Халвдан Кохт: Норвегия тарихшысы және саяхатшысы

Кіріспе

Норвегиялық тарихшы және саясаткер (1873–1965)

Халвдан Кохт (7 шілде 1873 – 12 желтоқсан 1965) – Норвегияның Еңбек партиясынан шыққан тарихшы және саясаткер. Норвегияның солтүстігіндегі беделді отбасында дүниеге келген ол, көп кешікпей саясат пен тарихқа қызығушылық танытты. Саяси мансабын Либералдық партияда бастаған ол, 20 ғасырдың басында Еңбек партиясына ауысты. Соғыс аралық кезеңдегі бірнеше жыл бойы бұл партиядан Барум муниципалитетінің кеңесіне сайланды. Парламент депутаты болған емес, бірақ 1935 жылдан 1940 жылға дейін Германияның Норвегияға басып кіргенінен кейін құрылған эмиграциядағы үкімет құрамында Норвегияның Сыртқы істер министрі қызметін атқарды. Осы қызметте ол Екінші дүниежүзілік соғыста Норвегияның бейтараптығын сақтауға тырысты, бұл шешімі оған саяси жаңжал әкелді. Кохтың саяси шешімдеріне наразылық күшейіп, нәтижесінде ол үкіметтен кетуге мәжбүр болды. Соғыстан кейін ол академиялық мансабына оралып, 1950-1960 жылдардағы маңызды еңбектерін жариялады. Академик ретінде ол 1910 жылдан 1935 жылға дейін Корольдік Фредерик университетінде (қазіргі Осло университеті) тарих профессоры болды, ал 1900 жылы ғылыми қызметкер, 1908 жылы доцент атағын алды. Ол көптеген құрметті наградалардың иегері болды, соның ішінде Оксфорд университетінің құрметті дәрежесін алды. Ол өнімді жазушы болды және ұзақ академиялық өмірінде көптеген тақырыптарды қамтыды. Ол бірнеше өмірбаян жазды, Йохан Свердруп және Хенрик Ибсен туралы еңбектері бірнеше томды құрады. Норвегия тарихы бойынша синтездер жасауымен танылды, сонымен қатар норвегиялық ұлттың қалыптасуында шаруалар мен жалақылы жұмысшылардың рөлін баса көрсетті. Ол АҚШ пен оның тарихына да қызығушылық танытты және осы салада Норвегиядағы пионер болды. Кохттың норвег тіліне қатысты пікірлері оған жалпыұлттық академиялық танымалдық сыйлады. Ол Самнорск тілі реформасын қолдады, оның мақсаты – норвег тілінің жазбаша екі стандартын біріктіру болатын. Бұл бағытта ресми жазба тілін өзгертуге бағытталған реформа 1938 жылы жүзеге асырылды, бірақ тарихи жағдайлар осы саясаттың сәтсіздігіне әкелді. Халықаралық бейбітшіліктің табанды жақтасы болған Кохт Норвегиялық бейбітшілік қауымдастығының негісқалаушы мүшесі және Норвегия Нобель комитетінің мүшесі болды. Активист және саясаткер ретінде ол саяси мәселелерді академиялық және құқықтық тұрғысынан қарауға берілгендігімен, күшті жігерімен және жеке басымен ерекшеленді.

Halvdan Koht (7 July 1873 – 12 December 1965) was a Norwegian historian and politician representing the Labour Party. Born in the north of Norway to a fairly distinguished family, he soon became interested in politics and history. Starting his political career in the Liberal Party, he switched to the Labour Party around the turn of the 20th century. He represented that party in the Bærum municipal council for parts of the interwar period. He was never elected a member of Parliament, but served nonetheless as Norwegian Minister of Foreign Affairs from 1935 to 1940, as part of the government in exile following Germany's invasion of Norway. In the latter capacity he sought to preserve Norway's neutrality in the Second World War, a decision that garnered him political infamy. Growing discontentment with Koht's political decisions ultimately led to his exit from the cabinet. After the war, however, he returned to his academic career track and wrote major works in the 1950s and 1960s. As an academic he was a professor of history at the Royal Frederick University (now the University of Oslo) from 1910 to 1935, having become a research fellow in 1900 and docent in 1908. Among many honors, he held an honorary degree at the University of Oxford. He was a prolific writer, and touched on numerous subjects during his long academic career. He wrote several biographies; his works on Johan Sverdrup and Henrik Ibsen spanned several volumes each. He became known for syntheses on Norwegian history, and emphasised the roles of peasants and wage labourers as historical agents who found their place in an expanding notion of the Norwegian nation. He was also interested in the United States and its history, and was a pioneer in Norway in this respect. Koht's views on the Norwegian language also gave him nationwide academic recognition. He championed the Samnorsk language reform, the declared aim of which was to consolidate the two standards of written Norwegian. A reform pushing the formal written language in this direction was indeed implemented in 1938, but historical events led to the failure of this policy. A pertinacious and unyielding advocate of international peace, Koht was a founding member of the Norwegian Peace Association and an ordinary member of the Norwegian Nobel Committee. As an activist and politician he was described as a strong willed and individualistic person, who nurtured a strong belief in taking an academic and legal perspective on political problems.

