Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
4 ғасыр б.з.д. египет перғауыны Нектанебо I (Египет. Nḫt nb.f; б.з.д. 361/60 жылы қайтыс болған) – ежелгі египет перғауыны, Египеттің соңғы, 30-шы династиясын құрған.
4th century BC Egyptian pharaoh
Nectanebo I (Egyptian: Nḫt nb. f; ; died 361/60 BCE) was an ancient Egyptian pharaoh, founder of the last native dynasty of Egypt, the 30th.
Атауы
Нектанебоның египеттік жеке аты Нḫт nb.f болды, бұл "өзінің мырзасының күштісі" дегенді білдіреді. Грек деректерінде бұл есім Νεκτάνεβις деп жазылған. Георгий Синцелл сақтап қалған Манетонның жазбаларында Νεκτανέβης деп келтірілген, бірақ бұл, ықтимал, йотацизмге байланысты дыбыстамалық жуықтаудың нәтижесі. Ағылшын тіліндегі дәстүр бойынша оған және оның немересі Нектанебо II-ге бірдей есімдер берілгенімен, шындығында екеуінің есімдері әртүрлі болды.
Nectanebo's Egyptian personal name was Nḫt nb. f, which means "the strong one of his lord". Greek sources rendered the name as Νεκτάνεβις The writings of Manetho which have been preserved by George Syncellus spell it Νεκτανέβης , but this is probably only based on a phonetic approximation due to iotacism. Although convention in English assigns identical names to him and his grandson, Nectanebo II, the two in fact had different names.
Біріккен Ұлттар Ұйымына кіру және отбасы
Нектанебо Себеннитостың армия генералы, Джедор есімді маңызды әскери шенеуніктің және есімі тек ішінара жазылған [ ]mu деген әйелдің ұлы. Гермополисте табылған стела оның билікке 29-шы династияның соңғы фараоны Неферит II-ні құлату арқылы, мүмкін, өлтіру арқылы келгеніне куәлік етеді. Нектанебоға төңкерісте афиналық генерал Хабриас көмектескен деген болжам бар. Нектанебо шамамен б.з.д. 379/8 жылы Саис және Мемфисте таққа отыру рәсімін өткізді және астананы Мендестен Себеннитосқа көшірді. Нектанебо мен бұрынғы династияның фараондары арасындағы қарым-қатынас толыққанды түсініксіз. Ол Неферит II мен оның әкесі Ахориске ешқандай құрмет көрсетпеді, біріншісін "қабілетсіз", екіншісін "басқыншы" деп атады. Ол Неферит I-ге жоғары құрметпен қараған секілді, бұрын ол Нектанебоның әкесі немесе атасы деп есептелген, бірақ қазір бұл пікір Демотикалық жылнаманың дұрыс түсіндірілмеуіне байланысты деп саналады. Дегенмен, Ахорис пен Нектанебоның Неферит I-нің туыстары болуы мүмкін деген ұсыныс бар. Нектанебоның екі ұлы болған: Теос, оның тағайындалған мұрагері, және Тжахапиму.
Nectanebo was an army general from Sebennytos, son of an important military officer named Djedhor and of a lady whose name is only partially recorded, [ ]mu. A stele found at Hermopolis provides some evidence that he came to power by overthrowing, and possibly putting to death, the last pharaoh of the 29th Dynasty Nepherites II. It has been suggested that Nectanebo was assisted in the coup by the Athenian general Chabrias. Nectanebo carried out the coronation ceremony in c. 379/8 BCE in both Sais and Memphis, and shifted the capital from Mendes to Sebennytos. The relationships between Nectanebo and the pharaohs of the previous dynasty are not entirely clear. He showed little regard for both Nepherites II and his father Achoris, calling the former inept and the latter a usurper. He seemed to have had a higher regard for Nepherites I, who was formerly believed to be Nectanebo's father or grandfather, although it is now believed that this view was due to a misinterpretation of the Demotic Chronicle. However, it has been suggested that both Achoris and Nectanebo may have been Nepherites I's relatives in some way. Nectanebo had two known sons: Teos, who was his appointed successor, and Tjahapimu.
