Мазо Томмазо Финигерра: Флоренция зергері және суретшісі
Maso Finiguerra
Мазо Томмазо Финигерра (1426-1464): флорентийский зернитель, гравер. Васари ошибочно считал его изобретателем гравюры. История гравюры, искусство Ренессанса.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Италиялық алтын шебер, суретші және оюшы (1426–1464)
Italian goldsmith, draftsman and engraver (1426–1464)
Масо Томмасои Финигерра (1426–1464) – Флоренцияда жұмыс істеген итальяндық алтын шебер, ниеллист, суретші және оюшы. Джорджо Вазари оны гравировканы баспа өнері ретінде ойлап тапқан деп қате сипаттаған. Бұл оны ескі шеберлік баспалары тарихындағы маңызды тұлғаға айналдырды және жиырмасыншы ғасырдың басына дейін көптеген адамдар осыған сенеді. Алайда, Вазаридің техникалық жетістіктердің пайда болуына қатысты көптеген мәлімдемелері сияқты, оның бұл көзқарасы да дәлелдемелермен толықтырылмады. Вазари, әдетте, өзінің флоренциялық және итальяндық әріптестерінің маңыздылығын артық көрсеткен, себебі гравировка Италиядан бұрын Германияда дамығаны белгілі болды. Вазари оны арнайы баспа табақтарынан жасалған гравиюралар емес, оның ниеллилерінің қағазға басылған бедерлері үшін ғана мақтаған; шындығында, оның мұндай гравиюралары болған жоқ. Ол өз заманының маңызды суретшісі болғанымен, қазір сақталған туындыларының аздығы және оған тиесілі деп нақты айтуға болатын баспалардың жоқтығы оған деген ғылыми қызығушылықты азайтты. Уффициде және басқа жерлерде оған тиесілі деп саналатын 100-ден астам суреті сақталған. Ол отыз жасқа жетпей қайтыс болды, ал оның ықпалы ерте флоренциялық граверлердің жұмыстарында және олармен байланысты суреттерде, әсіресе Вазари онымен байланыстыратын Баччо Балдинидің беймәлім тұлғасында сақталды.
Maso Tommasoii Finiguerra (1426–1464) was an Italian goldsmith, niellist, draftsman, and engraver working in Florence, who was incorrectly described by Giorgio Vasari as the inventor of engraving as a printmaking technique. This made him a crucial figure in the history of old master prints and remained widely believed until the early twentieth century. However, it was gradually realised that Vasari's view, like many of his assertions as to the origins of technical advances, could not be sustained. Typically, Vasari had overstated the importance of a fellow Florentine, and a fellow Italian, since it is now clear that engraving developed in Germany before Italy. Vasari only ever credited him with paper impressions of his nielli, rather than engravings made from special printing plates, in the usual sense of the word; in fact there probably never were any such engravings by him. Although he clearly was an important artist of his time, few surviving works, and no surviving prints, can now be definitely attributed to him, so scholarly interest in him has greatly reduced. Over 100 drawings in the Uffizi, and others elsewhere, remain attributed to him. He died in his late thirties, and his influence lived after him in the works of the early Florentine engravers and drawings related to them, especially the shadowy figure of Baccio Baldini, who Vasari associates with him.
Мансап
Ол Антонионың ұлы және Флоренцияның алтын шеберлері Томазо Финигерраның немересі болды. Ол 1426 жылы Санта-Люсия-д'Огнисантиде дүниеге келді. Ол отбасымен бірге алтын шебер ретінде жұмыс істеді және ниэллодағы еңбегімен ерте танылды. 1449 жылы суретші Алессио Балдовенитидің бір клиентіне ақы төлеу немесе пышақ үшін айырбастау үшін оның шеберлігімен жасалған ниэллодан күкірт құю туралы жазба бар. 1452 жылы Масо Флоренция баптистериі үшін Arte di Calimala немесе мата саудагерлерінің гильдиясы тапсырған күміс пакс тапсырды және ақы алды. 1457 жылы ол әкесінің шеберханасын тастап, Антонио дель Поллайуоломен жұмыс істеген алтын шебер Пьеро ди Бартоломмео ди Сейлмен серіктестік құрды, осы фирма Пистоядағы Сан-Джакопо шіркеуіне күміс шам қойғыштарды тапсырыс алды. 1459 жылы Палаццо Ручеллаиде Финигерраның өнер туындылары Джованни Ручеллаиге тиесілі деп жазылған. 1462 жылы ол тағы бір бай флоренциялық Кино ди Филиппо Ринуччиниге белдікке арналған белбеулер, ал келесі жылдары шоқ және қасықтарды крещениелік сыйлық ретінде бергені туралы жазылған. 1463 жылы ол Флоренция соборының сакристиясы үшін бес немесе одан да көп фигураларға арналған эскиздер салды, олардың бас бөліктерін Алессио Балдовенити түстермен бояды. 1464 жылдың 4 желтоқсанында Масо Финигерра өсиетнама жасады және көп ұзамай қайтыс болды.
