Кіріспе

Айдахо штатының Москва қаласында орналасқан Аппалуза жылқы клубы Аппалуза тұқымын сақтау және дамытуға арналған. Айдахо штаты 1975 жылы Аппалузаны штаттық жылқысы деп жариялады. 1938 жылы құрылғаннан бері Аппалуза жылқы клубында 630 000-нан астам Аппалуза жылқысы тіркелді. Аппалуза жылқы клубы – тұқымның тарихын және мұрасын тіркеп, сақтайтын халықаралық тұқымдық тізілім. Клуб – әлемдегі жетекші жылқы тұқымдық тізілімдерінің бірі және Аппалуза тұқымын сақтауға, дамытуға және жетілдіруге бағытталған.

Тарих

АХК-ның бастапқы жарғысына 1938 жылдың желтоқсанында негіз салушылар Клод және Фэй Томпсон, доктор Фрэнсис Хейнс, Эрнест Кук және Фрэнк Дик қол қойды. АХК 1947 жылға дейін Орегон штатының Моро қаласындағы Томпсонның үйінен жұмыс істеді. 1942 жылы ұйымға қосылған Джордж Хэтли, 1946 жылы АХК мүшелеріне арналған жаңалықтар бюлетені жасауды ұсынды. Клод Томпсон Хэтлиді хатшының көмекшісі етіп тағайындады, ал Хэтли «Appaloosa News» басылымының бірінші нөмірін – мимеографиялық түрде бір беттік жариялады. 1947 жылы Хэтли атқарушы хатшы болып тағайындалды, ол сол кезде Айдахо университетінде екінші курс студенті болды. Одан кейін АХК кеңсесі Хэтлидің Мәскеудегі үйіне көшірілді. Бір кезде Хэтлидің Appaloosa тұқымдық айғырынан түскен төлемдер АХК-ны қаржыландыруға жұмсалды. Хэтли мен Фрэнсис Хейнс АХК-ның алғашқы тұқымдық кітабын шығару процесін бастады. 1948 жылға қарай АХК-де 296 жылқы тіркелді, бұл жеңіл тұқымды жылқылардың жылдық тіркеуі бойынша тоғызыншы орынды иеленді. Бірінші Ұлттық көрмеден бұрын, 1948 жылдың 19 маусымында АХК-ның алғашқы ресми мүшелік жиналысы және ұлттық директорлар сайлауы өтті. Басқаша айтқанда, АХК Appaloosa тұқымын ерекше физикалық белгілері және қажетті түсі бар, шектеулі қандық желісінен шыққан жеке тұқым деп санайды. Осылайша, Appaloosa тұқымдас жылқылары қатаң түрде «түсті тұқым» болып есептелмейді. АХК-де тіркелген барлық Appaloosa жылқылары екі тіркелген Appaloosa ата-анасының немесе тіркелген Appaloosa және басқа бекітілген тұқымдық тізілімнен шыққан жылқының ұрпағы болуы керек. АХК араб жылқыларын, Quarter Horse тұқымын және таза қанды жылқыларды бекітілген тұқымдар ретінде тізімдейді. Барлық жағдайларда ата-аналардың бірі міндетті түрде тіркелген Appaloosa болуы тиіс. Қандық талаптарға қатысты жалғыз ерекшелік – Appaloosa түстес бие немесе туысы белгісіз стерильденген қойғырлар; иелері осы тұқымдық емес жылқылар үшін «ерекше жағдай бойынша тіркеуге» өтініш бере алады.

Асыл тұқымды мал өсірушілердің сенімі

Appaloosa жылқылары мен олардың төлдерінің иелеріне арналған инвестициялық және ынталандыру бағдарламасы – Appaloosa Breeders’ Trust. Айғырды жылдық жарна төлеу арқылы тіркеуге болады, содан кейін оның ұрпақтары бес жылдық ынталандыру бағдарламасына қатысуға құқылы болады. Жиналған барлық қаражат (бес пайыздық басқару шығыны алынғаннан кейін) жекелеген шотта сақталады және одан кейін тоқтылардың ApHC санкциялаған ұпайларына пропорционалды түрде жылқы иелеріне қайтарылады. Асыл тұқымды мал өсірушілер қоры төленген қаражаттың 85 пайызын бес жас тобы бойынша тең бөліп береді: бір жасар, екі жасар, үш жасар, төрт жасар және бес жасар.

