Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық менеджмент профессоры (1906–1964)
MIT-ден профессор
American management professor (1906–1964)
the professor from MIT
Дуглас Мюррей Макгрегор (6 қыркүйек 1906 – 1 қазан 1964) – MIT Слоан менеджмент мектебінің американдық менеджмент профессоры және 1948–1954 жылдары Антиохия колледжінің президенті болған. Ол сонымен қатар Калькуттадағы Үндістан басқару институтында оқытқан. Оның 1960 жылы жарық көрген «Кәсіпорынның адамдық жағы» кітабы білім беру тәжірибесіне терең ықпал етті. Макгрегор Абрахам Маслоудың шәкірті болды. Ол менеджмент және мотивациялық теорияны дамытуға зор үлес қосты, ал ең бастысы «Кәсіпорынның адамдық жағы» (1960) кітабында ұсынған Х теориясы мен Y теориясы үшін танымал. Бұл теорияда менеджердің адам табиғаты мен мінез-құлқы туралы жеке көзқарастары, оның қызметкерлерін қалай басқаратынын анықтайды делінген.
Douglas Murray McGregor (September 6, 1906 – October 1, 1964) was an American management professor at the MIT Sloan School of Management and president of Antioch College from 1948 to 1954. He also taught at the Indian Institute of Management Calcutta. His 1960 book The Human Side of Enterprise had a profound influence on education practices. McGregor was a student of Abraham Maslow. He has contributed much to the development of the management and motivational theory, and is best known for his Theory X and Theory Y as presented in his book 'The Human Side of Enterprise' (1960), which proposed that manager's individual assumptions about human nature and behavior determined how individual manages their employees.
Ерте өмір және білім
Макгрегор 1906 жылдың 6 қыркүйегінде Мичиган штатының Детройт қаласында Мюррей Джеймс пен Джесси Аделия Макгрегордың отбасында дүниеге келді. Ол кішкентай кезінде үйсіздерге көмектесетін орталықтарда ерікті болып жұмыс істеді, фортепианода ойнады және ән айтты. Макгрегор орта мектепте оқығанда отбасылық бизнесі – Макгрегор институтында жұмыс істеді. Макгрегордың әйелінің әкесі, оның әкесі Мюррейдің бауыры, Детройт қаласының қайырымдылық шараларын қолдаушы Трейси В. Макгрегор.
McGregor was born in Detroit, Michigan on September 6, 1906, to Murray James and Jessie Adelia McGregor. When he was young he volunteered in homeless shelters, played piano, and sang. When McGregor was in high school, he worked for his family business, the McGregor Institute. McGregor's uncle, his father Murray's brother, is Detroit philanthropist Tracy W. McGregor.
Мансап
Гарвард университетінде және одан кейін MIT-де сабақ бергеннен соң, ол Слоан менеджмент мектебінің алғашқы профессорларының бірі болды. 1948 жылдан 1954 жылға дейін ол Огайо штатындағы Антиохия колледжінің (қазір Антиохия Орта Батыс университеті) президенті қызметін атқарды. 1954 жылы Макгрегор MIT-де сабақ беруге қайта оралды және 1964 жылы қайтыс болғанға дейін оқытып келді. Кейін ол Огайо штатындағы Антиохия колледжінің қамқорлар кеңесіне мүше болды.
After teaching at Harvard University and then MIT, where he was one of the first professors in the Sloan School of Management, he served as president of Antioch College Ohio, now known as Antioch University Midwest, from 1948 to 1954. In 1954, McGregor returned to teaching at MIT, where he taught until his death in 1964. He later served as a member of the Antioch College Ohio Board of Trustees.
Кәсіпкерліктің адамдық жағы
"Кәсіпорынның адамдық жағы" кітабында Макгрегор қызметкерлерді авторитеттік басшылық пен бақылау немесе интеграция және өзін-өзі бақылау арқылы ынталандыратын ортаны құру тәсілін анықтады, оны ол X теориясы және Y теориясы деп атады. Жұмыскерлердің жұмыста мотивациясының, ләззатының және жауапкершіліктің жоқтығына сену – X теориясын ұстанатын менеджердің көзқарасы. Жұмыскерлердің қанағаттанған, ынталы және жауапкершілікке құштар екенін ойлау – Y теориясын ұстанатын менеджердің көзқарасы. Ол Х және Y теориялары арқылы бұрынғы басқару стильдерін жоюға жауапты болды, соның нәтижесінде менеджерлер үшін жаңа рөл қалыптасты. Y теориясы – доктор Абрахам Маслоудың гуманистік психология мектебінің немесе үшінші күш психологиясының ғылыми басқаруға қолданылуы. Ол көбінесе Y теориясының жақтаушысы саналады, бірақ Эдгар Шэйн Макгрегордың кейіннен, 1967 жылы жарық көрген, қайтыс болғаннан кейінгі "Кәсіби менеджер" кітабының кіріспесінде былай дейді: "Дугпен жеке қарым-қатынаста болғанда, мен оны Y теориясы X теориясының принциптерімен салыстырылатын монолиттік жиынтыққа айналғанына қатты наразы болып, көңілі тоңған күйде көріп отырдым, Дуг күресіп жатқан артық жалпылау. Дегенмен, көптеген оқырмандар Дугтың кітабының мазмұны бейтарап екенін немесе Дугтың өз көзқарасын ғылыми тұрғыдан салқынқандылықпен ұсынғанын мойындағысы келмеді". Грэм Клеверли "Менеджерлер және сиқыр" (Longman's, 1971) еңбегінде былай түсіндіреді: "Ол X теориясы және Y теориясы деген екі терминді ойлап тапты және оларды менеджердің адам мінез-құлқының пайда болуы туралы екі түрлі сенімді атау үшін пайдаланды. Менеджердің өзінің мінез-құлқы негізінен оның қолдайтын нақты сенімдерімен анықталатынын атап өтті. Макгрегор оның кітабы менеджерлерді екі сенімді зерттеуге, жаңаларын ойлап табуға, олардың негізіндегі болжамдарды тексеруге және осы тексерілген шындық көзқарастарына сәйкес басқару стратегияларын әзірлеуге шақыруы керек деп үміттенеді". "Бірақ олай болған жоқ. Оның орнына Макгрегор Y теориясын жаңа және жоғары этика ретінде – менеджерлер әдетте қабылдайтын құндылықтарды алмастыруға тиіс моральдық құндылықтар жиынтығы ретінде түсіндірді". "Кәсіпорынның адамдық жағы" кітабы Менеджмент академиясының мүшелері арасында өткізілген сауалнама бойынша ХХ ғасырдың төртінші ең ықпалды басқару кітабы деп танылды.