He was the son of Antonio, and grandson of Tommaso Finiguerra or Finiguerri, both goldsmiths of Florence, and was born in Santa Lucia d'Ognissanti in 1426. He worked with his family as a goldsmith and was early distinguished for his work in niello. In 1449, there is a note of a sulfur cast from a niello of his workmanship being handed over by the painter Alessio Baldovinetti to a customer in payment or exchange for a dagger. In 1452 Maso delivered and was paid for a niellated silver pax commissioned for the Florence Baptistery by the Arte di Calimala or cloth merchant's guild. By 1457 he had left his father's workshop and partnered with the goldsmith Piero di Bartolommeo di Sail, who worked with Antonio del Pollaiuolo, when the firm had an order for a pair of silver candlesticks for the church of San Jacopo at Pistoia. In 1459 in the Palazzo Rucellai, artworks by Finiguerra are annotated as belonging to Giovanni Rucellai. In 1462 he is recorded as having supplied another wealthy Florentine, Cino di Filippo Rinuccini, with waist buckles, and in the years next following with forks and spoons for christening presents. In 1463 he drew cartoons, the heads of which were colored by Alessio Baldovinetti, for five or more figures for the sacristy of Florence Cathedral, which was being decorated in intarsia or wood inlay by a group of artists with Giuliano da Maiano at their head. On 4 December 1464 Maso Finiguerra made his will, and died shortly afterwards.
Тірі қалған шығармалары
Финигерраның сақталған жалғыз толық құжатталған туындылары – собордағы интарсия фигуралары, олар өмірлік мөлшерден асып, сакристия үшін салған эскиздерінен жасалған. Бірақ олар Антонио дель Поллаюолоның стиліне настолько жақын, сондықтан Конрад Оберхаузер оларды өзі жобалағанына "күдікпен" қарады. Дегенмен, оның тағы да бірнеше жұмыстарының авторы екені айтылады: бірнеше ниелли, олардан жасалған күкірт құймалары және басқа туындылар, сондай-ақ жүзден астам суреттер.
The only fully documented works by Finiguerra which survive are the intarsia figures for the cathedral, over half life size, executed from his cartoons for the sacristy. But these seems so fully in the style of Antonio del Pollaiuolo that Konrad Oberhauser thought it "extremely doubtful" that he actually designed them himself. But he is thought to be responsible for a number of other works: a few nielli, and sulphur casts from them and others, and over a hundred drawings.
