Кіріспе

Квинсленд штатындағы Австралияның Таунсвилл әуежайы – Таунсвилл қаласына қызмет ететін маңызды аймақтық әуежай. Әуежай Таунсвилл халықаралық әуежайы және Гарбут әуежайы деп те аталады, ол Таунсвилл қаласының Гарбут ауданында орналасқандығын көрсетеді. Таунсвилл әуежайы Австралияның ірі ішкі және аймақтық әуе компанияларымен қамтамасыз етіледі және 2011/12 жылдары 1,7 миллион жолаушыны қабылдап, Австралиядағы ең көп жолаушы тасымалдайтын 11-ші әуежай болды. Таунсвилл әуежайы – азаматтық және қорғаныс мақсатына қолданылатын, RAAF Base Townsville базасымен бірлесіп пайдаланылатын нысан. Ол Австралия Қорғаныс күштерінің (АҚК) Австралия және халықаралық операциялары үшін бастапқы пункт ретінде қолданылады. Аэродром тропикалық циклон және басқа да табиғи апаттардан кейін, әсіресе 2006 жылғы Ларри циклоннан кейін көмек көрсету жұмыстарын үйлестіру үшін де пайдаланылған. Корольдік ұшу дәрігерлік қызметінің Квинслендтегі тоғыз базасының бірі Таунсвилл әуежайында орналасқан. Таунсвилл әуежайына 1980 жылы халықаралық әуежай мәртебесі берілді. 1980 жылдардың басында халықаралық бағыттардағы қозғалыс күрт өсті, бірақ кейіннен әуе компания нарығының қайта құрылуы және аймақтық туризм үшін Кэрнс әуежайымен күшті бәсекелестік нәтижесінде азайды. Содан кейін әуежай тікелей халықаралық рейстерді қабылдаудан ұзақ үзіліс жасады, 2002 жылы Qantas компаниясының Таунсвилл мен Сингапур арасындағы соңғы рейсі Брисбен арқылы Boeing 767 ұшағымен орындалды. 2010 жылдың желтоқсанынан бастап қала Балиге Strategic Airlines компаниясымен тікелей халықаралық рейстерді қайта бастады. Бұл рейстер Strategic Airlines компаниясының банкроттығына байланысты тоқтатылды, бірақ 2015 жылдың 2 қыркүйегінде Jetstar компаниясымен қайта жаңғыртылды. 2017 жылдың 11 қыркүйегінде Jetstar компаниясы жолаушылар санының төмендігіне байланысты 2018 жылдың 21 наурызынан бастап Денпасарға рейстерді тоқтату туралы хабарлады. 2017 жылдың 22 ақпанында Tigerair Australia компаниясы сол жылдың соңында Мельбурнге рейстерді бастайтынын мәлімдеді. 2017 жылдың 22 маусымында Tigerair Таунсвиллге алғаш рет қонды, бірақ бір жылдан кейін 2018 жылдың 3 шілдесінде Tigerair компаниясы жолаушылар санының төмендігіне байланысты 2018 жылдың 1 тамызында Мельбурнге рейстерді тоқтату туралы хабарлады. Әуежай Таунсвилл қаласының орталық бөлігінен батысқа қарай орналасқан. Ол 1930 жылы Азаматтық авиация бөлімімен азаматтық әуежай ретінде лицензияланды, бірақ жылдың көп бөлігіндегі батпақты жері және бір ғана шығыс-батыс ұшу-қону жолағы болғандықтан, толыққанды қанағаттандырмады. 1938 жылы Таунсвилл қаласының ішінде Ингем жолы мен Солтүстік жағалау темір жолының жанындағы Таунсвилл орталығында үлкен жер учаскесі таңдалды. Екі шағыл ұшу-қону жолағы салынды және жаңа Таунсвилл әуежайы 1939 жылдың 1 ақпанында қазіргі орнында ресми түрде ашылды. Қорғаныс министрлігі сол кезде Солтүстік Австралияда әскери әуеайлақтар іздеп жүрді және Таунсвилл әуежайы үш истребитель эскадрильясы үшін Корольдік Австралия әуе күштерінің (RAAF) базасы ретінде кеңейту жоспарланды. Жоспарлар бір эскадрильяға дейін қысқартылды және 1940 жылдың басында RAAF базасы Таунсвилл азаматтық әуежаймен бірге салынды. 1940 жылдың қазан айында No 24 эскадрильясы CAC Wirraways ұшақтарымен базаны басып алған алғашқы операциялық бөлім болды. Бір жылдан кейін әуеайлақ АҚШ армиясының әуе корпусының бомбалаушыларын және Филиппинді күшейтетін көлік ұшақтарын қабылдауға кеңейтілді. Барлық үш ұшу-қону жолағы жабылып, оңтүстік-шығыс жолағы ауыр ұшақтарды қабылдау үшін 1524 метрге дейін ұзартылды. 1941 жылдың желтоқсан айының басында Тынық мұхитында соғыс басталғанда жұмыс аяқталуға жақын еді. 1942 жылы Таунсвилл аймағындағы қорғаныс мекемелері күрт өсті және Таунсвиллдің жақын маңына тағы бес әскери әуеайлақ салынды. Шатасуды болдырмау үшін RAAF Base Townsville RAAF Base Garbutt деп аталды, бұл жақын маңдағы темір жол станциясының аты, онда Garbutt Brothers көтерме сауда компаниясына тиесілі мал қоймалары орналасқан. Азаматтық әуежай соғыс кезінде жұмыс істей берді және Таунсвилл әуежайы деген атауын сақтады. 1951 жылы Гарбут әуе базасы Таунсвилл әуе базасы деп қайта аталды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан 1990-шы жылдарға дейін