Өмірбаян

Халвдан Кохт 1873 жылдың 7 тамызында Солтүстік Норвегияның ірі қалаларының бірі – Тромсё қаласында дүниеге келді. Ол педагог және саясаткер Пол Стинструп Кохттың (1844–1892) және ән айтуға, тілдерге және сурет салуға құштар Бетти Гиевердің (1845–1936) төрт баласының екіншісі болды. Беттидің әулеті әртүрлі болды: анасының жағынан ол Солтүстік Германиядан тегін алатын, ал әкесінің жағынан норвегиялық болды – сол жақтағы көрнекті ата-бабасы оның үлкен атасы, Тромсё қаласынан шыққан мемлекеттік қызметкер Йенс Холмбо. Анасының үлкен ағасының ұрпағы арқылы Халвдан Кохт парламент мүшесі Ола Крогсенг Гиевердің үшінші туысы болды. Пол Кохттың әулетінде Кьелд Стуб алыс атасы саналды. Кохт есімі 17 ғасырда Норвегияға көшіп келген неміс иммигранттарынан шыққан. Оған Жоахим деген ат қою жоспарланған, бірақ Жоахим Г. Гиевердің өтінішімен бұл тоқтатылды, ол бұл атты ұнатпайтынын айтты. Содан кейін ол Хальфдан деп крещениеден өтті, кейін бірнеше жылдан соң Хальвдан болып өзгертілді. Отбасы Тромсёде тұрды, онда Пол Стинструп Кохт мектеп директоры және қала әкімі болды. Халвдан он екі жасқа толғанда отбасы Скиенге көшіп барды, онда әкесі қайтадан саясатқа белсенді түрде араласты: ол қала әкімі және Либералдық партияның парламент мүшесі болды. Кохт осы жерде мектепті 1890 жылы бітіріп, экзамен артиумды тапсырды. 1893 жылы, Кохттың әкесі қайтыс болғаннан кейін бір жыл өткен соң, отбасы Беккелагетке, Акердің бір ауданына көшіп барды. Кохт Корольдік Фредерик университетінде (қазіргі Осло университеті) оқыды. 1920 жылдардың соңында Кареннің денсаулығының нашарлауы және Халвданның жұмысына берілгендігі олардың қарым-қатынасына керіс тиді. Махаббатсыз одақтан көңілі қалған Кохт келесі он жылда бірнеше некеден тыс достық қарым-қатынастарға түсті, көбінесе хат алмасып тұратын достармен. 1945 жылдан кейін Каренмен қарым-қатынасы қайтадан жақсарды. 1895 жылға дейін географияны қосымша пән ретінде оқып, тарих мамандығын бітірді; оның негізгі тарих пәнінің оқытушысы Густав Шторм болды. 1895 жылы тарих оқуын аяқтағаннан кейін ол үш ай Жерорта теңізінде саяхаттады, үш кемемен жол тартты: біріншісі Норвегиядан Венецияға, екіншісі Венециядан Константинопольге, үшіншісі Норвегияға оралды. Ол осы саяхаттарында неміс әдебиетін оқыды. 1896 жылдың желтоқсан айында Кохт Софус Буггеден емтихан тапсырып, дипломын алды. 1896 жылдың соңында норвегиялық және неміс тілдерінен емтихан тапсырған үш студенттің бірі болды және өткен жылы тарихтан жалғыз үміткер болған. 1892 жылдың екінші жартысында оқудан үзіліс болды. Әкесінің қайтысынан кейін ол сол семестрде университетке түсе алмады. Ол Скиен ауданында жеке репетитор болып қысқа уақыт жұмыс істеді және "Варден" газетінде мақала жазуға ақы алды. Оқуын жалғастыра келе, ол Kristiania газетінде тілші болып жұмыс істеді, соңынан Päivälehti газетінде де жұмыс істеді. 1901 жылы ол Эрик Вуллумнан кейін "Верденс Ганг" газетінің некрологтарын және мерейтойлық мақалаларын жазуды өз міндетіне алды. Келесі жылдары ол Den 17de Mai, Syn og Segn, Samtiden, Dagbladet және Tidens Tegn сияқты басылымдарға көп еңбек сіңірді; бұл басылымдар көбінесе либералдық немесе норвегиялық ұлтшыл басылымдар болды. Бітіргеннен кейін бірнеше ай Кохт Осло университетінің кітапханасында ақысыз волонтер болып жұмыс істеді, сонымен қатар университет лекцияларына қатысуды жалғастырды. Кейін оған стипендия берілді, Университеттің "Густав Бруун қоры" Кохтқа берген сыйлықты 3600 NOK-қа дейін екі есе арттырды. 1897–1899 жылдары осы стипендиямен шетелде оқыды. Копенгаген университетінде, Лейпциг университетінде және Парижде (École des hautes études, École des Chartes) оқыды. Оған Лейпцигтегі Карл Лампрехт ерекше әсер етті. 1899–1901 жылдары Кохт Осло университетінің кітапханасында орынбасар болып жұмыс істеді, сонымен қатар жартылай уақыт мектеп мұғалімі болды. 1908 жылы сегіз жылдық жұмыстан кейін Кохт норвегиялық жазушылардың өмірбаяндық сөздігі Norsk Forfatter lexikon-ның соңғы екі томын аяқтады.

Halvdan Koht was born on 7 August 1873 in Tromsø, one of the larger cities in Northern Norway. He was the second of four children born to Paul Steenstrup Koht (1844–1892), an educator and politician, and Betty Giæver (1845–1936), a part time teacher with a penchant for singing, languages and drawing. Betty's antecedents were mixed: she was maternally descended from Northern Germany, yet on her father's side she was of Norwegian origin—a distinguished forebear on that side was her great grandfather, the civil servant Jens Holmboe from Tromsø. Through the offspring of his maternal grand uncle, Halvdan Koht was a third cousin of the parliamentarian Ola Krogseng Giæver. In Paul Koht's lineage, Kjeld Stub was a distant ancestor. The name Koht stems from German immigrants to Norway in the 17th century. He was intended to have the name Joachim, but this was stopped on request from Joachim G. Giæver who voiced his dislike for the name. He was then christened Halfdan, changed to Halvdan some years later. The family lived in Tromsø, where Paul Steenstrup Koht was a headmaster and mayor. The family moved to Skien when Halvdan was twelve years old, where his father again immersed himself in politics: he served as mayor as well as parliamentarian for the Liberal Party. Koht finished school here, taking his examen artium in 1890. In 1893, one year after the death of Koht's father, the family moved to Bekkelaget, a borough in Aker. Koht studied at the Royal Frederick University (now the University of Oslo). In the late 1920s, Karen's declining health and Halvdan's preoccupation with his work placed a strain on their relationship. Disenchanted with the loveless union, Koht entered several extramarital friendships in the following decade, often pen friends. After 1945 the relationship to Karen regrew in strength. He studied history with geography as a minor subject until 1895; his main history teacher was Gustav Storm. In 1895, after finishing his history studies, he spent three months in the Mediterranean, travelling with three ships, the first from Norway to Venice, the second from Venice to Constantinople, the third back to Norway. He studied German literature during this travels. In December 1896, Koht was finally examined by Sophus Bugge and earned his degree. He was one of just three students to be examined in Norwegian and German in late 1896, and had been the only candidate in history the previous year. A break from the studies came in the second half of 1892. After his father's death, he could not afford to attend university that semester. He worked briefly as a private tutor in the Skien district, and was paid to write in the newspaper Varden. On returning to his studies he worked as a Kristiania correspondent for the newspaper; eventually he also worked for Päivälehti. In 1901, he took over from Erik Vullum as obituarist and anniversary writer in Verdens Gang. Over the next years, he would contribute extensively to publications such as Den 17de Mai, Syn og Segn, Samtiden, Dagbladet, and Tidens Tegn; these were mostly Liberal or Norwegian nationalist publications. For some months after graduating Koht worked as an unpaid volunteer at the University Library of Oslo, while also continuing to attend university lectures. He was then given a scholarship, the "Gustav Bruun Endowment" of The University doubled Koht's award to NOK 3600. From 1897 to 1899 he studied abroad with this fellowship. He studied at the University of Copenhagen, the University of Leipzig and in Paris (École des hautes études, École des Chartes). He was especially influenced by Karl Lamprecht in Leipzig. From 1899 to 1901, Koht worked as a substitute at the University Library of Oslo, and part time as a school teacher. In 1908, after eight years of work, Koht completed the two last volumes of Norsk Forfatter lexikon, a biographical dictionary of Norwegian writers.

