Кіріспе

Тюдор дәуірінің діни қызметкері, ұстаз және жазушы (шамамен 1485 – 1554)

Джон Палсгрейв (шамамен 1485 – 1554) – Англия королі Генрих VIII сарайының діни қызметкері. Ол патша үйіндегі тәрбиеші және оқулықтар авторы ретінде танымал.

Өмір

Джон Палсгрейв, оның есімін әртүрлі жолмен, соның ішінде Пэгрев деп те жазған, Норфолк графтығындағы Солтүстік Барнингхемнің Генри Пэгревтің үлкен ұлы деп есептеледі. 1504 жылы Кембридждегі Корпус Кристи колледжінде оқығаннан кейін, ол Парижге білім алуға барып, магистр дәрежесін алды. 1513 жылы ол ханшайым Мэри Тюдордың тәрбиешісі болды, жылына 6 фунт 13 шиллинг 4 пенни жалақы алды. Ол ханшайым Францияның Людовик XII-ге үйленген кезде онымен бірге Парижге сапарлады, бірақ 1516 жылы Лувен қаласына көшіп кетті. Сэр Томас Мор Эразмға оған заң және классикалық әдебиеттерді оқып үйренуді ұсынды. 1518 жылы ол Лестерширдегі Асфордби, Саффолк графтығындағы Альдертон және Холбрук, Хантингдонширдегі Кейстон қалаларында діни қызметкерлікке тағайындалды. 1525 жылы ол Генридің заңды емес ұлы Генри Фицройдың тәрбиешісі болып тағайындалды. Оқу бағдарламасы амбициялық болды, Мор, Стивен Гардинер және Томас Элиот ұсынған идеяларға негізделді, сонымен қатар музыка, көрнекі құралдар мен Уильям Паррдың және Генридің анасы Элизабет Блоунттың кіші ағаларының қатысуы да қарастырылды. 1526 жылы Ричард Кроук оның орнына келді, себебі бұл Томас Вулсидің қарсылығынан болуы мүмкін, өйткені ол бұрын Палсгрейвті Дерби архидиаконы қызметіне тағайындаудан бас тартыпты. Оның бұрынғы байланыстарының арқасында Палсгрейв 1529 жылы Суффолк герцогының Вулсидің мансабын сынап жазған памфлет дайындауға шақырылды. Содан кейін ол жеке сабақтар беріп, кітабын аяқтаумен айналысты. 1533 жылы Томас Кранмер оны дін қызметкері етіп бекітті және Шығыстағы Сент-Дунстанның игілігіне тағайындады. 1545 жылы оның бұрынғы шәкірттерінің бірі, 5-ші барон Маунтджой атанған Чарльз Блунт, оны Нортгемптонширдегі Уэденхоу қаласының тұрғыны қылып тағайындады.

Шығармалары

Ол "Француз тілінің түсіндірмесі" (L'esclarcissement de la langue francoyse) (1530 жылы Лондонда басылып, Генрих VIII-ге арналған) еңбегін жазды. Француз тілінде аталғанына қарамастан, бұл кітап ағылшын тілінде жазылған және француз тілінің алғашқы грамматикасы саналады. Оның мақсаты француз тілін үйренгісі келетін ағылшындарға көмектесу болды. Оксфорд ағылшын сөздігінде көрсетілгендей, 1450 жылдан бері қолданылып келе жатқан "humblebee" термині осы кітапта алғаш рет "bumblebee" деп аталды. Сөйлем былай болды: "Мен бомбыдай, құрт-құртқа ұқсаймын". Ол сондай-ақ Уильям Фуллонийдің 1540 жылы жариялаған және корольге арнаған "Аколаст комедиясы" атты латын пьесасын аударды. "Саңырау сияқты" ағылшын тіркесінің алғашқы салыстыруы Аколасттан ("Мен оған саңырау құлақ беруге ниеттендім, ол тілінен жақсысы тілді жолға айтқандай") шыққан болуы мүмкін және Палсгрейвке жатқызылады.