Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Паркер мен Оңтүстік-Шығыс темір жолы ісі [1877] 2 CPD 416 – ағылшын келісімшарт құқығындағы әйгілі іс, осы істе сот келісімшартты оқымағандықтан жеке тұлға келісімшарт талаптарынан босатыла алмайтынын, бірақ егер тарап босату шарттарына сүйенгісі келсе, оны тұтынушының назарына жеткізу үшін жеткілікті шаралар қабылдауы керек деп шешім қабылдады.
Parker v South Eastern Railway [1877] 2 CPD 416 is a famous English contract law case on exclusion clauses where the court held that an individual cannot escape a contractual term by failing to read the contract but that a party wanting to rely on an exclusion clause must take reasonable steps to bring it to the attention of the customer.
Фактілер
Паркер мырза Оңтүстік-Шығыс теміржол компаниясы басқаратын Чарлинг-Кросс теміржол станциясының жабын-жайма бөлмесінде бір сөмке қалдырды. Сөмкесін тапсырып, екі пенс төлеген соң, ол билет алды. Билеттің алдыңғы жағында "артқа қараңыз" деп жазылған. Оның артында теміржол 10 фунт стерлинг немесе одан жоғары құны бар заттар үшін жауапкершіліктен босатылатыны көрсетілген. Паркер мырза билеттің бұл шартын оқымады, себебі ол билеттің тек төлемді растайтын құжат деп ойлады. Дегенмен, ол билетте жазу бар екенін мойындады. Паркер мырзаның сөмкесінің құны 10 фунттан асып кеткен еді, ол сөмке жоғалып кетті. Ол компанияны сотқа шақырды. Сот алдындағы заңдық мәселе – аталған шарт Паркерге қолданыла ма екендігі болды. Сотта қазылар алқасы Паркердің билетті оқымауының ақылға қонымды екенін анықтады.
Mr Parker left a bag in the cloakroom of Charing Cross railway station, run by the South Eastern Railway Company. On depositing his bag and paying two pence he received a ticket. On the front it said "see back". On its back, it stated that the railway was excluded from liability for items worth £10 or more. Mr Parker failed to read the clause as he thought the ticket was only a receipt of payment. However, he admitted that he knew the ticket contained writing. Mr Parker's bag, which was worth more than £10, was lost. He sued the company. The question of law put to the court was whether the clause applied to Mr Parker. At trial the jury found for Mr Parker as it was reasonable for him not to read the ticket.
Бөлімдік сот
Лорд Колридж, Брет және Линдли мырза Паркердің пайдасына шешім шығарды, қазылар алқасының үкімін қолдады. Линдли судья былай деп атап өтті:
Lord Coleridge CJ, Brett J and Lindley J decided in favour of Mr Parker, upholding the jury award. Lindley J remarked,
Апелляциялық сот
Апелляциялық соттың көпшілігі істі қайта қарау керек деп шешті. Олар, егер мистер Паркер шарттарды білген болса, оған олардың орындалуы талап етіледі деді. Егер ол білмеген болса, билет оған "жеткілікті ескерту" берілгендей етіп тапсырылса да, оған олардың орындалуы талап етіледі. Меллиш Л.Ж. былай деді. Баггаллей Л.Ж. келісіп, қазылар алқасы (мистер Паркердің пайдасына) сол нәтижеге келеді деп болжады. Брэмуэлл Л.Ж. келіспеді, жеткілікті ескерту мәселесі заңмен реттелуге тиіс деп салып, теміржол компаниясының пайдасына шешім шығару керек деп ұйғарды.
The majority of the Court of Appeal held there should be a retrial. They said that if Mr Parker knew of the conditions he would be bound. If he did not know, he would still be bound if he was given the ticket in such a way as amounted to "reasonable notice". Mellish LJ said the following. Baggallay LJ concurred, and predicted that the same result would be reached by the jury (in Mr Parker's favour). Bramwell LJ dissented, holding that reasonable notice should be a question of law, and that held have decided in favour of the railway company.