Кіріспе
Curtiss O 52 Owl – Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ әскері қолданған бақылау ұшағы. Ол Америка құрлығындағы суасты қайықтарына қарсы іздеу жұмыстарына, сондай-ақ ленд-лиз бағдарламасы арқылы Еуропаның Шығыс майданында кеңес әскерлерімен де пайдаланылды.
The Curtiss O 52 Owl was an observation aircraft used by the United States Army Air Corps before and during World War II. They were used for anti submarine searches in Americas and by lend lease also used on the Eastern Front in Europe by the Soviets.
Жобалау және әзірлеу
1939 жылы әзірленген Curtiss O 52 – АҚШ Әуе күштері үшін жасалған соңғы "ауыр" бақылау ұшағы болды. Екі орынды бақылау ұшағының идеясы, "O" сериясы ретінде жіктелетін, Бірінші дүниежүзілік соғысқа дейін жетеді. 1940 жылы Әуе күштері бақылау міндеттері үшін 203 Curtiss O 52 ұшағын тапсырыс берді. Curtiss оны 85-ші үлгідегі Curtiss машинасы ретінде жобалады, ал оның қуаты Pratt & Whitney Wasp радиальды қозғалтқышымен қамтамасыз етілді.
Пайдалану тарихы
Ұшып келгеннен кейін, ұшақ USAAC-пен бірге әскери маневрлерде қолданылды, бірақ Америка Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін USAAF ұшақтың «заманауи» теңіз шайқасына қажетті өнімділік деңгейіне жетпейтінін анықтады. Осының салдарынан O-52 АҚШ-та курьерлік міндеттерді орындады, сондай-ақ Мексика шығанағы және Атлант және Тынық мұхиттары үстіндегі суасты кемелерін қысқа қашықтықта бақылады. O-52 ұшақтарын 2-ші барлау эскадрильясы қолданды, олар Пуэрто-Рико және Тринидадтан ұшып, нацистік U-көліктерін іздеді. O-52 – Әуе корпусы үшін көптеп сатып алынған соңғы «O» типіндегі ұшақ. Перл-Харборға жасалған шабуылдан кейін «O» белгісі тоқтатылып, оның орнына байланыс ұшақтарына арналған «L» сериясы қабылданды. 1942 жылдың қараша айында КСРО «Ленд-Лизинг» бағдарламасы арқылы 30 O-52 «Сысқыр» ұшағын тапсырыс берді. 26 ұшақ жіберілді, бірақ Солтүстік Арктика маршрутында бірқатары жоғалып кеткендіктен, тек 19-ы жеткізілді. Олардың ішінде тек 10-ы ғана қабылданып, 1943 жылдың көктем-жазында Ресей майданының солтүстік және орталық аймақтарында артиллериялық оқтарды бақылау және жалпы фотосурет түсіру, сондай-ақ бақылау платформасы ретінде пайдаланылды. Бір O-52 ұшағы Люфтваффе әуе күштерімен атып түсірілді. Әскери сынақтар туралы есепте совет ұшқыштары америкалық ұшақтың ескірген Поликарпов Р-5 және майданда қолданылатын Поликарпов Р-З бақылаушыларынан артық екенін мойындады. Ұшақ кеңестік тараптан жиі ұнамаса да, кейбіреулері 1950 жылдарға дейін ұшып жүрді.
O 52 were used by the 2nd Reconnaissance Squadron, which flew them out of Puerto Rico and Trinidad, to search for Nazi U Boats. The O 52 was the last "O" type aircraft procured in quantity for the Air Corps. Following the attack on Pearl Harbor, the "O" designation was discontinued and the "L" series for liaison type aircraft was adopted instead. In November 1942, the USSR ordered 30 O 52 Owls through the Lend Lease program. Twenty six were shipped, with only 19 delivered as a number were lost on the North Arctic Route. Of these only ten were accepted into service. They were used operationally for artillery fire spotting and general photographic and observation platforms in north and central areas on the Russian Front during spring–summer 1943. One O 52 was shot down by Luftwaffe fighters. In the report on military tests, the Soviet pilots recognized that the American machine was superior to the outdated Polikarpov R 5, and Polikarpov R Z spotters used at the front. The aircraft was generally disliked in Soviet use although some were still flying into the 1950s.
Тірі қалған әуе кемелері
40 2746 – O 52 Аризона штатының Тусон қаласындағы Пима әуе және ғарыш мұражайында тұрақты көрмеде. 40 2763 – O 52 Огайо штатының Дейтон қаласындағы АҚШ Әуе күштері ұлттық мұражайында тұрақты көрмеде. 40 2769 – O 52 Калифорния штатының Чино қаласындағы Янкс әуе мұражайында көрсетілуде. 40 2804 – O 52 Индиана штатының Ханттингтон қаласында қалпына келтірілуде. Бұрын ол Уолтер Соплатаның жеке коллекциясының бір бөлігі болған.