Тағайындаулар мен докторлық дәріс

1901 жылы ол Корольдік Фредерик университетінің ғылыми қызметкері болып тағайындалды. Ол студенттерді оқытуға сирек жауапты болды, ал «Norsk Forfatter» сөздігімен айналысқандықтан 1907 жылға дейін ғылыми қызметкер болып қалды. 1908 жылы «Денни конфликтіндегі Норвегия мен Швецияның позициясы» тақырыбындағы диссертациясын қорғап, филология докторы ғылыми дәрежесін алды. 1908 жылы Кохт университетте доцент болып жұмысқа орналасты. Университетте Кохттың қарсыластары болғандықтан, тағайындалу «тарих» емес, «мәдени тарих» саласын қамту үшін жасалды. Кейін университет оны «тарих» деп өзгертті, бірақ Парламент «тарих» деп шешім қабылдамас бұрын Министрлер кабинеті оны қайта «мәдени тарих» деп өзгертті. 1908 жылдан 1909 жылға дейін Кохт АҚШ, Англия және Швецияда саяхаттап, Лондонда (1908), Чикагода (1909) және Стокгольмде (1910) өткен бейбітшілік конференцияларына қатысты. Содан кейін Кохт Норвегияға және университетке оралды, 1910 жылы профессор болып тағайындалғанға дейін доцент болып жұмыс істеді. Ол 1935 жылға дейін профессор қызметін атқарды және 1912 жылдан 1917 жылға дейін факультет деканы болды. Кохт Ниргаардтағы Нордмордеде зерттеу жұмыстарын жүргізді. 1896 жылы профессор Катринус Банг Кохттың әлеуметтік тарихты зерттеу тілегіне: «Иә, социалист болмауға тырыс!» деп жауап берді. 1910 жылы Кохт «Nynorsk тарихында шаруалар мен қалалықтар» диссертациясын аяқтады, онда ол тарихта шаруалардың рөлі туралы теориясын одан әрі дамытты. 1912 жылы «Historisk Tidsskrift» журналында жарияланған бұл еңбекте Кохттың таптар мен ұлт туралы теориясы талқыланды. Кохттың пікірінше, аграрлық қозғалыс, содан кейін жұмысшы қозғалысы саяси белсенсіздіктен шығып, саяси және ұлттық аренада өз орнын талап еткен кезде ұлттық бірлестік демократиялық жолмен кеңейді. 1926 жылы жарық көрген «Норвегия шаруаларының көтерілісі» кітабы Кохттың университет лекцияларында ұсынған материалдарының жиынтығы болды және аграрлық және қалалық халық арасындағы таптық қақтығыс тақырыбындағы жұмысының шыңына жетті. Кохт шаруалар қозғалысының жалпы құқықтар мен әлеуметтік реформалар үшін сыныптық мүдделерден бас тартқанын айтты. Кохттың пікірінше, осы көзқарас жұмысшы қозғалысының күресіне де қатысты. Осы лекциясы оның тарихи материализмінің қалыптасуына ықпал етті. Сол кезде Норвегияда американдық мәдениетке аса мән берілмеді. Кохт мектепте ағылшын тілін дұрыс үйренбеді. АҚШ-қа аттанған алдында кейбір тарихшы әріптестері елдің «тарихы жоқ» және оған барудың қажеті жоқ деп еді. Кохттың бұл тақырыптағы алғашқы жазбасы 1910 жылы «Америка тәуелсіздігінің пайда болуы» лекциясымен жарық көрді. Одан кейін «Халық академиясы» лекцияларына негізделген «Америкадағы ақша күші мен еңбек» (1910) еңбегі жарық көрді. Материализм мен идеализмді біріктіруді қалаған Кохт психологияға және тарихтағы жеке тұлғалардың рөліне қызығушылық танытты. Осының нәтижесінде, өмірбаяны жазушы Асмунд Свендсеннің сөзімен айтқанда, ол «20 ғасырдың ең ұлы өмірбаяндарының бірі» атанды. Кохт 1928 жылдан 1940 жылға дейін Норвегияның генеалогиялық қоғамын, ал 1926 жылдан 1933 жылға дейін Халықаралық тарихи ғылымдар комитетін басқарды.

In 1901 he was appointed as a research fellow at the Royal Frederick University. He rarely had responsibility for any teaching of the students, and since he was often busy with Norsk Forfatter lexikon he remained a research fellow until 1907. In 1908 he took his dr. philos. degree on the thesis Die Stellung Norwegens und Schwedens im Deutsch Dänischen Konflikt 1863–1864. Koht was then hired as a docent at the University in 1908. Because Koht had internal opponents at the university, the appointment was designated to cover "cultural history" instead of "history". A while later the university changed it to "history". The cabinet changed it back to "cultural history", before the Parliament finally decided on "history". From 1908 to 1909 Koht travelled around in the United States, England and Sweden, visiting the peace conferences in London (1908), Chicago (1909) and Stockholm (1910). Koht then returned to Norway and the university, and remained docent until being promoted to professor in 1910. He remained professor until 1935, and also served as the dean of his Faculty from 1912 to 1917. Koht was given to do research in Nordmøre on Neergaard. In 1896 professor Cathrinus Bang replied to Koht's wish to study social history: "Yes, do not go out and become a socialist!" In 1910, Koht completed the dissertation Bonde mot borgar i nynorsk historie, in which he further developed his theories on the role of the farmers in history. Published in the journal Historisk Tidsskrift in 1912, it featured an elaboration on Koht's theory about class and the nation. According to Koht, the community of the nation was expanded in a democratic way when the agrarian movement, then the labour movement, both rose from political passivity to demand a place in the political and national sphere. The book Norsk bondereisning, published in 1926 as a compilation of Koht's presented material in his university lectures, represented the culmination of Koht's work on the topic of class conflict between the agrarian and the urban population. Koht argued that the peasant movement had abandoned the cause of class interest in favour of universal rights and social reforms. The same perspective had to be applied to the struggle of the labour movement, Koht maintained. This lecture was also where his historical materialism came to fruition. American culture did not have a particularly high standing in Norway at the time. In school, Koht did not learn proper English. Before he embarked to the US, some historian colleagues insinuated that the country "barely had any history" and was not worth visiting. Koht's first writing on the subject came in 1910 with the lecture Genesis of American Independence. He followed with Pengemakt og arbeid i Amerika ("Monetary Power and Labor in America", 1910), which was based on "People's Academy" lectures,