Таунсвилл әуежайы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін жолаушылар саны мен ұшақтардың қозғалысы прогрессивті түрде артты, бұл қызметтер Qantas, Trans Australia Airlines (TAA), Australian National Airways (ANA) және Ansett Australia (Ansett) компаниялары арқылы Брисбенге жүзеге асырылды. DC 3/4, Convair 240, DC 6, Viscounts және F 27 сияқты Австралияның аймақтық авиалайнерлері, сондай-ақ Ансон сияқты шағын чартерлік ұшақтар пайдаланылды. 1960 жылдардың ортасына дейін әуежайдың өсуі үдемеді. TAA Порт-Морсби және Хониараға апталық DC 3 рейсін жиірек F 27 рейстерімен алмастырды, ал Ansett Кэрнстен ұқсас қызметтер көрсетті. Осы кезеңде TAA және Ansett – ANA DC 9 және содан кейін Boeing 727 ұшақтарымен әуе рейстерін біртіндеп ұлғайтты. Осы жылдам өсуден кейін 1970 жылдары Таунсвилл екі әуе компаниясы үшін де аймақтық хаб ретінде дамыды. 1980 жылдың сәуірінде Ansett компаниясының жаңа иелері, сэр Руперт Мердок пен сэр Питер Абельс, Австралияның бірнеше аймақтық орталықтарынан халықаралық рейстерді бастау үшін Федералдық үкіметке өтініш жасады. 1980 жылдың 18 сәуірінде Ansett компаниясының бірінші халықаралық рейсі болған Таунсвилл – Сингапур рейсі ұшып кетті. Сол жылы Таунсвилл әуежайына Австралия үкіметіне тиесілі Federal Airports Corporation операторы 13 миллион доллар бөлді, ол жаңа, заманауи халықаралық терминалды салуға жұмсалды. Жаңа терминал 1983 жылы салынды және ашылды. Халықаралық рейстерге жаңа сұраныс туындағандықтан, Таунсвилл тікелей, ұзақ қашықтықтағы халықаралық рейстерді ұсынатын Австралияның алғашқы аймақтық әуежайы болды. Тікелей рейстерді ұсынған әуе компаниялары: Qantas, Ansett, Air Niugini, Continental Micronesia, Garuda Indonesia, Air New Zealand, Cathay Pacific және Japan Airlines (JAL). Азиядағы бағыттары: Сингапур, Токио, Гонконг; Тынық мұхитындағы Окленд, Порт-Морсби және Гонолулу; Солтүстік Америкадағы Сан-Франциско және Лос-Анджелес қалалары. Америка рейстері сол кезде АҚШ пен Австралия арасындағы туризмнің жоғары сұранысын көрсетті. Бүгінде осы рейстердің көптегені аймақтық әуежайлар үшін шынайы емес деп есептеледі, бұл Таунсвиллден рейстердің біртіндеп тоқтатылуымен дәлелденеді. 1987 жылы әуежай қайта кеңейтілді, халықаралық терминалдың жаңартылуы ішкі рейстерге арналған жаңа мүмкіндіктерді қамтамасыз етті. 1989 жылы Австралияның авиация саласында дағдарыс туды, ұшқыштардың наразылығы елдегі барлық ішкі рейстерді тоқтатты. Наразылық кезеңінде кейбір халықаралық рейстер жалғасты, ал 1991 жылға қарай көптеген ішкі рейстер қалпына келді. 1990 жылдары Таунсвилл халықаралық әуежайы үшін жаңа дағдарыс қаупі туды. Әуе компаниялары Солтүстік Квинслендтегі рейстерді рационализациялауды зерттей бастады. Халықаралық рейстердегі жүк көлемі артып, рейстер саны азайды. Таунсвилл мен Кэрнс арасындағы халықаралық рейстерді өткізудегі бәсекелестік әуе компаниялары рейстерді рационализациялай бастағанда күшейді. Кэрнс әуежайы жақсартылған әуежай инфрақұрылымы, соның ішінде Таунсвилл терминалынан және Кэрнстің бастапқы терминалынан гөрі әлдеқайда көп жолаушыларды қабылдай алатын жеке халықаралық терминал құру туралы маңызды ұсыныспен науқан жүргізді. 1993 жылы Кэрнстің жаңа терминалы ашылғаннан кейін, Qantas, Ansett, Cathay Pacific және Garuda компанияларынан басқа барлық әуе компаниялары Таунсвиллге халықаралық рейстерді тоқтатты, ал 1995 жылға қарай қалған әуе компаниялары да Таунсвиллге халықаралық рейстерді тоқтатты. 1990 жылдардың ортасында ішкі рейстер азайды, Qantas және Ansett компаниялары кейбір рейстерді қысқарды. Qantas Сиднейге бағытталған рейстерде пайдаланылатын ұшақтарды зейнеткерлікке шығара бастады, бұл осы қалаға рейстердің азаюына әкелді.

