Кіріспе

Француз сәулетшісі және ғимараттарды қайта жаңартушы

Пол Абади (9 қараша 1812 – 3 тамыз 1884) – француз сәулетшісі және ғимараттарды қайта жаңартушы. Ол француз тарихилігінің маңызды өкілі саналады. Ол сәулетші Пол Абади әкесінің ұлы болды.

Абади Париждің Нотр-Дам соборы, Бордоның Сент-Круа шіркеуі, Ангулемнің Сент-Пьер және Перигудің Сент-Фронт шіркеулерін қайта жаңарту жұмыстарында қатысты. 1873 жылы Париждегі Монмартрдағы Сакре-Кёр базиликасын жобалау конкурсын жеңіп, құрылысы басталғанын көрді, бірақ ол 1914 жылы толық аяқталмай тұрып қайтыс болды.

Өмірбаян

Пол Абади (кіші) 1812 жылдың 9 қарашасында Францияның Париж қаласында дүниеге келген. Ол Францияда сәулетші болған Пол Абади ағаның ұлы. 1835 жылы Ахилл Леклердің жетекшілігімен ол Көркемөнер мектебіне (École des Beaux Arts) түсті. Тарихи ескерткіштер комиссиясының атташесі ретінде ол орта ғасырларды сәулеттік тұрғыдан қайта ашуға қатысып, ортағасырлық нысандарды қарқынды түрде аралап зерттеді. Абади ортағасырлық ескерткіштер мен ғимараттарды қалпына келтіруге қызығушылық танытқан, әсіресе С. Фронт шіркеуі мен Ангулем соборына ерекше назар аударған. Ол сондай-ақ Ангулемдегі Hotel de Ville ғимаратын жобалаған. Абади Сакре-Кьор базиликасының құрылысын бастады, бірақ 1884 жылдың 3 тамызында Францияның Шату қаласында (Ивелин департаменті) құрылыс кезінде қайтыс болды.

Мұрасы мен ықпалы

Пауль Абадидің еңбегін XX ғасырдың ортасында кейбір ғалымдар бағаламады, себебі олар оның қиялдауы артық екенін, көптеген романдық мұраны жойғанын және капителдер мен контрфорстарда өзі жасаған әдемі мүсіндерді қосуға ешқандай ұялмағанын айтты. Оның қасақана түрде жалған романдық мүсіндерді орнатуының мысалын Ангулем қаласына жақын орналасқан Сент-Мишель-д'Энтрайг шіркеуінің үш жапырақты гүл тәрізді құрылымынан табуға болады. Мұнда ол мүйізді, үш басты және зұлым мінезді Жасыл Адамды бейнелейтін бас әріпті қосты. Оның тартымды пішініне қарамастан, бұл кішкентай шіркеудің Тамплиерлермен ешқандай байланысы жоқ, ол Компостелаға қажылық сапармен келгендерді қабылдау үшін салынған. Абадидің Периг соборындағы қайта жаңарту жұмыстары. Қазіргі Шарань және Дордонь департаменттеріндегі көптеген қауымдар оған көптеген шіркеу ғимараттарын қалпына келтіргені үшін алғыс айтады, олардың көпшілігі ғасырлар бойы қирап кеткен немесе қарапайым назардан тыс қалған, мысалы Ангулем, Периг және Каор қалаларында, ол 1849 жылдан бастап осы епархиялардың епархиялық сәулетшісі болды. Оның еңбегі, әсіресе Sacré Cœur, көптеген діни және қажылық базиликаларын шабыттандырды, мысалы Альберт ван Хуффельдің 1919–1960 жылдардағы Брюссельдегі (Коэкельберг) Қасиетті Жүрек базиликасы немесе Луи Мари Кордоньенің 1928–1954 жылдардағы Сент-Тереза-де-Лизио базиликасы. Ол сонымен қатар көптеген шіркеулерге әсер етті, әсіресе Парижде (Пол Турнонның 1928–1935 жылдардағы Saint Esprit, Эмиль Буаның 1931–1938 жылдардағы Saint Pierre de Chaillot және Жак Барждің 1934–1946 жылдардағы Sainte Odile).