Кіріспе

Оңтүстік Үнді мұхитындағы Амстердам аралында ғана көбейетін ірі құс – Амстердам альбатросы немесе Амстердам аралы альбатросы. Соңғы зерттеулерде Амстердам альбатросы, адасқан альбатрос (Diomedea exulans), Антиподалық альбатрос (D. antipodensis) және Тристан альбатросы (D. dabbenena) арасындағы митохондриялық ДНК-ның салыстыру нәтижесінде Амстердам альбатросының жеке түр екеніне анық генетикалық дәлелдер келтірілді.

Таксономия

Альбатростар Procellariiformes отрядының Diomedeidae туысына жатады, оған сонымен қатар, каңбас, фулмар, дауыл және суға батып жүзуші петрелдер де кіреді. Олардың ортақ белгілері бар. Біріншіден, олардың мұрын тесіктері жоғары тұғырға жалғасқан, оларды нарикорн деп атайды, бірақ альбатростың мұрын тесіктері тұмсықтың екі жағында орналасқан. Procellariiformes отрядының тұмсықтары да ерекшеленеді, олар жетіден тоғызға дейін мүйізді пластиналарға бөлінген. Соңында, олар балауыз эфирлері мен триглицеридтерден тұратын асқазан майын өндіреді, ол провентрикулда сақталады. Бұл май жыртқыштардан қорғануға көмектеседі, сонымен қатар балалар мен ересектердің ұзақ ушу кезінде энергияға толы тамақ көзі болып табылады. Diomedea amsterdamensis ғылыми атауы Diomedea деген сөзден тұрады, ол грек батыры Диомедтің есімінен алынған, оның серіктері құстарға айналған, және amsterdamensis – олардың табылған аралының латынша атауы.

Сипаттама

Амстердам альбатросы – әдеттегі ақ түсте емес, қоңыр түсте көбейетін үлкен альбатрос. Бұл құстың салмағы және ұзындығы, қанатының ұзындығы – 1,5 м. Ересек құстың жоғарғы бөлігі шоколадты қоңыр, ал бет маскасы, мойны, төменгі кеудесі және қарыны ақ. Онда кең қоңыр кеуде жолағы және қоңыр құйрық қанаттары бар. Оның қызғылт мүңкісі қара ұшымен және қара жиектерімен, ал қанаттарының асты қара ұшы мен қара алдыңғы жиегін қоспағанда ақ түсті.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Амстердам альбатросы тек Үнді мұхитының оңтүстігіндегі Францияның оңтүстік аймақтарының құрамына кіретін Амстердам аралында, теңіз деңгейінен жоғарырақ орналасқан Турбиер платосында көбейеді. Көбеймейтін кезде қайда жүргені әлі анықталмаған, бірақ Австралия мен Жаңа Зеландияда оларды көруге мүмкіндік болған. Алғаш ашылған кезде популяцияда бар болғаны бес жұп альбатрос болды, бірақ қорғау шараларының арқасында бұл көрсеткіш 18-25 жұпқа дейін өсті. 1983 жылдан бері үздіксіз бақылаудағы әлемдік популяция шамамен 80 ересек және барлығы 130 құстан тұрады. Зерттеулер көрсеткендей, теңіз құстарының көбейетін жерлеріне жақын жерде жүргізілетін өнеркәсіптік балық аулау, теңіздің шетіндегі балық аулаумен салыстырғанда, популяцияға күштірек әсер етеді.