Сұлбалар
Суреттердің ең ірі тобы Уффициде сақталады, олардың кейбіреулерінде XVII ғасырдағы жазуда «Масо Финигерра» деп көрсетілген, бұл жазуды, мүмкін, Медичи коллекцияларының кураторы Филиппо Балдинуччи жасаған. Бұл суреттер шеберхана мен көшедегі көптеген адамдарды бейнелейді, олардың барлығы суретшінің өзінің отбасы мен шеберханасының мүшелері сияқты көрінеді, тікелей табиғаттан салынған және «Финигерра композициялық процесті жеделдету үшін пайдалана алатын бейнелік идеялардың қоймасы» ретінде қолданылған. Уффици тобында құстар мен жануарлардың 14 зерттеуі бар, олардың кейбіреулері, әрине, басқа суреттерден көшірілген, мысалы, бірқатар стильделген әтеш. Екі үлкен сурет бар (екісі де 28 x 41 см, шамалы айырмашылықтармен), олар Ескі Ғидаттан көріністерді көрсетеді және көптеген адамдармен толған. Бұл – Синай тауындағы Мұса, төмендегі Британ мұражайындағы Мыс жылан және Гамбургтегі Кунстхалледегі Су тасқыны. Бұл суреттер аяқталған туындылар ретінде жасалғанға ұқсайды, бірақ екеуі де кейіннен Франческо Росселлимен гравюра түрінде көшірілген. Суреттердің стилі мен сол заманғы киім-кешектеріне сәйкес, оларды 1450 жылдардан Финигерраның 1464 жылы қайтыс болуына дейінгі кезеңге жатқызуға болады. Олар Вазари мен Балдинуччи қалдырған Финигерраның суреттері туралы есептермен толық сәйкес келеді және сакристиядағы инкрустацияланған бейнелердің сипатына қайшы келмейді. Финигерраның ниелломен де гравёр болғаны мүмкін, себебі Уффици суреттерінің кейбір бейнелері сол кездегі сирек кездесетін анонимді флоренциялық ниелло баспаларында қайталанады (олардың негізгі жинағы, бұрын Саламанка графына тиесілі болған, қазір Луврдегі Эдмонд де Ротшильд коллекциясында сақталады). Флоренциялық суреттер хроникасы алғаш рет 1893 жылы Сидни Колвин жариялағанда Финигерраға жатқызылған, бірақ қазір көбінесе Баччо Балдиниге немесе оның шеңберіндегі суретшіге жатқызылады. Бұл альбом – ешқашан аяқталмаған «әлемнің суретпен бейнеленген тарихына» жасалған ерекше және амбициялық әрекет. Суреттер қара құмыршамен, содан кейін сыямен және көбінесе сумен боялған.
Much the largest group of drawings is in the Uffizi, some of which are inscribed "Maso Finiguerra" in a seventeenth century writing, probably by Filippo Baldinucci, curator of the Medici collections. These depict many figures of the studio and the street, to all appearance members of the artists own family and workshop, drawn direct from life, and used "as a repository of figural ideas that could be used by Finiguerra to speed up the compositional process". The Uffizi group includes 14 studies of birds and animals, some apparently copied from other drawings, such as a rather stylized cockerel. There are two large drawings on vellum (both 28 x 41 cm, plus change) which show scenes from the Old Testament and are crowded with figures. These are Moses on Mount Sinai, and the Brazen Serpent below in the British Museum, and The Flood in the Kunsthalle, Hamburg. These were apparently intended as finished artworks, though both were later copied as engravings by Francesco Rosselli. The drawings can be dated from their style and the contemporary costumes to the 1450s up to Finiguerra's death in 1464. They agree strictly with the accounts of Finiguerra's drawings left us by Vasari and Baldinucci, and disagree in no respect with the character of the inlaid figures of the sacristy. That he was probably also an engraver in niello appears from the fact that figures from the Uflizi series of drawings are repeated among the rare anonymous Florentine niello prints of the time (the chief collection of which, formerly belonging to the marquis of Salamanca, is now in Edmond de Rothschild Collection at the Louvre). The Florentine Picture Chronicle was attributed to Finiguerra when first published in 1893, by Sidney Colvin, but is now more often attributed to Baccio Baldini, or an artist of his circle. This album is an unusual and ambitious attempt at a "pictorial chronicle of the world", which was never completed. The drawings are in black chalk, then ink and usually wash.