Жылқы көріністері

Жыл сайын ApHC үш ұлттық деңгейде танылған жылқы көрмесін өткізеді: Ұлттық Аппалуза көрмесі, Жастар арасындағы әлем чемпионаты Аппалуза көрмесі және Әлем чемпионаты Аппалуза көрмесі. Ұлттық Аппалуза көрмесі 1948 жылы Айдахо штатының Льюистон қаласында басталды, содан кейін 1993 жылға дейін елдің әртүрлі жерлерінде өткізілді, ал 1993 жылдан бастап 15 жыл бойы Оклахома штатының Оклахома қаласында орналасты. 2008 жылы көрме Миссисипи штатының Джексон қаласына көшірілді. Ұлттық Аппалуза көрмесі мен Жастар арасындағы әлем чемпионаты Аппалуза көрмесі 2013 жылдан бері Техас штатының Форт-Уорт қаласындағы Уилл Роджерс ат спорты орталығында өтіп келеді. ApHC үш жылдық келісімшартқа қол қойды, нәтижесінде екі көрме 2021 жылдан бастап Индианаполиске көшіріледі.

Аппалуза жарысы

Нез Персе тайлары Аппалуза аттарын бірнеше жүз метрден 12 мильге (19 км) дейін қашықтықта жарыстырған. Дәстүрді жалғастыра отырып, ApHC 1948 жылы Ұлттық көрмеде және Дүниежүзілік көрменің алғашқы бірнеше жылында жарыстар ұйымдастырды. Аппалузалар қазір орташа қашықтыққа жүгіреді, олар сегіз фурлонгқа дейін (бір миль, 1,6 км) жарысады. 1960 жылы Миссури штатының жәрмеңкесінде Миссури Аппалуза қауымдастығы, бұл ерте замандағы аймақтық клуб, тұқымның алғашқы жарысын өткізді, ал сол жылдың желтоқсан айында ApHC директорлар кеңесі ApHC Жарыс комитетін құру туралы қаулы қабылдады. Бірінші ApHC штатының жарыс қауымдастығы 1961 жылы құрылды: Канзас Аппалуза жарыс қауымдастығы. 1976 жылға қарай ApHC 24 штаты мен аймақтық жарыс қауымдастығын мойындады. Аппалузалар үшін алғашқы pari-mutuel жарысы 1962 жылы Нью-Мексико штатының Альбукерке қаласында өтті; сол жылы Техас Аппалуза аттар клубы және Гиллеспи округінің жәрмеңке қауымдастығы Техастағы Фредериксбургте Аппалузалар үшін алғашқы жарыс күнін өткізді. 1963 жылы Альбукеркеде алғашқы World Wide Derby өткізілді; World Wide Futurity 1980 жылы ұсынылған 160 593 долларлық ең жоғары Аппалуза жүлде қорының рекордын сақтайды. ApHC 1973 жылы жарыс медальондарымен марапаттау жүйесін бастады, ол Аппалуза жарыс аттарына 27 медальон табыстады. Аппалуза жарыстары қазір он штаттық жерде өткізіледі, Оклахома, Калифорния және Айдахо көшбасшылардың қатарында. 1994 жылы Аппалуза және Paint жарыстарын бірлескен кәсіпорын ретінде ілгерілету үшін Ұлттық түсті тұқымдық жарыс кеңесі құрылды. Аппалуза жарыс аттары ApHC-ден түрлі марапаттарды ала алады, оның ішінде Жарыс тізіліміне ену, жыл соңындағы марапаттар, медальондар және аймақтық марапаттар. ApHC сондай-ақ Аппалуза жарыс аттарының әлемдік және трассадағы рекордтарын тіркейді. Appaloosa Race Hall of Fame 1988 жылы құрылды, оған сегіз жарыс аттары мен сегіз ықпалды ат шаруашылығының өкілдері енді. Ұсынулар ApHC мүшелері тарапынан жасалады және Атқарушы жарыс комитеті дауыс береді. Аттарды енгізуге жарамды болу үшін олар қайтыс болуы керек.

Сипаттамалары

Ара-Апалусада "леопард" немесе "Lp" гендері бар, сондықтан Апалусада кездесетін түстердің бірі болуы тиіс. Олардың бойы жоғарыдан орташаға дейін жетеді. Олар арабтың жалпы дене бітіміне ие болуы керек, оның ішінде нәзік бас, жоғары көтерілген құйрық және жалпы әсемдік. Араб және Апалуса сияқты, олар да жоғары төзімділікке, сенімділікке және зиялылыққа ие болуы керек. Жалпы алғанда, Ара-Апалуса Апалусаның, әсіресе қазіргі заманғы көрмелерде жиі кездесетін америкалық кварталдық жылқының үлесі жоғары түрлеріне қарағанда, әлдеқайда нәзік дене бітіміне ие болады.