Кіріспе
Симфония № 101 ре мажорлы (Hoboken 1/101) – Джозеф Хайднның жазған он екі лондондық симфониясының тоғызыншысы. Ол екінші бөліміндегі «сағаттың тикірлеуі» сияқты ырғағы үшін «Сағат» деп белгілі.
Құрастыру, премьера және қабылдау
Гайдн симфонияны 1793 немесе 1794 жылы аяқтады. Ол оны Лондонға жасаған екінші сапары кезінде жазған. Оның симфонияларының бірін Лондонда 300 адамнан тұратын оркестр орындағанын естіген соң, оның "Сағат симфониясы" сол зор масштабты ұлылықты иеленді. 1794 жылдың 3 наурызында шығарманың премьерасы Хайднның әріптесі және досы Иоганн Петер Саломон жинаған 60 музыканттан тұратын оркестрмен, сондай-ақ Саломон ұйымдастырған Хайдн шығармаларын қамтитын концерттік серияның бөлігі ретінде Ганновер скверінің концерт залында өтті; екінші орындалуы бір аптадан кейін болды. Лондон симфонияларына тән болғандай, тыңдаушылардың реакциясы өте ынталы болды. "Оракул" газеті "сарапшылар оны оның ең жақсы туындысы деп мойындайды" деп хабарлады. Сонымен қатар, "Morning Chronicle" газетінде былай деп жазылды:
Әдеттегідей, көңіл көтерудің ең әдемі бөлігі ХАЙДН-нің жаңа ұлы Овертурасы [яғни, симфониясы] болды; шексіз, тамаша, құдіретті ХАЙДН! Алғашқы екі бөлім қайта орындалды; ал бүкіл композицияға тән мінез – шын жүректен туған қуаныш. Ол жазатын әрбір жаңа Овертураны естігенге дейін, ол тек өзін-өзі қайталайды деп қорқамыз; бірақ біз әрқашан жаңылысамыз. Бұл шығарма әрқашан танымал болды және концерттік бағдарламаларда және жазбаларда жиі кездеседі. Орташа орындалуы шамамен 27 минутқа созылады.
As usual the most delicious part of the entertainment was a new grand Overture [that is, symphony] by HAYDN; the inexhaustible, the wonderful, the sublime HAYDN! The first two movements were encored; and the character that pervaded the whole composition was heartfelt joy. Every new Overture he writes, we fear, till it is heard, he can only repeat himself; and we are every time mistaken. The work has always been popular and continues to appear frequently on concert programs and in recordings. An average performance lasts about 27 minutes.