Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мақсаттар туралы психологиялық теория Мақсаттар теориясы - білім беру психологиясында оқыту мотивациясын зерттеуді талқылау үшін қолданылатын белгі. Оқу мақсаттары оқушының ішкі мотивация деңгейіне әсер ететін негізгі фактор болып саналады.
Psychological theory about goals
Goal theory is the label used in educational psychology to discuss research into motivation to learn. Goals of learning are thought to be a key factor influencing the level of a student's intrinsic motivation.
Мақсат қою теориясы
Мақсат қою теориясы мақсатты анықтау (мақсат қою) мен мінез-құлық арасындағы қарым-қатынаспен, білім алушылардың мақсаттарды таңдау, мақсаттарды орындауға ынталандыру дәрежесі және мақсаттарды орындау ықтималдығы назарда болуымен байланысты. Бұл теория мынадай екі негізгі құрамдас бөлікке бөлінеді: мақсаттың жекелігі мен қиындығы және мақсаттарды орындау үшін қажетті күш-жігер. Мақсат қою теориясы жазбаша мақсаттар мен орындаудың арасындағы тікелей байланысты білдіреді.
Goal setting theory has to do with the relationship between goal determination (goal setting) and behavior, with learners’ selection of goals, the degree of motivation for fulfilling the goals, and the likelihood of the fulfillment of the goals being in the spotlight. This theory is composed of two main components as follows: the individuality and difficulty of the goal, and the effort one needs to fulfill the objectives. Goal setting theory refers to a direct relationship between written goals and performance.
Тапсырмаға / өз-өзіне қатысу
Оқушы тапсырмаға өзінің қасиеттері үшін қызығушылық танытқан кезде, ол тапсырмаға қатысты деп сипатталады. Бұл жоғары ішкі мотивациямен байланысты. Тапсырмаға қатысатын оқушыларға сәтсіздік қаупі аз, өйткені олардың өз эгосы тапсырманың сәттілігіне байланысты емес. Өзін-өзі бағалаушы оқушы тапсырманы өз эгосын арттыру үшін, тапсырманы орындаудан келетін мақтау үшін немесе тапсырманы орындау өз өзіндік түсінігін растайды (мысалы, ақылды, күшті, күлкілі және т.б.) Өзін-өзі тануға қатысы бар студенттер сәтсіздікке ұшырағанда қатты уайымдап, ұнжырғасы түседі, өйткені мұндай сәтсіздік олардың өзін-өзі тануына кедергі келтіреді.
A student is described as task involved when they are interested in the task for its own qualities. This is associated with higher intrinsic motivation. Task involved students are less threatened by failure because their own ego is not tied up in the success of the task. A student who is ego involved will be seeking to perform the task to boost their own ego, for the praise that completing the task might attract, or because completing the task confirms their own self concept (e. g. clever, strong, funny etc ). Ego involved students can become very anxious or discouraged in the face of failure, because such failure challenges their self concept.
Қадамдасу/қату мақсаттары
Барлық мақсаттар да қажетті нәтижеге жету үшін жасалмайды (мысалы, біліктілікті көрсету). Мақсаттар да қолайсыз нәтижеге жол бермеуге бағытталған болуы мүмкін (мысалы, басқаларға құзырсыздықты көрсетуден аулақ болу). Қарап-қарау мақсаттары мотивацияға оң әсер етеді, ал аулақ болу мақсаттары әсер етпейді.
Not all goals are directed towards approaching a desirable outcome (e. g., demonstrating competence). Goals can also be directed towards avoiding an undesirable outcome (e. g., avoiding the demonstration of incompetence to others). It is thought that approach goals contribute positively to motivation whereas avoidance goals do not.
Орындау мақсаттары
Атқаратын мақсат - бұл басқалардың жағымды бағасын алу немесе жағымсыз бағасын алудан аулақ болу. Атқаратын жұмысының мақсаты - өз жұмысының басқалардан айтарлықтай жоғары екендігін қамтамасыз ету. Басқалардан жоғары нәтижеге жетудің осы ынтасы адамға мектепте және одан тыс жерлерде, сондай-ақ жұмыста да жетістіктерге жету үшін күш салуға мүмкіндік береді.
A performance goal is a goal focused on gaining favorable judgement or avoiding unfavorable judgements by others. Performance goals focuses on ensuring that one's performance is noticeably superior to others. This motivation to outperform others is what enables the person to strive for more achievement in and outside of school and work as well.