In the book The Human Side of Enterprise, McGregor identified an approach of creating an environment within which employees are motivated via authoritative direction and control or integration and self control, which he called theory X and theory Y, respectively. Having an attitude that workers generally lack motivation, enjoyment, and responsibility in their work is a manager that subscribes to Theory X. Having an attitude that workers are content, motivated, and long for responsibility is manager that subscribes to Theory Y. He is responsible for breaking down previous management styles with The X and Y Theory which created a new role for managers to assume. Theory Y is the practical application of Dr. Abraham Maslow's Humanistic School of Psychology, or Third Force psychology, applied to scientific management. He is commonly thought of as being a proponent of Theory Y, but, as Edgar Schein tells in his introduction to McGregor's subsequent, posthumous (1967), book The Professional Manager: "In my own contacts with Doug, I often found him to be discouraged by the degree to which theory Y had become as monolithic a set of principles as those of Theory X, the over generalization which Doug was fighting Yet few readers were willing to acknowledge that the content of Doug's book made such a neutral point or that Doug's own presentation of his point of view was that coldly scientific". Graham Cleverley in Managers & Magic (Longman's, 1971) comments: " he coined the two terms Theory X and theory Y and used them to label two sets of beliefs a manager might hold about the origins of human behaviour. He pointed out that the manager's own behaviour would be largely determined by the particular beliefs that he subscribed to McGregor hoped that his book would lead managers to investigate the two sets of beliefs, invent others, test out the assumptions underlying them, and develop managerial strategies that made sense in terms of those tested views of reality. "But that isn't what happened. Instead McGregor was interpreted as advocating Theory Y as a new and superior ethic – a set of moral values that ought to replace the values managers usually accept." The Human Side of Enterprise was voted the fourth most influential management book of the 20th century in a poll of the Fellows of the Academy of Management.
Ғылыми қызығушылықтары
Макгрегордың зерттеулері оның алғашқы кітабында баяндалған ойларға негізделген басқарушылық көшбасшылыққа және бұрынғы идеялардың мінездік, әлеуметтік және психологиялық жақтарының салдарларын қарастыруға арналған.
McGregor's research focused on managerial leadership built upon the ideas presented in his first book, along with providing behavioral, social, and psychological aspects implications of the previous ideas.
Жеке өмір
Ол 19 жасында үйленді. Макгрегор Абрахам Маслоумен тығыз қарым-қатынаста болды. Сабақтарда ол өте жеңіл мінезде сабақ өткізіп, студенттерінің сабақтарын ұнатуына себеп болды. Ол жиі аяқтарын үстелге қойып, сонымен бірге дәріс оқыды. 1964 жылы Макгрегор Массачусетс штатында 58 жасында қайтыс болды.
He got married at age 19. McGregor was very close to Abraham Maslow. In class, he had a very relaxed teaching style which led his students to enjoy his classes. He would often put his feet up on the desk and lecture at the same time. In 1964, McGregor died at the age of 58 in Massachusetts.
Мұра
1950 жылдардың ортасынан бастап Procter & Gamble компаниясы Аугуста, Джорджия штатындағы өндіріс орындарын құру үшін X және Y теорияларын пайдаланды, тіпті Макгрегорды кеңесші ретінде шақырды. Көшбасшылық сарапшысы, зерттеуші, автор және педагог Уоррен Беннис Макгрегор туралы: «Қандай да бір экономист, білгенімен не білмегенімен, Кейнске қарызын төлейтіндей, біздің барлығымыз, сол сияқты, Макгрегордың шәкірттеріміз» деді. 1964 жылы Антиохия колледжіндегі ересектер мен тәжірибелік оқыту мектебі оның құрметіне «Макгрегор мектебі» деп өзгертілді. Кейін «Антиохия университеті Макгрегор» және одан кейін «Антиохия университеті Мидвест» деп аталды. 1966 жылы Макгрегордың құрметіне «Қолданбалы мінез-құлық ғылымы журналында» жарияланған үздік мақала авторын марапаттау үшін Дуглас Макгрегор мемориалдық сыйлығы тағайындалды.
Since the mid 1950s, Procter & Gamble used Theory X and Theory Y to set up plants in Augusta, Georgia, even hiring McGregor to help. Warren Bennis, leadership expert, researcher, author, and educator, said of McGregor, "Just as every economist, knowingly or not, pays his dues to Keynes, we are all, one way or another, disciples of McGregor." In 1964, the School of Adult and Experiential Learning at Antioch College was renamed the "McGregor School" in his honor. It was later renamed "Antioch University McGregor" and then "Antioch University Midwest." The Douglas McGregor Memorial Award was founded in 1966 in McGregor's honor to recognize a leading paper published in The Journal of Applied Behavioral Science.