Мысырдағы қызмет
Нектанебо ғасырлар бойы Мысырда болмаған дәрежеде ұлы құрылысшы және қалпына келтіруші болды. Ол елдің әр жеріндегі көптеген ғибадатханаларға жұмыс жүргізуге бұйрық берді. Асван қаласына жақын орналасқан Фила қасиетті аралында ол Изис ғибадатханасын салуды бастады, ол ежелгі Египеттегі ең маңызды діни орындардың біріне айналды, бастапқыда оның вестибюлін тұрғызып. Нектанебо Карнақтағы Амон-Ра киелі ауданындағы Бірінші пилонды да бастады, және Дендерада табылған ең ерте белгілі маммиси оның тұсында салынған деп есептеледі. Екі парсылық шапқыншылық арасында (27 және 31-ші династиялар) кең таралған қасиетті жануарларға табыну Нектанебо тарапынан қолдауға ие болды, бұл туралы Гермополис, Гермополис Парва, Сафт-эль-Хинна және Мендес қалаларындағы археологиялық жаңалыстар куәлік етеді. Фараонның бұйрығымен салынған басқа да жұмыстар Мемфис, Танис және Эль-Каб қалаларындағы діни ғимараттарда табылды. Нектанебо дін қызметкерлеріне де жомарт болды. Оның билікке келген жылдың бірінші жылында Наукратис қаласында табылған жарлықта, осы қаладан түскен импорттық және жергілікті өнімнен алынған салықтың 10 пайызы Сайстағы Нейт ғибадатханасына жұмсалуы тиіс екені айтылған. Осы стеланың тағы бір данасы жақында су астында қалған Гераклион қаласында табылды. Гермополистегі аталған стела, Рамзес II пилонының алдына қойылған, Нектанебоның жергілікті құдайларға жасаған сыйлықтарын тізімдейді, сондай-ақ Эдфудағы Горус дін қызметкерлеріне қосымша жеңілдіктер берілді. Нектанебоның жомарттығы оның құдайларға деген сенімін көрсетті, сонымен қатар елдің ең бай адамдарын қаржылық тұрғыдан қолдады және елді қорғауға жұмсалатын шығындарды қамтамасыз етті.
Nectanebo was a great builder and restorer, to an extent not seen in Egypt for centuries. He ordered work on many of the temples across the country. On the sacred island of Philae near Aswan, he began the temple of Isis, which would become one of the most important religious sites in ancient Egypt, by erecting its vestibule. Nectanebo also began the First Pylon in the Precinct of Amun Re at Karnak, and it is believed that the earliest known mammisi, which was found at Dendera, was built by him. The cult of sacred animals, which became prominent between the two Persian occupation periods (the 27th and 31st dynasties respectively), was supported by Nectanebo as evidenced by archaeological findings at Hermopolis, Hermopolis Parva, Saft el Hinna and Mendes. Further works ordered by the pharaoh have been found in religious buildings at Memphis, Tanis and El Kab. Nectanebo was also generous towards the priesthood. A decree dated to his first year and discovered on a stele at Naucratis, required that 10 percent of taxes collected both from imports and from local production in this city were to be used for the temple of Neith at Sais. A twin of this stele was recently discovered in the now submerged city of Heracleion. The aforementioned stele from Hermopolis, placed before a pylon of Ramesses II, lists the donations made by Nectanebo to the local deities, and other benefits were also granted to the priesthood of Horus at Edfu. Nectanebo's prodigality showed his devotion to the gods and at the same time financially supported the largest holders of wealth of the country and for expenditure on the defence of the country.
