Кіріспе

Дисдиадохокинезия (ДДК) – жылдам, кезектесіп орындалатын қозғалыстарды жасау қабілетінің бұзылуын білдіретін медициналық термин (яғни, диадохокинезия). Толық қабілетсіздік адиадохокинезия деп аталады. Бұл термин грек тілінен алынған: δυς – "қиын", διάδοχος – "кезектесіп", κίνησις – "қозғалыс".

Белгілері мен симптомдары

Диадохокинезияның бұзылыстары жоғарғы және төменгі аяқ-қолдарда, сондай-ақ сөйлеуде байқалуы мүмкін. Бұл кемшіліктер кезектестік жылдамдығында, тізбектің толықтығында және моторлық координация мен реттілікті қамтитын амплитудадағы өзгерістерде көрінеді. Дисдиадохокинезияны анықтау үшін орташа жылдамдық көрсеткішін пайдалануға болады. Дисдиадохокинезияны клиникалық жағдайда науқастан бір қолының алақанына екінші қолының саусақтарымен тигізіп, содан кейін саусақтарын жылдам бұрып, алақанға саусақтардың артқы жағымен қайта-қайта тигізу арқылы көрсетуге болады. Бұл қозғалыс жоғарғы аяқтың пронация/супинация тесті деп аталады. Осы принципке негізделген қарапайым әдіс – науқастан есік тұтқасын айналдыру немесе шамның бұрандасын бұру қозғалысын көрсетуін сұрау. Аяқтардағы бұл жағдайды тексеру үшін науқастан сіздің қолыңызды мүмкіндігінше жылдам, әр аяқтың басымен кезекпен тигізуін сұраңыз. Қозғалыстар әдетте баяу немесе ұқыпсыз болады. Аяқтар әдетте қолдарға қарағанда нашар орындалады. Сөйлеу арқылы дисдиадохокинезияны тексеру кезінде науқастан /pə/, /tə/ және /kə/ сияқты буындарды қайталау сұралады; дисдиадохокинезияның белгілері – айтылудың өзгеруі, артық дауыс және тілдің бұзылуы. Бұл гипотонияға байланысты, орталық зақымдану салдарынан қарсы бұлшық ет топтарын үйлесімді түрде қосу және ажырату қабілетінің болмауынан туындайды деп есептеледі. Дисдиадохокинезия Фридрейх атаксиясы және көптік склерозында да мишақ симптомдарының бірі ретінде кездеседі (атаксия, ниетті тремор және дизартрия). Бұл атаксиялық дизартрияның да ерекшелігі. Дисдиадохокинезия көбінесе сөйлеудің моторлық бұзылыстарында (дизартрия) байқалады, сондықтан дисдиадохокинезияны тексеру дифференциалдық диагноз қою үшін қолданылуы мүмкін.