Кіріспе

Оңтүстік Африка саясаткері Элиас Матхоп Моцуаледи ОМСГ (26 шілде 1924 – 9 мамыр 1994) – Оңтүстік Африканың апартеидке қарсы күрескері. Ол Ривония сот процесінде 9-шы айыпталушы болып есептелді және 1963 жылғы шілдеде Нельсон Манделаны (1-ші айыпталушы) қоса, апартеидке қарсы революционерлер тобымен бірге өмір бойына түрмеге кесілді.

Ерте өмір

Элиас Мотсуаледи 1924 жылғы 26 шілдеде Секукунеландтың Небо ауданындағы Фкоанеде, қазіргі Лимпопо облысында сегіз баланың үшіншісі болып дүниеге келді. Ол 17 жасында жұмыс іздеп Йоханнесбургке көшіп келді. Йоханнесбургте заңмен алғашқы рет кездесуі – жеке куәлігін көрсетпегені үшін тұтқындалуы болды, және ол Преторияда жол салу жұмысына сотталды. Мерзімі бітіп босатылғаннан кейін, ол жиһаз фабрикасында жұмысқа орналасты.

Кәсіподақ қозғалысы

1945 жылы Моцуаледи Оңтүстік Африка Коммунистік партиясына (CPSA), ал 1948 жылы Африка Ұлттық Конгресіне (ANC) қосылды. Ол көп ұзамай кәсіподақ қозғалысына қатысты. 1949 жылы былғары жұмысшыларының кәсіподағына мүше болды және 1941 жылы құрылған Еуропалық емес кәсіподақтар комитетінің (CNETU) төрағасы қызметін атқарды. 1953 жылы CNETU төрағасы болып сайланды. Кейін Оңтүстік Африка Кәсіподақ Конгресін (COSATU) құруға белсенді үлес қосты. Роббен аралында 26 жылдан кейін Моцуаледи 1989 жылғы 15 қазанда тағы бес адаммен бірге түрмеден босатылды. 1991 жылғы шілдеде өткен Ұлттық конференцияда Моцуаледи АҰК-ның Ұлттық Атқару Комитетіне (NEC) сайланды.

Тану

Моцуаледи 1992 жылдың 8 қаңтарында Оливер Тамбо, Нельсон Мандела, Уолтер Сисулу, Хелен Джозеф, Ахмед Катхрада, Гарри Гвала, Эндрю Млангени, Реймонд Млаба және Уилтон Мквайимен бірге Иситваландве медалімен марапатталды. Лимпопо провинциясындағы Элиас Мотсоаледи аудандық муниципалитеті оның құрметіне аталды.

Өлім және мұра

1994 жылы 9 мамырда, Мандела Оңтүстік Африка Республикасының президенті болып сайлануына бір күн бұрын қайтыс болды. Мостоаледидің жерлеу рәсімінде Мандела оның туралы былай деді: "Біз саяси карьерамызды ANCYL мүшелері ретінде бастадық, ал жолдас Мостоаледи сол кездегі Оңтүстік Африка Коммунистік партиясының мүшесі болды. Жастар ретінде біз ұлтшылдыққа бойұрып, ақтарға, үндістерге және коммунистерге қарсы тұрдық. Біздің арамызда көптеген қақтығыстар болды, ол бізді сынады, кейде біздің өте консервативті және реакциялық көзқарастар деп есептегені үшін қатыгездікпен шабуылдады. Бірақ осы пікірталастарда біз көп нәрсе үйрендік, себебі мұндай мәселелерді ашық және адал ниетпен талқылағанда, пікірталас соңында өзіңізді бәсекелестеріңізге қарағанда жақын сезінесіз. Тіпті сол кезде, Оңтүстік Африка Коммунистік партиясының АНК және осы елдегі Демократиялық қозғалыстың ұмтылыстарына берілгенін қабылдағанда да, жолдас Мостоаледи Демократиялық қозғалыстың өзгеше ойлы мүшесі болды. Ол ойларды мұқият қарастырып, терең ойланбаса, олармен келісуге қиналды. Жолдастар мен достар, осы – біздің қозғалысымыздың күші, және ол күшін әлі де сақтап тұр."