Кіріспе

Эссекс патшасы (695 ж. қайтыс болды)

Сэбби (сонымен қатар Әулие Себби немесе Себба деп те аталады; 626 жылға дейін – 695 ж.) – Сексредтің ұлы, 664 жылдан шамамен 683 жылға дейін өзінің туысы Сигермен бірге Эссекс патшасы болды. Сигер қайтыс болғаннан кейін Сэбби 694 жылға дейін Эссекске жалғыз билеуші болды.

Өмір

Сигер мен Сэбби олардың бұрынғы билеушісі Свительмнің туыстары болды. 665 жылы Сигер діннен тайып, қайтадан ескі сенімге қайтты, ал Сэбби адал христиан болып қалды. Олар араздасып кетті. Сигер Уэссекстен, ал Сэбби Мерсиядан одақтас тапты. Олардың бәсекелестігінің нәтижесінде Мерсия патшасы Вулфхер 665 жылы Эссекс үстемдігін орнатты. Ол Мерсия епископы Яруманды Эссекс халқын христиандыққа қайтару үшін жіберді. 686 жылы Уэссекс патшасының орынбасары Кэдвалла Эссекс үстемдігін орнатты. Ол Сэббимен бірге Кентке шапты, король Эдрикты қуды, ал Сэбби Батыс Кентке билік етті. Бұл шамамен Сэбби Вестминстердегі алғашқы аббаттықты құрған кездері болды. Сэбби 694 жылы монастырьға кіру үшін тақтан бас тарған деп есептеледі, оның орнына ұлдары Сигехард пен Сваэфред келді, олар Эссекске бірлесіп билік етті. Тағы бір ұлы, Сваэфхард, Кент патшалығын биледі. Сэбби 695 жылы қайтыс болды және Лондон қаласындағы Ескі Сент-Пол соборында жерленді, онда ол қасиетті кісі ретінде құрметтелді. Православ шіркеуі оны 29 тамызда, ал Римдік мартирология да сол күні еске алады. Беданың жерлеу туралы айтуынша (4.11):

Сол кезде, дәл сол кішкентай кітапта жазылғандай, Шығыс Саксония патшалығын басқарған Себби деген адал адам болды. Ол діни амалдарға, садақаға және жиі дұға етуге берілген, өзінің патшалығының барлық байлығы мен құрметтерінен гөрі жеке және монахтық өмірді артық көрді. Егер оның әйелі одан ажырасуға келіспесе, ол бұл өмірді бұрыннан бастаған болар еді. Сондықтан көптеген адамдар пікір білдірді және жиі айтты, мұндай адам патша емес, епископ болуы керек еді. Ол отыз жыл патшалық құрғаннан кейін, көктегі патшалықтың жауынгері болғаннан кейін, қатты ауруға шалдығып қайтыс болды. Ол әйеліне: «Егер енді дүниеден ләззат ала алмай, оған қызмет ете алмайтын болсаңдар, онда Құдайға бірлесіп қызмет етуге бел буыңдар!» – деп насихат етті. Ол бұл сөзін орындауға қиындықпен қол жеткізген соң, Лондон епископы Вальдерге, Ерконвальдтың орнын басып алғанға, барып, оның батасымен көптен армандаған діни киімді киді. Ол сондай-ақ кедейлерге тарату үшін көп ақша алып келді, өзі үшін ештеңе қалдырмады, көктегі Патшалық үшін рухпен кедей болуды қалады. Жоғарыда айтылған ауру оның күшейіп, өлім күні жақындап қалғанын сездіргенде, патшалық мінезге ие болғандықтан, ол азап шеккен кезде және өлім жақындағанда, сөзімен немесе дене мүшелерінің қозғалысымен өзіне лайық емес нәрсе жасап қоюы мүмкін деп қорқынышпен қарады. Сондықтан ол Лондон епископын шақырып алып, ол сол қалада болғанда, өзінен басқа ешкімнің өліміне қатысуына рұқсат бермеуін өтінді. Епископ оның сөзін орындауға дайын екенін уәде берді, көп ұзамай Құдайдың адамы өзін ұйқыға дайындады және оны тыныштандырған аянды көріп, жоғарыда айтылған алаңдаушылықтан құтылды. Одан да, ол осы өмірден қайтыс болатын күнін көрсетті. Ол кейіннен үш киімтал киген адамды көргенін айтты, олардың бірі төсегінің алдына отырды, ал серіктері тұрып, олар келген ауру адамның жағдайы туралы сұрады. Төсектің алдында отырған адам оның жаны ешқандай ауыртпалықсыз, ұлы жарықпен денесінен шығады деді және ол үшінші күні қайтыс болады деп мәлімдеді. Осы айтылғандардың бәрі осы аян арқылы болды. Үшінші күні ол кенеттен ұйқыға кетіп, ешқандай сезімсіз және ауыртпалықсыз жанын тапсырды. Оның мәйітін жерлеу үшін тас қабір дайындалды, оны қабірге қойғанда, мәйіті қабірден бір қарыс ұзын болды. Сондықтан олар тасты кесіп, қабірді екі саусаққа ұзартты, бірақ ол мәйіттің ішіне сыймады. Оны жерлеу қиындықтарына байланысты, олар басқа қабір табуды немесе тізелерін бүгіп денесін қысқартуды ойлады. Бірақ Құдайдың құдіретімен керемет оқиға болды, епископтың және монахқа айналған патшаның ұлы Сигхардтың, оның ағасы Суэфредпен бірге билік еткен және көптеген адамдардың қатысуымен, сол қабір мәйіттің ұзындығына сай болды, тіпті басына да жастық қоюға болатын, ал аяқтары қабірден төрт саусаққа ұзын болды. Ол, өзіне аспаннан нәр берген елшінің шіркеуінде жерленді. Сэббидің қабірі 1087 жылғы Сент-Полде болған өрттен аман қалды және оның сүйектері 12 ғасырдың ортасында қара мрамор саркофагқа ауыстырылды. Бұл саркофаг Вэнцеслаус Холлардың суреттерінде сақталған, олар Дагдейлдің Сент-Пол тарихында жарияланған. Қабір Лондонның Ұлы өрті кезінде жойылды. Сэббиге арналған тақта Врен соборында орнатылды.