Сабақ залында
Оқу мақсаттары жасөспірімдерге сыныпта үлкен әсерін тигізеді. Бұл терең құмарлық айналасындағылардан артық болуға әр оқушының сыныптағы идеологиясын өзгерте алады; кейде жақсыға, кейде жаманға. Сыныптағы нәтижелерді жақсарту үшін оқушылардың оқу орталығына және сыныптық рейтингтерге үлкен мән беруіне мүмкіндік береді. Бұл өз кезегінде оқу нәтижелерін жақсартады. Оқушылар емтиханды бағаға ғана емес, өздерінің нәтижелерін арттыруға мүмкіндік беретін бәсекеге де қарастырады. Сабақта нәтижелі мақсаттарға ие оқушылардың оқудағы жетістіктерінде айтарлықтай артықшылық бар. Сонымен қатар, бұл сабақ әріптестер арасындағы бәсекелестікті арттырады, бұл барлық оқушылар арасында қарым-қатынасты және сыныптық бағаны арттырады. Оқу мақсаттары сабақта және сабақтан тыс жерлерде де көрініс табатын берік жауапкершілік сезімін тудырады. Оқушы басқалардан жақсырақ жұмыс істеу мақсатымен тығыз қарым-қатынас орнатуды көрсетеді, ал бұл мақсатқа жету үшін ұзақ мерзімді міндеттемеге әкеледі.
Performance goals can heavily impact adolescents in the classroom. This deep desire to out do those around oneself can alter classroom ideologies in each student; some for the better and sometimes for the worse. For the betterment of performance in class, performance goals lead students to place a greater importance on GPA and class rankings. This in turn, leads to better academic performance. Along with a focus on grades, students see exams as a competitive competition that also allows them to enhance their performance. There is a significant advantage in academic performance in students who possess performance goals in the classroom. It also generates a healthy form of competition between peers enhancing peer relationships and grades among all of those particular students. Performance goals lead to a strong sense of commitment that can appear in the classroom and also outside of the classroom as well. The student exemplifies a strong relationship with the goal of doing better than others, and this leads to a longterm commitment to achieving that goal.
Басқа да өзгерістер
Басқа зерттеушілер мақсаттарға қатысты күрделі көзқараспен қарайды, олар жетістіктерге жету үшін әр адамның әртүрлі мақсаттары болуы мүмкін деп айтады. Мысалы, Форд пен Николс (1987) бұл көзқарасты адамның ішкі мақсаттары мен адамның қоршаған орта мақсаттарына дейін кеңейтті, бұл оқушылар мен оқу ортасына бірдей мән береді. Дегенмен, барлық теориялар мақсаттардың түрлерін және олардың оқытудың бірнеше аспектілеріне әсерін зерттеуге арналған. Басқаша айтқанда, мақсаттарды тәуелді айнымалы ретінде қарастыратын зерттеулер әлі де аз. Мұндай мақсаттарды түсінікті деп санау стратегиясы, мұндай күрделі мәселенің барлық аспектілерін қарастыру мүмкін емес және теоретиктер мақсаттардың қалай пайда болуы туралы сұрақ олар әзірлеген модельдерге қатысы жоқ деп санайды. Екінші жағынан, кішкентай балалар бұл салада жиі елемей кетеді, өйткені олар мақсат қоюдың нақты үлгісін білмейді немесе тіпті тапсырманы бастаған кезде мақсат қоймайды. Клар, проблеманы шешуде үлкен айырмашылықтар болса да, тіпті мектепке дейінгі жастағы балаларда да мақсаттарды қолдануға негізделген стратегияның бастапқы түрлері бар. Осылайша, тақырыптарды таңдау диапазонын кеңейту және мақсат белгілеу процесіне назар аудару болашақ зерттеу бағытындағы екі негізгі міндет болады деп күтілуде.
Other researchers have adopted a more complex perspective on goals, arguing that there are many different kinds of goals individuals can have in achievement settings. For instance, Ford and Nichols (1987) extended this point of view into within person goals and person environment goals, which lays equal significance on learners per se and learning environment. Nevertheless, all the theories are devoted to studying the types of goals as well as their impact on multiple facets of learning. In other words, research that takes goals as a dependent variable remains scarce. Such a strategy to take goals for granted could be defended on the grounds that one cannot deal with all aspects of so complex an issue and that the theorists possibly feel the question of how goals originate was not relevant to the models they developed. On the other hand, young children are frequently ignored within this area, based on the assumption that they might not have a clear pattern of setting a goal or they even do not own a goal when starting a task. Klahr argued that although there are large adult child differences in overall problem solving performance, even preschoolers have rudimentary forms of strategies such as means ends analysis that rely on the use of goals. Thus, expanding the subject selection range and focusing on the process of goal setting are expected to be the two main tasks in future research direction.