Кіріспе

Гвинеялық жазушы (1947 жылы туған) Тьерно Саиду Диалло, көбінесе Тиерно Моненембо (1947 жылы Поредакада туған) деп танылады, франкофондық гвинеялық романист және биохимик. Гвинеяда туған ол кейін Сенегалда, Алжирда, Мароккода және 1973 жылдан бері Францияда тұрды. Ол барлығы сегіз кітап жазды және 2008 жылы «Кахель патшасы» (le Roi de Kahel) үшін Ренодо сыйлығына ие болды.

Білім

1969 жылы үкімет қызметкерінің ұлы Гвинеядан Ахмед Секу Туре диктатурасынан қашып, жаяу Сенегалға жетті. Кейін ол Пил сүйегі жағалауындағы (Кот-д’Ивуар) оқуын жалғастырды. 1973 жылы ол тағы да оқу үшін Францияға барып, Лион университетінде биохимия ғылымы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. Содан кейін Марокко мен Алжирде оқытумен айналысты. 2007 жылдан бері АҚШ-тың Вермонт штатындағы Миддлбери колледжінде қонақ профессор болып жұмыс істеп келеді.

Жазушылық мансап

Тиерно Моненембо өзінің алғашқы романын 1979 жылы жариялады. Оның романдары көбінесе Африкадағы зиялылардың әлсіздігімен және Франциядағы эмигрант африкалықтардың өміріндегі қиындықтармен айналысады. Ол әсіресе Бразилиядағы (Пелурино) күштеп қоныстандырылған иммигранттар диаспорасымен қара нәсілділердің тарихы мен байланыстарына ерекше қызығушылық танытады. Жақында ол фула халқына роман арнады, сондай-ақ француздық авантюрист және зерттеуші, Лион мен Марсель (Пастре аймағы) қалаларынан шыққан Аимэ Оливье де Сандервальдің көркемделінген өмірбаянын жазды, ол олардың өркениетіне ғашық болып, фула патшасы болған. Ол осы даулы кезеңді көркем әдебиетке енгізу үшін отаршылдық тарихын қайта қарау мүмкіндігін пайдаланады. Қазір ол Франциядағы Кедергіге қарсы күрестің батыры болған гвинеялық фуланың өмірі, сондай-ақ Американың қара нәсілді диаспорасын Африкамен байланыстыратын байланыстар туралы жұмыс істеп жатыр. Тиерно Моненембо Кубада тұратын жазушы болғанда, ол 2008 жылғы Ренодо сыйлығының иегері атанғанын білді. Алайда, оның сыйлығы франкофон әдебиетінде африкалық текті француз жазушыларының орнының артып келе жатқанын көрсетті. Сонымен қатар, Тиерно Моненембо Нормандияда сенегалдық ақын-президент Леопольд Седар Сенгордың іздерімен жүрсе де, қазіргі француз әдебиетінің бір бөлігі Оңтүстікте екенін атап өтті. Ағылшын тілінде сөйлейтін оқырман үшін оның маңыздылығы 1994 жылғы тутси-хуту соғымынан кейін Руандаға шақырылған африкалық авторлардың бірі болуында болды, олар "геноцидті жадқа түсіру" үшін жазуға шақырылды. Осыдан "Ең ескі жетім" романы пайда болды; 2004 жылғы Небраска университетінің аудармасы оның ағылшын тіліндегі ең табысты кітабы болуы мүмкін. 2010 жылдың қараша айында "Le Roi de Kahel" ("Кахель патшасы") романының ағылшын тіліне аудармасы AmazonCrossing, Amazon.com компаниясының аударма әдебиетін шығаратын бөлімінде жарияланды; бұл жаңа баспа компаниясының алғашқы аударма және жарық көрген кітабы болды.

Саясат

Ол Гвинеядағы 2008 жылғы 23 желтоқсандағы әскери төңкеріске қатысты қатты сын айтты, бұл төңкеріс 1984 жылдан бері елді темір қауырсынмен басқарған президент Лансана Конте қайтыс болғаннан кейін капитан Муса Дадис Камара басқаратын хунтаны билікке жеткізді. 2009 жылы ол саяси және әдеби тұрғыдан тыныш болды, 28 қыркүйекте Конакриде әскер 150-ден астам бейбіт тұрғынды өлтіргенге дейін. Содан кейін ол "Гвинея, Тәуелсіздіктің елу жылы және тозақ" деген мақаласын Le Monde газетінде жариялап, осы өлтірулерді айыптады және халықаралық қауымдастықты әрекет етуге шақырды.