Кіріспе

Шошқа бруцеллезін тудыратын бактерия – Brucella suis, шошқаларға әсер ететін зооноздық ауру. Бұл ауру көбінесе сезімтал жануарлардың көбелек мүшелерінде созылмалы қабыну ошақтарын немесе орхитті тудырады, сондай-ақ буындар мен басқа да органдарға әсер етуі мүмкін. Басқа көріністері – уақытша немесе тұрақты сүексіздік, жалаңаяқтау, артқы жақтың сал болуы, омыртқа қабынуы және іріңдік пайда болуы. Жұғу көбінесе жұқтырған тіндер мен сұйықтықтарды, көбелек кезінде сперма арқылы, сондай-ақ жұқтырған жануарларды емізу арқылы жүзеге асады. Бруцеллез тағамдық қауіпсіздікке қатер төндіріп, қайталанатын қызбаға себеп болғандықтан, Brucella suis және басқа Brucella түрлері (B. melitensis, B. abortus, B. ovis, B. canis) әлеуетті ауыл шаруашылығы, азаматтық және әскери биотерроризм құралдары ретінде танылған.

Симптомдар мен белгілер

B. suis инфекциясынан кейінгі ең көп кездесетін клиникалық белгілер – жүкті аналық малдың түсігі, сүт өндірісінің азаюы және сүйексіздік. Ірі қара мал да инфекцияланған шошқалармен бірге жайылымда немесе бірлесіп ұсталатын жағдайда уақытша жұқтыруға шалдығуы мүмкін, ал B. suis сиыр сүті арқылы берілуі мүмкін. Шошқаларда орхит (тестікулалардың қабынуы), жалағайлық (қимыл-қозғалыс шектелуі), артқы аяқтардың сал болуы немесе спондилит (буын қабынуы) дамиды. Олар спора түзбайды, капсулаланбайды және жылжымайды. Егешкілердегі модельдерде флагеллум қалыпты инфекциялық цикл үшін өте маңызды, толық флагеллумды құрастыра алмау бактериялардың күрт әлсіреуіне алып келеді. Brucella suis бес биоварға (штамға) бөлінеді, олардың 1–3 биоварлары жабайы шошқалар мен үй шошқаларын жұқтырады, ал 1 және 3 биоварлары адамдарда ауыр ауруларды тудыруы мүмкін. Керісінше, Еуропадағы жабайы шошқаларда табылған 2-биовар клиникалық белгілері жеңіл немесе мүлдем байқалмайды және сау адамдарды жұқтыра алмайды, бірақ шошқалар мен қояндарды жұқтырады.

Патогенез

Фагоциттер – қожайынның туа біткен иммундық жүйесінің маңызды құрамдас бөлігі болып табылады, олар патогендерді окистендіру жарылысы, фагосомалардың қышқылдануы және фагосома мен лизосоманың бірігуі арқылы әр түрлі микробқа қарсы қорғаныс механизмдерімен жояды. B. suis, өз кезегінде, макрофагтарда тіршілік ету үшін қожайын жасушасының қорғанысына қарсы тұру және қожайынның иммундық реакциясын тежеу жолдарын дамытты. B. suis-те толық ұзындығы O тізбегі бар тегіс липополисахаридтер (LPS) бар, ал дөрекі LPS-те қысқартылған немесе O тізбегі жоқ. Бұл құрылымдық ерекшелік B. suis-ке макрофагтардың бетіндегі липидтік салдармен өзара әрекеттесуге және ішке сіңірілуге мүмкіндік береді, ал пайда болған липидке толы фагосома осы эндоциттік жол арқылы лизосомалармен бірігуден қаша алады. Сонымен қатар, макрофагтарға осылай жасырын кіру жасушаның қалыпты тасымалына әсер етпейді. Тегіс LPS сонымен қатар TNF альфа тәуелсіз механизмі арқылы O полисахаридтері арқылы қожайын жасушаларының апоптозын тежейді, бұл B. suis-ке қожайын иммундық жүйесінің белсендірілуін болдырмауға мүмкіндік береді. Ол негізінен аминқышқылдарын синтездеу және DnaK шаперондарының синтезі үшін метаболизм гендерін экспрессиялайды. Никель аммиак өндіруге арналған уреолиз сияқты көптеген ферменттік реакциялар үшін маңызды, ол өз кезегінде қышқыл pH-ты бейтараптандыруы мүмкін. Ірі қара бруцеллезіне қарсы әзірленген және USDA Жануарлар мен өсімдіктер денсаулығын тексеру қызметімен лицензияланған Brucella abortus (дөрекі LPS Brucella) вакцинасы кейбір шошқаларға қорғаныс көрсетті және B. suis инфекциясына қарсы да тиімді, бірақ қазіргі уақытта шошқа бруцеллезіне қарсы бекітілген вакцина жоқ.

Биологиялық соғыс

АҚШ-та B. suis 1952 жылы бірінші рет қару ретінде пайдаланылған биологиялық агент болды және M33 кластерлік бомбалары деп аталатын B. suis-пен толтырылған бомбалармен далалық сынақтан өтті. Дегенмен, көптеген инфекциялар симптомсыз өтуі және өлім-жітім көрсеткіші төмен болғандықтан, бұл агенттердің қауіп деңгейі төмен саналады, бірақ олар көбінесе адамды әрекеттен қылуға бағытталған агент ретінде қолданылады.