2000 жылдан бастап

Қызметтер де 2001 жылдың соңында Ansett ерікті түрде таратылып кеткен кезде үлкен құлдырауды бастан кешірді. Таунсвиллдің рейстерінің шамамен 40%-ы және Брисбенге арналған сыйымдылығы Ансетттің қаржылық құлдырауынан кейін қысқартылды. Сол жылы Таунсвилл халықаралық әуежайы үшін ішкі сапарлардағы жаңа дәуірдің басталуын білдірді: 2001 жылдың ақпанында Virgin Blue (қазіргі Virgin Australia) Таунсвиллді өзінің алғашқы өңірлік бағыты етті, ал жолаушылар саны сол жылы 25%-ға өсті. 2001 жылдың маусым айында Qantas әуе компаниясы қыркүйек айында Сингапурға халықаралық рейстерін қайта бастайтынын мәлімдеді. Тамыз айында Qantas компаниясы Таунсвилл – Сидней бағытындағы рейстерді қайта жаңартатынын жариялады, бұл рейстер Qantas Impulse Airlines әуе компаниясын сатып алғанда қол жеткізген Boeing 717 ұшақтарымен орындалатын болады. Ансет құлаған кезде, Qantas және Virgin Ансеттің орнын толтыру үшін қызметтерін кеңейтті. 2002 жылдың тамызында Qantas Сингапурға рейстерді тоқтатты, себебі сұраныс жеткіліксіз болды және бұл рейстер кейде Брисбен сияқты оңтүстік әуежайлар арқылы ұзаққа созылатын. Халықаралық рейстердің тоқтатылуына қарамастан, Virgin Blue, Qantas және жаңа әуе компаниясы Alliance Airlines Таунсвиллге ішкі рейстерді көбейтіп, қалаға көбірек жолаушыларды әкелді және Таунсвиллдегі ішкі туризмді дамытты. Сол жылы Australian Airports Ltd компаниясы Таунсвилл ішкі терминалының жаңартылуын және жаңа реконструкцияның 2003 жылдың қазан айында ашылатынын мәлімдеді. Реконструкция 2003 жылдың қазан айында Таунсвиллде өтетін үш регби әлем чемпионатының ойындарына орай ашылуы жоспарланған, алайда жоба кешіктіріліп, реконструкция 2003 жылдың желтоқсанында аяқталды. Strategic Airlines компаниясы 2010 жылдың 3 желтоқсанынан бастап аптасына екі рет Денпасарға жаңа халықаралық рейстерді орындады, бірақ бұл рейстер кейіннен тоқтатылды. 2011 жылдың 15 қарашасында Air North Таунсвилл мен Дарвин арасында рейстерді бастау жоспарларын жариялады. Рейстер 2012 жылдың 17 ақпанында басталды, бұл Солтүстік Австралиядағы екі ірі әскери қалаларды байланыстырды. Таунсвиллден халықаралық рейстер 2015 жылдың 2 қыркүйегінде қайта басталды, Jetstar A320 ұшағымен аптасына Денпасарға үш рет рейс ұсынды. Олар 2018 жылдың 21 наурызында қайтадан тоқтатылды. 2023 жылдың қарашасында National Jet Express Моранбаға аптасына екі рет чартерлік рейстерді бастады.