Парсы шабуылын жеңу
Б.з.д. 374/3 жылдары Нектанебо перстердің Мысырды қайтарып алу әрекетіне қарсы тұруға мәжбүр болды, оны Ахеменид патшасы II Артаксеркс бүлікші сатрапиядан басқа ештеңе деп есептеді. Алты жылдық дайындықтан кейін және грек генералы Хабриасты Афинадан шақыруға қысым көрсеткен соң, Артаксеркс афиналық генерал Ификрат пен парсы Фарнабаз басқаратын зор әскер жіберді. Әскер құрамында 200 000-нан астам сарбаз, оның ішінде парсы әскерлері мен грек жалдамалылары, сондай-ақ шамамен 500 кеме болды. Нектанебо Нилдің Пелусиан саласында бекіністер салуға бұйрық берді, осылайша жау флотын нашар қорғалған Мендесиан саласына көтерілуге мәжбүр етті. Осы сәтте Ификрат пен Фарнабаз арасындағы өзара сенімсіздік жаудың Мемфиске жетуіне тосқауыл қойды. Содан кейін, жыл сайынғы Нилдің тасқыны және мысырлықтардың өз жерлерін қорғауға деген құлшыны Нектанебо I және оның әскерлері үшін күшті жеңіліс болып көрінген жағдайды толық жеңіске айналдырды. Б.з.д. 368 жылдан бастап Ахеменид империясының көптеген батыс сатрапиялары II Артаксеркске қарсы көтеріліс бастады, сондықтан Нектанебо көтерілісші сатраптарға қаржылық көмек көрсетті және Спартамен де, Афинамен де байланысын жаңартты.
In 374/3 BCE Nectanebo had to face a Persian attempt to retake Egypt, which was still considered by the Achaemenid king Artaxerxes II nothing more than a rebel satrapy. After a six year preparation and applying pressure on Athens to recall the Greek general Chabrias, Artaxerxes dispatched a great army led by the Athenian general Iphicrates and the Persian Pharnabazus. It has been recorded that the army was composed of over 200,000 troops, including Persian soldiers and Greek mercenaries, and around 500 ships. Nectanebo ordered fortifications built along the Pelusiac branch of the Nile, compelling the enemy fleet to find its way up the less defended Mendesian branch. At this point, the mutual distrust that had arisen between Iphicrates and Pharnabazus prevented the enemy from reaching Memphis. Then the annual Nile flood and the Egyptian defenders' resolve to defend their territory turned what had initially appeared as certain defeat for Nectanebo I and his troops into a complete victory. From 368 BCE many western satrapies of the Achaemenid Empire started to rebel against Artaxerxes II, so Nectanebo provided financial support to the rebelling satraps and re established ties with both Sparta and Athens.
Мұрагерлік
Нектанебо билік құрған 19-шы жылы қайтыс болды. Оның қабірі, саркофагы және мумиясы ешқашан табылған жоқ. Билік етуінің соңына қарай (б.з.д. 364/3 жылдың 16-шы жылы), бәлкім, оның алдыңғыларын мазалаған династиялық мәселелерді шешу үшін Нектанебо ұлы Теосты таққа серік етіп, ұзақ жылдардан бері жоғалған билік бөлісу дәстүрін қайта жаңғыртты. Алайда Теос таққа отырғаннан кейін көп ұзамай, оның інісі Тжахапиму оған опасыздық жасап, өз ұлы Нахторхебті (Нектанебо II) Мысыр тағына қондырды.
Nectanebo died during his 19th year as ruler. His tomb, sarcophagus and mummy have never been found. Towards the end of his reign (in Year 16 – 364/3 BCE), probably to remedy the dynastic problems that plagued his predecessors, Nectanebo restored the long lost practice of the co regency, associating his son Teos to the throne. However, shortly after Teos' accession, his brother Tjahapimu betrayed him and managed to put his own son Nakhthorheb (Nectanebo II) onto the Egyptian throne.