Wishing to unite materialism and idealism, Koht became interested in psychology and the role of individuals in history. The latter focus led to his becoming, in the words of his biographer Åsmund Svendsen, "one of the greatest biographers of the 20th century". the Norwegian Genealogical Society from 1928 to 1940 and the Comité International des Sciences Historiques from 1926 to 1933.

Ерте араласу және жергілікті саясат

Кохтың әкесі ұлын саясатқа таныстырды, оны 1891 жылы Либералдық партияның ұлттық конвенциясына алып барды, онда университете оқығандықтан кіруге рұқсат алды. Кохтың алғашқы саяси аренасы Норвегия студенттер қоғамы болды, онда ол Норвегия туында одақ белгісі болмауы керек деп ынталы түрде талас жүргізді («ту белгісі мәселесі»). 1893 жылы ол осы форумнан шығып, Den Frisinnede Studenterforening деп аталатын жаңа студенттер бірлестігін құрды және студенттер бірлестігі Либералдық партияға қосылғаннан кейін Кристианиядағы партияның жергілікті бөлімшесінің мүшесі болды. Ол жұмысшы қозғалысымен және жұмысшы табымен ынтымақтастық сезімін күшейтті, бұл оның көзқарастарын радикалдандырды: 1900 жылдан бастап Норвегияның жұмысшы партиясына дауыс берді. АҚШ-та тұрғанда ол тарихи материализмнің бір түрін қалыптастырды, ол тарихты зерттеу мен саяси көзқарастардың бірігуіне әкелді. Ол Либералдық партияны Норвегия тарихындағы маңызды күш ретінде қарастырды, өйткені ол шаруалардың құқықтарын жариялады, бірақ енді жұмысшы табын саяси өмірге енгізілетін келесі тап ретінде қарастырды, әсіресе Еңбек партиясы арқылы. Ол отбасымен бірге Стабекке қоныстанды, бірақ 1910 жылы Лайсакерде үй салдырды. Архитектор Арнштейн Арнеберг жобалаған үй «Каристуа» деп аталды. Университет оған кеңсе ұсынбады, сондықтан ол зерттеу жұмыстарын үйде жүргізуге мәжбүр болды. Кохт 1916–1919, 1928–1931 және 1931–1934 жылдары Барум қалалық кеңесінің құрамына кірді.

Сыртқы істер саясаткері

Халықаралық аренада Кохт халықаралық құқық институттарын нығайтуға тырысты. 1923 жылы ол Шығыс Гренландияның тағдырына қатысты Дания мен Норвегия арасындағы төрелікке қатысты. 1930 жылдары Кохт Еңбек партиясының ең белгілі халықаралық саясаткеріне айналды. Партия үкімет құрған жағдайда ол Сыртқы істер министрі болуға ниеттенді. Бұл қадамға 1928 жылы тарихшы және Сыртқы істер министрі Эдвард Булл ағаның қайтысы себеп болды, осылайша Кохт "тағайындалған Сыртқы істер министрі" мәртебесіне ие болды. 1933 жылғы Норвегия парламенті сайлауында Еңбек партиясы жақсы нәтиже көрсеткендіктен, олар үкімет құруға дайындалды. 1935 жылдың 20 наурызында Еңбек үкіметі құрылды. Кохт Йохан Нигардсвольдтың кабинетінде Сыртқы істер министрі болды. Министр ретіндегі алғашқы қадамдарының бірі – 1934 жылы партия мәлімдегендей, Норвегияны Ұлттар Лигасынан шығарудан Еңбек партиясын көндіру болды. Сыртқы саясат мәселелерінде Кохт пен Нигардсвольд басқа министрлермен кеңеспей дерлік шешім қабылдады, тек қабылданған шешімдер туралы хабарлады. Ұлттар Лигасы тиімді халықаралық ұйым ретінде сәтсіздікке ұшырағаннан кейін, Кохт Норвегияның Ұлттар Лигасына мүше болғанға дейін сақтап келген қатаң бейтараптық саясатын қайта қолдады. Ол көп жыл бойы Норвегияның әскери қорғаныс қабілетін кеңейтуге қарсы болды. 1936 жылы Кохт Еуропадағы қарулану жарысының салдарына қатты алаңдады, оның соғысқа әкелуі мүмкін деп ойлады. 1936 жылы Испанияда Азамат соғысы басталғаннан кейін Нигардсвольд кабинеті Испания үкіметі мен генерал Франко бастаған көтерілісшілер арасындағы қақтығысқа араласпау саясатын ұстанды. Кохттың пікірінше, Норвегия ешқандай жағдайда қақтығысқа араласуға болмайды, бұл азамат соғысы кезеңінде үкімет саясатының негізіне айналды. Үкімет тез арада Норвегияда жасалған қару-жарақ, ұшақтар мен кемелерді Испанияға сатуға тыйым салды. Кохттың өзі норвегиялық кемелерді қару-жарақ, оқ-дәрі және әуе кемелерін шетелдерге тасымалдауға тыйым салуды қолдады, осылайша Испанияға жеткізілген мұндай заттардың Норвегиямен байланысы болмайтынын қамтамасыз етуді көздеді. Кохт пен премьер-министр Нигардсвольд ұсынған қатаң араласпау саясаты Еңбек партиясының ішіндегі күштер тарапынан қатты сынға ұшырады. Еңбек партиясы аппаратының маңызды тұлғасы және партиялық газет «Arbeiderbladet» редакторы Мартин Транмель осы саясатты сынағандардың алдында тұрды. Транмель және басқа да сыншылар үкіметтің араласпау саясатын Испанияның сайланған үкіметі мен көтерілісшілерге тең мүмкіндік беру деп қарады. Кохт Норвегияның тікелей қақтығысқа араласуын болдырмау үшін бар күшін жұмсады, әсіресе норвегиялықтардың Халықаралық бригадаларға қосылу үшін Испанияға баруына кедергі келтіруге тырысты. 1936 жылдың 19 қыркүйегінде Кохт Ұлттар Лигасынан Испаниядағы атысты тоқтатуды және елдің конституциясы бойынша халық референдумы өткізуді талап етті. Бірақ оның ұсынысы қолдау таппады және сәтсіз аяқталды. Кохт үшін жеке Испаниядағы азамат соғысы бірнеше рет оның министрлік мансабын аяқтауға жақын болды. 1937 жылдың 9 сәуірінде франколық соғыс кемелері испан порттарында норвегиялық кемелерді тоқтатты, жүктерін және кемелерін тәркіледі, ал норвегиялық наразылықтар нәтиже бермеді. Кохт норвегиялық мина тасушы «Olav Tryggvason» кемесін норвегиялық кемелерді қорғау үшін Испанияға жіберу туралы ресми ұсыныс жасады. Парламентте қарсылық туғаннан кейін және ұсыныстың қабылдалмауы анық болғаннан кейін Кохт отставкаға кетуге дайын болды. Премьер-министр Нигардсвольд Кохттың отставкасын қабылдамады, «Кохтты жоғалтудың орнына атып өлтіруді қалаймын» деді. Бұл мәселе парламентте бүкіл кабинеттің құлауына әкелуге жақын болды, бірақ одан бас тартуға келісілді. 1938 жылы Кохт Франкомен сауда келісімін жасауға тырысқанда, оны өзінің партиясы мен Норвегия Кәсіподақтар конфедерациясы тоқтатты. Тағы да отставкаға кетуді сұраған Кохт, партия Франкомен сауда жасау мәселесінде кабинетке толық еркіндік бергеннен кейін ғана қызметте қалды. 1938 жылдың қазанында Кохт Франкомен сауда келісімін жасасты. Норвегияның Франко үкіметін Испанияның өкілі ретінде ресми тануы 1939 жылдың 31 наурызында, Мадридтің ұлтшыл күштерге түскеннен үш күн кейін болды.