Орналасу

Таунсвилл халықаралық әуежайы біртұтас терминалды ғимаратпен жабдықталған, оның оңтүстік галереясы халықаралық терминал, ал солтүстік галереясы ішкі терминал болып табылады. Терминалда төрт аэромост (1 халықаралық, 3 ішкі) және терминалдың солтүстік бөлігінде өңірлік рейстерге арналған үш жер деңгейіндегі ұшу/қону қақпалары бар.

Қайта дамыту

2002 жылдың қазан айында ішкі терминалдың реконструкциясы басталды. Ол 2003 жылдың 12 желтоқсанында ресми түрде ашылды. Бұл реконструкция әуежайдың ауқымды жаңғырту бағдарламасының бір бөлігі болды. Жобаға жаңа ортақ пайдаланушыларға арналған ұшу және қону залы, Qantas және QantasLink үшін жаңа, заманауи тіркеу тіректері, жаңа ұшу залына іргелес жаңа Qantas клубы, жаңа сауда дүкендері және әуежай ішіндегі сауда алаңы, жаңа мезонин қабаты ұшу залдарымен және Boeing 767 ұшағы сияқты ұшақтарға арналған үш аэромост кірді. 2003 жылдың 13 желтоқсанында Таунсвилл тұрғындары үшін жаңа әуежайды тамашалауға «Ашық есік күні» шарасы өткізілді. Сол күні кешке Брисбеннен келген Qantas рейсі жаңа ұшу/қону залдарынан өткен алғашқы рейс болды. Таунсвиллде түнегеннен кейін, 2003 жылдың 14 желтоқсанында таңғы сағат 6:05-те (AEST) Брисбенге қайтып ұшқан алғашқы рейс те осы болды. 2008 жылы тағы бір жаңарту жобасы аяқталды, нәтижесінде қазіргі әуе компанияларының тіркеу тіректері жақсартылып, Virgin Australia үшін қосымша екі тірек орнатылды. Терминалға кіретін төрт кіреберістің екеуі жолаушылардың кіру-шығуын жеңілдету үшін қайта жаңартылды, сондай-ақ сауда алаңы да жақсартылды. Qantas әуежай терминалында Qantas Club лаунжысын ұстап тұрады, онда Qantas Club мүшелері мен серіктес компаниялардың мүшелеріне кіруге рұқсат етіледі. Әуежайдың болашақ дамуы 30 жылдық бас жоспармен реттеледі. Жоспарланған дамуға Virgin Australia компаниясының жаңа бизнес-лаунжы, халықаралық терминал аумағының кеңейтілуі және терминалдың құрлық жағындағы аумағының толыққанды реконструкциясы кіреді. 2015 жылдың мамыр айында Таунсвилл әуежайы терминалдың құрылымын толығымен өзгерту және еден алаңын сәл кеңейту үшін қазіргі терминалды 40 миллион долларға қайта жаңарту жоспарын жариялады.

Көлік

Терминал автобуспен қызмет көрсетіледі (Sunbus Routes 205/215), қала орталығына, Strand және Ferry терминалдарына (Магниттік арал және Ұлы Барьер рифіне келіп-кету) үнемі байланыс бар.

Әуе-ғарыш қызметі

NAACEX немесе Солтүстік Австралия ғарыш-авиациялық орталығы – Таунсвилл әуежайында орналасқан авиациялық бизнес-парк. Ол 2007 жылдың ақпанында Queensland Airports Ltd компаниясымен жарияланды. Бұл нысан Австралиядағы әуежайлардың бірінде құрылған көптеген аймақтардың бірі және Солтүстік Австралиядағы алғашқысы. Орталық 2007 жылдың соңында ашылды, арендаторлар BAE Systems және Worland Aviation терминалдың солтүстігіне салынған жаңа ангарларда (жобаның 1-кезеңі) жұмысын бастады.