Кіріспе

Орта ғасырлар мен Ренессанс дәуірінің француз ақыны Мартин ле Франк (шамамен 1410 – 1461) – соңғы орта ғасыр мен ерте Ренессанс кезеңдерінде өмір сүрген француз ақыны.

Өмір және мансап

Ол Нормандияда дүниеге келіп, Парижде оқыған. Ол діни қызметкерлердің орденіне кіріп, апостолдық протонотариус болды, кейіннен Феликс V антипапасының және Папа Николай V-нің хатшысы болды.

Ол 1443 жылы Лозаннада проваст болып тағайындалды және 1447 жылы Женева шіркеуінің каноны болды. 1451 жылы ол Савой герцогының қызметіне алынды, ал 1459 жылы Новалезе аббаттығының әкімшісі болды. Ле Франктің ең танымал шығармасы – оның 24 000 тармақты құрастырған «Le Champion des Dames» (Әйелдер чемпионы), Филипп Жақсыға арналған, 1440 немесе 1442 жылдары жазылған (алғаш рет 1485 жылы Лионда, 1530 жылы Парижде басылып шыққан). Ол тарих бойындағы көптеген әйелдердің, соның ішінде Жанна д'Арктің құндылығы мен ерліктерін баяндайды, сонымен қатар үкіметтегі жемқорлыққа және аристократиялық топтың гедонистік әуесқойлығына қатысты шабуыл жасайды. Оны Перонет Лами безендірген. Мартин ле Фран музыка тарихында «la contenance angloise» фразасын жазғаны үшін танымал, бұл Джон Данстапл сияқты композиторлардың музыкасында кездесетін ерекше ағылшын дыбысына қатысты көп талқыланған сөз тіркесі. «Тараз» – қазіргі ағылшын композиторларының музыкасында басым болған консонантты, тәтті интервалдар (3-ші және 6-шы) Бургундия Англиямен одақтасқан кезеңде Бургундия мектебінің музыкасына зор әсер етті. Ле Франктің тағы бір ұзын поэмасы – «L'Estrif de Fortune et Vertu» (1447–1448), ол да моральдық және дидактикалық, Бақыт пен Ұлыстық арасындағы пікірталасты ұсынады.

Шығармалары

Ле Франк, Мартин. Әйелдерге қатысты сот: XV ғасырдағы «Le Champion des Dames» еңбегінің IV кітабының ұйқасты аудармасы. Ред. және ауд. Стивен Миллен Тейлор. Джефферсон, NC: McFarland & Co., 2005 ж. Ле Франк, Мартин. Марияның ұғымы: Мартин Ле Франк (1410–1461) авторының «Le Champion des Dames» еңбегінің V кітабының ұйқасты аудармасы. Ред. және ауд. Стивен Миллен Тейлор. Льюистон, Нью-Йорк: Edwin Mellen Press, 2010 ж.