Internationally, Koht tried to prop up the institutions that maintained public international law. In 1923 he participated in the arbitrations between Denmark and Norway about the disposition of Eastern Greenland. In the 1930s Koht became the foremost international politician of the Labour Party. He positioned himself in the Labour Party as the prospective Minister of Foreign Affairs should the party form a government. He did so because fellow historian and Minister of Foreign Affairs in 1928, Edvard Bull Sr., had died, making Koht the "Foreign Minister designate". The Labour Party also polled well in the 1933 Norwegian parliamentary election, leading them to prepare for office. The Labour government was formed on 20 March 1935. Koht became Minister of Foreign Affairs in Johan Nygaardsvold's Cabinet. Among Koht's first actions as minister was to persuade the Labour Party not to pull Norway out of the League of Nations, something the party had declared that it would do as recently as 1934. In foreign policy matters Koht and Nygaardsvold usually made decisions without consulting the other ministers, merely informing the rest of the cabinet of the decisions that had been made. After the League of Nations failed as an effective international body, Koht again favoured the strict neutrality policy to which Norway had adhered before the League of Nations membership. For many years, he was reluctant to an expansion of a Norwegian military defense capacity. In 1936 Koht expressed great concern for the consequences of the arms race taking place in Europe, which he felt could easily lead to war. Following the 1936 outbreak of the Spanish Civil War, the Nygaardsvold Cabinet followed a policy of non intervention in the conflict between the Spanish government and rebels led by General Franco. Koht's view of the matter was that Norway should not be involved in the conflict in any way; this became the policy of the government for the duration of the civil war. The government soon banned the sale or transfer of Norwegian arms, aircraft and ships to Spain. Koht himself promoted a ban on the use of Norwegian ships to transport arms, ammunition and aircraft to foreign countries in general, to ensure that there could be no Norwegian connection to any such items that were delivered to Spain. The strict non intervention policy promoted by Koht and Prime Minister Nygaardsvold was heavily criticised by forces within the Labour Party. Martin Tranmæl, a central figure in the apparatus of the Labour Party and the editor of the party newspaper Arbeiderbladet, led the critics of the policy towards the conflict in Spain. Tranmæl and other critics saw the non intervention policy of the government as giving equal standing to both the elected government of Spain and the rebels. Koht went to great lengths to avoid any direct Norwegian involvement in the conflict, especially trying to block Norwegians from travelling to Spain to join the International Brigades. On 19 September 1936, Koht attempted to have the League of Nations impose a ceasefire in Spain, to be followed by a popular referendum on the country's constitution. Koht's proposal received little support and failed. For Koht personally the civil war in Spain came close to ending his cabinet career on several occasions. On 9 April 1937, following a series of incidents where Francoist warships intercepted Norwegian vessels sailing on Spanish ports and confiscated both cargoes and ships, and Norwegian protests failing to gain results, Koht made a formal proposal to dispatch the Norwegian minelayer Olav Tryggvason to Spain to protect Norwegian shipping. After the proposal met opposition in parliament and was set to fail, Koht offered to resign. Prime Minister Nygaardsvold refused to accept Koht's resignation, stating that he "would rather be shot than lose Koht". The case came close to causing the whole cabinet's fall in parliament, before it was agreed that it would be dropped. When Koht in 1938 attempted to establish a trade agreement with Franco, he was blocked by his own party and the Norwegian Confederation of Trade Unions. Again requesting to be allowed to resign, Koht stayed after months of debating ended with the party giving the cabinet free rein to do what it saw as best with regards to trade with Franco. By October 1938 Koht had negotiated a trade agreement with Franco. The formal Norwegian recognition of the Franco government as the representative of Spain followed on 31 March 1939, three days after the fall of Madrid to the nationalist forces.

