінің шығу тегі Хорватияда Боšnjaci ұйымымен қорғалған. Славонияның кейбір жерлерінде куленді икавийлік акцентте кулин деп атайды және дәстүрлі хорват тағамдарына жатады. Хорватиялық Баранья Кулен (Baranjski Kulen) Біріккен Ұлттар Ұйымының Азық-түлік және ауыл шаруашылығы ұйымынан Географиялық көрсеткіш (ГТ) мәртебесімен қорғалады. Сырмиялық куленнің бір түрі Сербияда Шидтен шыққан ұйыммен қорғалған. Сондай-ақ, жергілікті словактармен Бачкада негізінен дайындалатын словак кулені деп аталатын жергілікті сорт бар.

Сипаттама

Ет майлылығы аз, сымбатты және тығыз, дәмді, қызыл қызыл паприкамен хош иісі мен түсі, қосымша дәмдеуіш үшін сарымсақ. Бастапқы рецептте қара қырыққабатты қоспаған, оның ыстық дәмін паприкадан алады. Куленді өндірудің дәстүрлі уақыты - әрбір күзде көптеген үй шаруашылықтарымен өткізілетін шошқа сойылу кезінде. Кулен қыста піседі; оны осы уақытта жеуге болады, бірақ әлі толық кептірілмеген және дәнекерленген емес, өте ыстық дәмді, бірақ келесі жазда толық дәмін дамытады. Құрғақ, қатты кулен алу үшін оны кейде күлдің астына көміп қояды, ол құрғатушы ретінде әрекет етеді. Kulen - дұрыс сақталған кезде екі жылға дейін сақталатын тұрақты ет өнімдері. Етті толып, шошқа ішегінен (әдетте шошқа қосымшасынан) жасалған қаптарға сығылады, содан кейін диаметрі әдетте он сантиметрге дейін және ұзындығы үш есеге дейін, салмағы шамамен бір килограмм болатын буындарға айналады. Куленнің бөлшектері белгілі бір ағаш түрлерін қолдана отырып, бірнеше ай бойы темекіленіп тұрады. Темекі тартқаннан кейін оларды тағы бірнеше ай бойы ауамен кептіреді. Бұл процесс бір жылға дейін созылуы мүмкін. Басқа ауамен кептірілген процедураларға ұқсас болса да, ет ауамен кептіруден басқа ферменттеледі. Кейде жоғары сапалы куленге жұқа қабық көбелек жабылып, ерекше хош иісі шығады. Құленнің еті жұқа ішекке тығылғанда, оның жұқалығы оны темекіні тартуды және кептіруді азайтады, сондықтан пісіп жетілу уақыты да аз болады. Бұл сорпаны көбінесе "куленова сека" (сөзбе-сөз "куленнің қарындасы") деп атайды. Кулен - бұл елімізде өндірілетін жоғары сапалы құрғатылған ет өнімі, өйткені Загреб нарығында тіпті төмен сапалы куленнің бағасы басқа сортиктерден әлдеқайда қымбат және оны ысталған ветчинамен салыстыруға болады. Екінші дүниежүзілік соғыстан бері бұрынғы Югославияда коммерциялық өндіріске енгізілгенімен, оны өндірудің өндірістік процесі айтарлықтай өзгеше, нәтижесінде сыртқы келбеті мен хош иісі бойынша үлкен айырмашылықтар бар, бірақ ол шынайы куленмен салыстырғанда арзан. Алайда жыл сайын "Кулениада" фестивалі көптеген хорват және серб қалаларында өткізіледі.

Мерекелік іс-шаралар

Бачки Петровацта жыл сайын Куленнің аймақтық фестивалі өткізіледі.