Кіріспе

Жапон ғалымы (1871–1965)

Йоширо Саэки (佐伯好郎; 15 қыркүйек 1871 – 26 маусым 1965) – дін, құқық және ағылшын тілі саласындағы жапон ғалымы. Оның христиандық аты – Питер Саэки. Ол Жапониядағы несториандық және еврей мәдениеті туралы теорияларымен, сондай-ақ атом бомбасынан кейін жаңа Хиросиманы жоспарлауға қатысқандығымен танымал.

Мансап

Саэки – бір кездері Қытайда болған несториан сектасының ықпалы туралы сарапшы болған жапондық англикан. 1890 жылы Токио Сеймон Гаккоға (кейін Васеда университеті) түсті. Сол жылы Токиодағы Цукидзидегі Әулие Павел шіркеуінде Жапонияның Англикан епископ шіркеуінде крещениеден өтті, оны пастор Кумандзо Миками жүргізді. Ол методист евангелист Учимура Кандзомен жақын дос болған, бірақ кейін қарым-қатынастары нашарлады. 1893 жылы бітірген соң АҚШ-қа саяхаттап, одан кейін Канадаға Торонто университетінде тілдерді оқыды және 1895 жылы бітірді. Токиоға оралып, Токиодағы Сермон Гакко және Токио француз мектебінде ағылшын тілінен сабақ берді. Кейін Токио жоғары нормалық мектебінде, 独立女学校, Бесінші жоғары мектепте (Кумамото), Токио технология институтында және 1922 жылдан бастап Мейдзи университетінде оқытты. 1930-1931 жылдары Қытайда зерттеулер жүргізді, ал 1931-1940 жылдары Токио императорлық университетінде ғылыми қызметкер болды. 1941 жылы сол институттан докторлық дәрежесін алды.

Шәкіртақы

1904 жылы ол зерттеулерін Қытай тарихына бұрды. 1908 жылы ол Кореядан келіп, үшінші ғасырда Жапонияға қоныс аударған Хата тайпасы еврей-несториандық тайпа болды деген теориясын жазған кітап жариялады. Бен Ами Шилонидың сөзінше, "Сайкидің жазбалары Жапонияда 'жапондықтар мен яһудилердің ортақ тегі' (Ничи Ю досорон) туралы теорияны таратып, оны кейбір христиандық топтар қолдады". Осы жапон-яһуди ортақ тегі туралы теорияның әртүрлі нұсқаларын сол кездегі басқа да авторлар қабылдады. 1916 жылы ол "Қытайдағы Несториан монументі" деген кітап жариялады, ол 781 жылы Қытайдағы Несториан шіркеуін сипаттайтын Несториан стеласын талдады. Кітапта осы стелаға қатысты әртүрлі теориялар жинақталған. Ол сонымен қатар Несториандардың қалдықтары туралы көптеген кітаптар мен мақалалар жариялады. Оның дін туралы теорияларына Макс Мюллердің теориялары әсер етті.

Хиросима

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол Хиросиманың Хацукайчи қаласының әкімі болып тағайындалды. Осы қызметінде 1945 жылғы 6 тамыздағы атом бомбасы жарылысынан кейін қаланы қайта жаңарту мәселесінде кеңес берді. Ол қаланы салыстырмалы түрде шағын және жоспарлы кеңістік ретінде қайта құруды ұсынды. 1962 жылы Васеда университетінен құрметті доктор дәрежесін алды.