Соғыс алдындағы кезең

1939 жылғы қыркүйекте Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Норвегия үкіметі елді бейтарап деп жариялады. Соғысқа қатысушы екі тарап та Норвегияның бейтараптығын құрметтейтінін мәлімдеді, егер ол бейтараптығын екінші тараптың бұзушылықтарынан қорғайтын болса. Кохт бастапқыда Норвегияның бейтараптығын сақтау керектігін, бірақ соғысқа мәжбүр болған жағдайда, оның британдық жақтан болуы маңызды екенін айтты. Екінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы айларында соғысқа қатысушы тараптар Норвегияның бейтараптығын ауада және теңізде бірнеше рет бұзды, ең ірі оқиға 16 ақпандағы Йоссингфьордендегі «Альтмарк» оқиғасы болды. Бұл және басқа да оқиғалар, сондай-ақ Норвегияның тиімді жауап бермеуі, соғысқа қатысушы тараптарды Норвегия бейтараптығын тиімді қорғай алмайды немесе қорғай қоймайды деген ойға жеткізді. Бастапқыда Германия Норвегияның бейтараптығын Германияның соғыс күш-жігеріне оң әсер ететініне сенді, бұл неміс сауда кемелеріне британдықтардың араласуынсыз Норвегияның теңіз сулары арқылы жүк тасымалдауға мүмкіндік берді. 5 сәуірде одақтастар Норвегия мен Швецияға ескерту хаттарын жіберіп, егер немістер бейтарап елдердің аумағын өздерінің пайдасына пайдаланса, олар қажетті шаралар қолданатынын ескертті. Кохт жауап ретінде сөйлеген сөзінде одақтастардың Норвегияның теңіз жолдарына араласудан ешқандай пайда таппайтынын айтты, өйткені британдықтардың Норвегиямен саудасы немістерге қарағанда маңыздырақ болды. Келесі күні одақтастар Норвегия жағалауында мина қою операциясын бастауды және егер немістер мина қоюға Норвегияға шабуыл жасау арқылы жауап берсе, Нарвиктіде әскерлерді түсіруді шешті. Мина қою операциясы басталмас бұрын Кохт британдықтарға бейтараптықтың кез келген бұзушылығына жол берілмейтінін және болашақта норвегиялықтар күшпен жауап беретінін ескертті. Немістер де Норвегияның бейтараптығын бірнеше рет бұзды және 1939 жылғы желтоқсанда Норвегияның фашистік көшбасшысы Видкун Квислингтің Гитлерге сапарынан кейін Норвегияны басып алуды жоспарлай бастады. «Альтмарк» оқиғасынан кейін Гитлер Норвегияға шабуыл жасауға бұйрық берді. 1940 жылғы 8 сәуірде британдықтардың мина қою операциясына жауап ретінде Норвегия үкіметі британдық және француз үкіметтеріне ресми наразылық білдірді, бірақ одақтастармен соғыстан кез келген бағамен қашуға тырысты. Кохт Норвегия парламентіне одақтастардың Норвегияны соғысқа тартуға тырысып жатыр деп сенетінін айтты. Норвегия жағалауында одақтастардың мина қою операциясы Норвегия үкіметінің назарын бірнеше күн бұрын Норвегияға үлкен неміс күштерінің шабуылға дайындалып келе жатқандығын түсінуден аударды.

With the outbreak of the Second World War in September 1939, the Norwegian government declared the country neutral in the conflict. Both warring sides subsequently stated that they would respect Norway's neutrality, provided that she protect her neutrality against trespasses by the other side. Koht was clear from early on that Norway should remain neutral, but also that in the event of her being forced to enter the war it was critical that it was on the side of the British. Over the first months of the Second World War Norwegian neutrality was violated repeatedly in the air and at sea by both warring parties, most dramatically with the 16 February Altmark Incident in Jøssingfjorden. This, along with other incidents, and the lack of a firm Norwegian response, led the warring parties to the impression that Norway could or would not effectively protect her neutrality. Initially the German view of Norwegian neutrality had been one of it being positive for the German war effort, allowing German merchant ships to transport cargo via Norwegian territorial waters without interference from the British. On 5 April the Allies sent notes to both Norway and Sweden warning that they would take any action necessary if the Germans were allowed to use the neutral countries' territory to their advantage. Koht responded with a speech in which he said that the Allies had nothing to gain by interfering with Norwegian shipping lanes—the British had a more significant trade with Norway than the Germans. The next day the Allies decided to launch a mining operation on the Norwegian coast, and to land troops at Narvik in case the Germans responded to the mining by landing in Norway. Shortly before the mining was carried out, Koht warned the British that no further neutrality violations would be tolerated, and that in the future the Norwegians would respond with force. The Germans too repeatedly violated Norwegian neutrality, and, following a visit from the Norwegian fascist leader Vidkun Quisling to Hitler in December 1939, began serious planning for a possible occupation of Norway. Following the Altmark Incident, Hitler ordered the invasion of Norway. In response to the British mining operation on 8 April 1940, the Norwegian government lodged formal protests with the British and French governments, while secretly remaining set on avoiding war with the Allies at all cost. Koht told the Norwegian parliament that he believed that the Allies were trying to bring Norway into the war. The Allied mining of the Norwegian coast coincidentally distracted the Norwegian government from realising that large German forces had been on their way to invade Norway for several days prior.