Ниелли және құймалар
Ниеллидің бір тобын, әсіресе Барджеллодағыларын, анықтау қиындықтармен күрделенеді, себебі бұл мәселелер құжаттамалық жазбаларды, Вазари мен Бенвенуто Челлинидің айтқандарын және сақталған туындыларды салыстырудан туындайды. Жоғарыда айтылғандай, 1452 жылы Мазо Флоренция баптистериясы үшін ниэлло күміс пакс жасады, бұл тапсырысты Arte di Calimala берді. 1455 жылы гильдия тағы бір алтын шебері, Маттео Деиден екінші пакс жасауды тапсырды. Ешбір туындының сюжеті жазбалардан белгілі емес. Барджелло музейіндегі бір-біріне ұқсас екі пакс баптистериядан шыққан деп саналады, бірақ олардың стильдері бір суретшінің туындылары деп есептелуге тым әртүрлі. Біріншісі, "Құдай ананың тәж киюі" көбінесе сапасы жағынан жоғары бағаланады және Финигерраға жатқызылады. Екіншісінде Крестке айдалу бейнеленген, ол көбінесе Деидің 1456 жылғы жұмысы деп есептеледі. Мәселе мынада: Челлини аттармен бірге Крестке айдалу көрінісін бейнелейтін Финигерраның паксын мақтайды, ал Вазари Мәсіхтің құмарлық шегу көрінісін бейнелейтін паксты мақтайды. Басқа сақталған пакстар осы сипаттамаларға сәйкес келуге тырысады, сонымен қатар жеткілікті түрде үйлесімді стильді топ құрайды. Кейбір ниеллилерде күкірттен жасалған қалыптар сақталған, бұл Финигеррамен байланысты нығайтуға мүмкіндік береді.
The attribution of a group of nielli, in particular some in the Bargello, is complicated by problems arising from the matching up of documentary records, and the remarks of Vasari and Benvenuto Cellini, with the surviving works. As mentioned above, in 1452 Maso made a niello silver pax for the Florence Baptistery, commissioned by the Arte di Calimala. In 1455 the guild ordered a second pax from another goldsmith, Matteo Dei. The subject of neither piece is known from the records. Two paxes with matching frames in the Bargello museum are thought to come from the baptistry, but their styles are considered too different to be by the same artist. One, of the Coronation of the Virgin is generally thought superior in quality and assigned to Finiguerra. The other shows a Crucifixion, and is often thought to be Dei's piece of 1456. The problem arises because Cellini praises a pax by Finiguerra with a Crucifixion scene with horses, and Vasari praises one with scenes of the Passion of Christ. Other surviving paxes are enlisted to match these descriptions, while still forming a group with a sufficiently consistent style. Some of the nielli have surviving sulphur casts, which might strengthen the association with Finiguerra.
Мұра
Бұл құжатталған фактілерді бірнеше авторлар толықтырды. Оның замандастары оны флоренциялық Филарет пен болоньялық ақын А. М. Салимбенидің ниелло өнеріндегі шеберлігі үшін мақтады. Баччо Бандинилли айтуынша, Финигерра Флоренциядағы Баптистерияның танымал қақпаларында жұмыс істеген Лоренцо Гибертидің жас суретшілерінің арасында болған. Ал Бенвенуто Челлини оның заманындағы ниелло өрнегін салудағы ең шебер шебер екенін, ал оның шедеврi – Әулие Жоханның баптистериясындағы Расхрустияның бейнесі салынған pax екенін айтты. Ол аса шебер суретші болмағандықтан, көбінесе, аталған pax-ты қоса алғанда, Антонио дель Поллаюолоның суреттерінен жұмыс істеген. Вазари болса, Финигерраның Поллаюолодан нашар суретші екенін айтса да, оның өзінің жеке коллекциясында, киімді және жалаңаш денелі суреттерімен, акварельмен салынған сюжеттері бар бірнеше түпнұсқа суреттері бар екенін атап көрсетеді. Вазаридің бұл мәліметін келесі ғасырда Балдинуччи растап, күшейтті, ол Финигерраның Масаччо стилінде салынған көптеген суреттерін көргенін айтады; сондай-ақ Масоның Әулие Жохан баптистериясы үшін саудагерлер гильдиясы тапсырыс берген үлкен күміс алтарь рельефтеріне жасалған бәйгеде Поллаюолодан жеңілгенін қосты (бұл танымал жұмыс қазір Опера дель Дуомода сақтаулы).
These documented facts are supplemented by several writers. By his contemporaries he is praised for niellos by the Florentine Filarete and the Bolognese poet A. M. Salimbeni. In the generations following Baccio Bandinelli said Finiguerra was among the young artists under Lorenzo Ghiberti working on the famous gates of the Baptistery, Florence; Benvenuto Cellini said he was the finest master of his day in niello engraving, and that his masterpiece was a pax of the Crucifixion in the baptistery of St. John; that being no great draftsman, he in most cases, including that of the above mentioned pax, worked from drawings by Antonio del Pollaiuolo. Vasari, on the other hand, though saying that Finiguerra was an inferior draughtsman to Pollaiuolo, mentions a number of original drawings by him as existing in Vasari's own collection, with figures both draped and nude, and histories drawn in watercolor. Vasari's account was confirmed and amplified in the next century by Baldinucci, who says that he has seen many drawings by Finiguerra in the manner of Masaccio; adding that Maso was beaten by Pollaiuolo in competition for the reliefs of the great silver altar table commission by the merchants guild for the baptistery of St. John (this famous work is now preserved in the Opera del Duomo).