Неміс басқыншылығы мен соғыс

1940 жылы 9 сәуірде Норвегияға шабуыл жасаған нацистік Германияның «Везерубунг» операциясы басталғанда, Германия капитуляция талаптарын ұсыну үшін елші Курт Брауэрді жіберді. Кохт Брауэрмен жеке кездесіп, оның талаптары мен соғыс қаупін қабылдамады, «соғыс қазірдің өзінде басталды» деді. Кохт пен кабинет 9 сәуір күні таңертең Норвегияның астанасынан қашып кетті. Кохт Брауэрдің алғашқы байланысын қабылдамағанымен, сол күні неміс тарапынан келіссөздер жөніндегі ұсыныстарды тыңдауға кабинетті көндірді. Норвегияның немістермен барлық келіссөздері 10 сәуірдің таңында Норвегия королі мен үкіметін Мидтскогенде тұтқындау әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін тоқтатылды. Кохт басқыншыларға қарсы күреске дайын болды. Ол бірнеше маңызды сөздерді жазды, олардың кейбіреулерін король Хакон VII неміс талаптарына қарсы күресті күшейту үшін оқыды. Үкімет мүшелері Молдеден Тромсёге қашып, 1 мамырда қонды, ал Кохт пен Льюнберг (қорғаныс министрі) сол жерден «HMS Glasgow» крейсерімен Лондонға бет алды. Мұнда 5 мамырдан бастап британдық үкімет өкілдерімен (Лорд Галифакс, Чемберлен және адмирал Филипс) Норвегияға британдық көмек көрсету мәселесін талқылады. Кохт сондай-ақ Лондоннан BBC арқылы Норвегияға және американдық радиода сөз сөйледі. 8 және 9 мамырда ол Парижде Рейно, Гамелин және Даладьемен кездесті. Норвегиялық министрлер 11 мамырда Лондоннан шығып, 17 мамырда Норвегияға оралды. Одақтастармен болған келіссөздердің нәтижесінде Норвегия майданына үлкен француздық күштерді жіберу туралы нақты уәделер мен жоспарлар жасалды. Алайда Франциядағы одақтастардың жағдайы нашарлағандықтан, 1940 жылдың 24 мамырында бұл жоспарлар одақтастар тарапынан тоқтатылып, эвакуация туралы шешім қабылданды. 1 маусымда Норвегиядағы британдық министр Сесил Дормер Кохты Батыс майдандағы қиын жағдайға байланысты одақтас күштердің Норвегиядан шегіну туралы шешім қабылдағаны туралы хабардар етті. Одақтастардың эвакуациялау туралы шешіміне жауап ретінде кабинет Кохты Швецияның Лулеа қаласына жіберді, ол бұрын қабылданбаған жоспарды қайта жандандыруға тырысты. Швед әскерлері Нарвикті басып алуды жоспарлаған. Бұл жоспар бастамашысы, бұрынғы премьер-министр Йохан Людвиг Мовинкельдің есімімен «Мовинкель жоспары» деп аталды. Швед сыртқы істер министрі Кристиан Гюнтермен кездесу кезінде, ол жоспарға қатысты немістермен делдалдық жасауға тиіс болған Кохт одақтастардың Норвегиядан эвакуациялануға дайын екенін айтты. Гюнтер эвакуация жоспарларын немістерге хабарламаса да, Норвегияға оралғаннан кейін Кохт әріптестерінен қатты сын естіді.

At the advent of the Nazi German Operation Weserübung, the invasion of Norway of 9 April 1940, Germany sent the envoy Curt Bräuer to present demands of capitulation. Koht personally met with Bräuer, and rejected his demands and threats of war, stating that "war had already started". Koht and the cabinet fled Norway's capital in the morning of 9 April. Even though Koht rejected Bräuer's initial contact, he did convince the cabinet to listen to further German proposals for negotiations later the same day. All Norwegian negotiations with the Germans ended after a failed attempt to capture the Norwegian king and government in Midtskogen early on 10 April. Koht was willing to take up the fight against the invaders. He wrote several key speeches, some of which were delivered by King Haakon VII, to convey staunch resistance to the German demands. When the rest of the government fled from Molde to Tromsø, landing on 1 May, Koht and Ljungberg (Minister of Defense) continued from there with the cruiser HMS Glasgow to London. Here, from 5 May they negotiated with British government representatives (Lord Halifax, Chamberlain and Admiral Philips) on British aid to Norway. Koht also made a radio speech from London on the BBC, broadcasting to Norway, and a speech on American radio. On 8 and 9 May he met Reynaud, Gamelin and Daladier in Paris. The Norwegian Ministers departed from London on 11 May, arriving back in Norway on 17 May. The talks with the Allies resulted in concrete promises and plans for large French reinforcements for the Norwegian front. These plans were however abandoned by the Allies on 24 May 1940, following the worsening situation for the Allies in France, and an evacuation decided. Koht was informed by British Minister to Norway Sir Cecil Dormer on 1 June that the Allied Forces had decided to retreat from Norway, owing to the difficult situation at the Western Front. In response to the Allied decision to evacuate, the cabinet sent Koht to Luleå in Sweden to try to reinvigorate a previously rejected plan to create a demarcation line between the Germans and Norwegian in Northern Norway. Swedish troops were planned to occupy Narvik. The plan was named the Mowinckel plan, after its initiator, the former prime minister Johan Ludwig Mowinckel. During a meeting with the Swedish minister of foreign affairs, Christian Günther, who was to act as a middle man with Germans in relation to the plan, Koht revealed that the Allies were about to evacuate Norway. Although Günther never revealed the evacuation plans to the Germans, Koht was heavily criticised for doing so by his colleagues upon his return to Norway.

Қалған жері

Кейін 7 маусымда министрлер кабинеті елден қашып кетті. Кохт 1940 жылы 19 маусымда Лондонға келді, ол эмиграциядағы Сыртқы істер министрлігін басқарды. 1940 жылдың күзінен бастап Тригве Ли батыс әлемінде тұрақты одақтастар іздеуді көздейтін саясатты қолдады. Кохт мұны "сенімсіздікке" теңеді. Ол және кабинет мүшелері арасындағы шиеленіс күшейді, себебі Кохттың Сыртқы істер министрлігіне Норвегияға бағытталған шабуыл туралы ақпарат келгені белгілі болды, бірақ Кохт кабинетті толыққанды хабардар етпеді. Сонымен қатар, Кохттың эмиграциядағы Сыртқы істер министрлігінің штаб-пәтерін министрлер кабинетінің кеңсесінен бірнеше шақырым батысқа орналасқан Бракнеллде құруына наразылық болды. Кохттың бейтараптық саясатына баламалары шамалы немесе мүлдем болған жоқ, және ол өзінің сыртқы істердегі мансабының негізін осы саясатқа құрды. Тригве Ли екінші дүниежүзілік соғысқа дейін бейтараптық саясаты Кохт үшін "дінге" айналғанын айтты. Кохттың «Весерюбунг» операциясына қарсы әлсіз және ұйымдастырылмаған қорғаныстағы рөлі оккупация кезінде және одан кейін талқыланды. Соғыстан кейін, 1940 жылғы Норвегия үкіметінің әрекеттерін тексеру үшін «1945 жылғы тексеру комиссиясы» (Undersøkelseskommisjonen av 1945) атты комиссия құрылды. Комиссия Кохттың шешімдерін ішінара сынға алды.