Занидің мәлімдемесі
XVIII ғасырдың соңғы жылдарында Вазаридің Финигерраның өнертабысы туралы айтқандары келесі жағдайларға байланысты шешуші және таң қалдыратын растау алды деп есептелді. Флоренциядағы баптистерияда (қазір Барджеллода) 15 ғасырға тән Ниелло паксы – Құдай ананың тәж кигізілуі суреті сақталған. Орта ғасырдың белгілі білушісі абат Гори бұл туындының Финигерраның еңбегі екенін болжаған; ал кейіннен одан да құлшыныспен ізденген виртуоз абат Зани Лигорнодағы граф Сераттидің жинағынан дәл осы Ниеллодан жасалған күкірт құймасын (қазір Британ мұражайында сақталады) және содан кейін Париждегі Франция Ұлттық кітапханасында осы екеуіне сәйкес келетін қағаз баспасын тапты. Ол бұл Финигерраның өнертабысының алғашқы нақты үлгісі және Вазаридің дұрыстығының айғағы деп жариялады. Занидің мәшһүр ашылуы қазіргі кезде зерттеушілер арасында күмәндіге толы. Біріншіден, Германия мен Италияда Финигерраның өнертабысынан бұрынғы жылдары гравировкаланған мыс табақтардан баспа жасау өнері белгілі болған. Екіншіден, егер Челлиниге сенсек, Финигерраның баптистерияға арналған паксы – Құдай ананың тәж кигізілуі емес, айқышқа ілінген Иса Мәсіхті бейнелейді. Үшіншіден, оның салмағы Гори мен Зани айтқан Финигерраның паксының салмағымен мүлдем сәйкес келмейді. Сонымен қатар, бұл ең маңызды дәлел болуы мүмкін, барлық анық жазбаларда Финигерра Антонио дель Поллаюолоның өнер және бизнес саласындағы жақын серіктесі ретінде көрсетілген. Поллаюоло және оның тобының ерекше стилі бар екені мәлім, ал Құдай ананың тәж кигізілуі паксының стилі одан мүлдем өзгеше, оның авторы, әрине, Филиппо Липпи мектебінде тәрбиеленген болуы керек.
In the last years of the 18th century, Vasari's account of Finiguerra's invention was held to have received a decisive and startling confirmation under the following circumstances. There was in the Baptistery at Florence (now in the Bargello) a beautiful 15th century niello pax of the Coronation of the Virgin. The Abate Gori, a connoisseur of the mid century, had claimed this conjecturally for the work of Finiguerra; a later and still more enthusiastic virtuoso, the Abate Zani, discovered first, in the collection of Count Seratti at Ligorno, a sulfur cast from the very same niello (cast now in the British Museum), and then, in the Bibliothèque nationale de France, Paris, a paper impression corresponding to both. Here, then, he proclaimed, was the actual material first fruit of Finiguerra's invention and proof positive of Vasari's accuracy. Zani's famous discovery is now discredited among serious students. For one, the art of printing from engraved copperplates had been known in Germany and in Italy for years prior to the date of Finiguerra's alleged invention. For another, Finiguerra's pax for the baptistery, if Cellini is to be trusted, represented not a Coronation of the Virgin but a Crucifixion. In the next place, its recorded weight does not at all agree with that of the pax claimed by Gori and Zani to be his. Again, and perhaps this is the strongest argument of any, all authentic records agree in representing Finiguerra as a close associate in art and business of Antonio del Pollaiuolo. Now nothing is more marked than the special style of Pollaiuolo and his group; and nothing is more unlike it than the style of the Coronation pax, the designer of which must obviously have been trained in quite a different school, namely that of Filippo Lippi.