Тілге көзқарас

Тромсё қаласынан шыққан Кохт өмірінің басында Солтүстік Норвегия диалектісінде сөйлеген. Скиенде оның диалектісі құрдастарының теріс пікірін тудырды. Ол Скиеннің төңірегіндегі диалекттерден (Телемарк) шабыттанды; 1891 жылдан бастап «ауылдық» тіл формасы – Landsmål-ды, Бё диалектісінің айқын үлгілерімен жазды. Норвегия тіліне қатысты алғашқы жариялымдары – «Det norske målstrævs historie» (1898) және «Det vitskapelege grunnlage for målstræve» (1900) болды. Кохт тіл туралы әлеуметтік контексте, әсіресе тап күресі туралы айтты. Соңында ол Еңбек партиясын тілдік белсенділігі үшін құрал ретінде пайдаланды, әсіресе партия одан 1921 жылы «Arbeidarreising og målspørsmål» еңбегін жазуды сұрағаннан кейін. Онда ол Норвегиядағы тап күресі мен тіл күресін біріктірді, ал интеграционист болғандықтан, бір жазба тілінің айналасында халықтың бірігуін қалады. Тарихшы Каре Лунденнің айтуынша, Кохт тілдік реформалары үшін көптеген адамдардың жек көруіне ұшырады, олар оның сүйікті тіліне шабуыл және кемсіту деп қарады. Оның идеялары «det kohtske knot», яғни «Кохттың шатағы» деп аталды. Кохт өзі көбінесе Nynorsk және Bokmål тілдерінен өзгеше жазылымдарды қолданды. Анық артикль, формальды түрде «et» жұрнағы, «e» жұрнағымен ауыстырылды, мысалы, «Det vitskapelege grunnlage for målstræve» және «Sosialdemokratie» еңбектерінің атауларында. Оған басқалар да ілесті, нәтижесінде Бейбітшілік қауымдастығындағы бейбітшілдер мен прагматик бейбітшілік жақтастары арасындағы жарылыс орын алды. Кохт тиімді ұйымдық лидер емес деп бағаланды. Қорғаныс мәселесі 1905 жылы Швеция-Норвегия одағының бейбіт түрде таратылуымен дерлік шешілді. Кейіннен Кохт 1910 жылдан 1912 жылға дейін басқарма мүшесі болу үшін Бейбітшілік қауымдастығына оралды. Ол 1904 жылдан 1913 жылға дейін Норвегия Нобель институтының кеңесшісі болды. 1931 жылы ол Нобель сыйлығын алған Джейн Адамс пен Николас Мюррей Батлер үшін марапаттау рәсімінде сөз сөйледі, бірақ 1936 жылы Карл фон Оссиетцкиге Нобель бейбітшілік сыйлығын беру туралы шешім қабылданған отырысқа қатыспады. Ол Сыртқы істер министрі қызметін атқаратын кезінде де қатыспады, себебі екі лауазымды біріктіргісі келмеді. Ол 1942 жылы қайтадан кетіп бара жатқанда қысқа уақытқа оралды. Оның белсенділіксіз болуының тағы бір себебі – ол 1940 жылдан бері Норвегияда тұрмаған, алайда 1939 жылдан 1943 жылға дейінгі жылдары сыйлық берілмеді. Кохттың ғылыми еңбектері де бейбітшілік мәселесін қамтыды. Осы тақырыптағы кітаптарына «Histoire du mouvement de la paix en Norvège» («Норвегиядағы бейбітшілік қозғалысының тарихы», 1900) және «Fredstanken i Noregs sogo» («Норвегия тарихындағы бейбітшілік идеясы», 1906) кіреді. Кохттың екі еңбегі өлімінен кейін жарық көрді: 1968 жылы «Minne frå unge år» естеліктері және 1985 жылы «Rikspolitisk dagbok 1933–1940» күнделігі. Оның күйеу баласы Зигмунд Скард 1982 жылы оның өмірбаянын жазды, «Mennesket Halvdan Koht» («Хальвдан Кохт – адам»).

Hailing from Tromsø, Koht spoke a Northern Norwegian dialect in his early life. In Skien his dialect provoked negative reactions from his peers. He was inspired by the dialects of Skien's surroundings (Telemark); from 1891 he wrote the "rural" language form Landsmål with strong tinges of Bø dialect. Early publications on the Norwegian language controversy were Det norske målstrævs historie (1898) and Det vitskapelege grunnlage for målstræve (1900). Koht spoke of language in a social context in general and of the class struggle in particular. He eventually used the Labour Party as a vehicle for his language activism, especially after being asked by the party to write Arbeidarreising og målspørsmål in 1921. In it, he synthesised the class struggle and language struggle in Norway, and because he was an integrationist he wanted a popular gathering around one written language. According to historian Kåre Lunden, Koht was much hated by many because of his language reforms, which were routinely perceived as attacks and degradations on their preferred language. His ideals were dubbed "det kohtske knot", i. e. "the Kohtian mishmash". For his own part, Koht often used spellings that contrasted with both Nynorsk and Bokmål. The definite article, which is formally the suffix " et", was substituted with the suffix " e", such as in the titles of his publications Det vitskapelege grunnlage for målstræve and Sosialdemokratie. He was followed by others, as a result of a schism in the Peace Association between the pacifists and the more pragmatic peace activists. Koht has also been assessed as an ineffective organisational leader. The defense question more or less solved itself when the Swedish Norwegian union was peacefully dissolved in 1905. Koht later returned to the Peace Association to serve as a board member from 1910 to 1912. He was a consultant for the Norwegian Nobel Institute from 1904 to 1913, In 1931, he gave the Award Ceremony Speech for the Nobelists Jane Addams and Nicholas Murray Butler, but was absent in the decisive meeting in 1936 that awarded the Nobel Peace Prize to Carl von Ossietzky. He was also absent while serving as Minister of Foreign Affairs, not wishing to combine the two roles. He returned briefly afterwards, before leaving again in 1942. Another reason for his inactivity was that he had not lived in Norway since 1940, but either way the Prize was not awarded in any of the years from 1939 to 1943. Koht's academic writing also encompassed the peace issue. His books on the subject include Histoire du mouvement de la paix en Norvège ("History of the Peace Movement in Norway", 1900) and Fredstanken i Noregs sogo ("The Notion of Peace in the History of Norway", 1906). Two works by Koht have been released posthumously: the memoirs Minne frå unge år in 1968 and the diary Rikspolitisk dagbok 1933–1940 in 1985. His son in law Sigmund Skard wrote a biography of him, Mennesket Halvdan Koht ("Halvdan Koht the Man") in 1982.