Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тибеттің Лхаса қаласындағы тибет буддалық монастыры, Қытай.
Tibetan Buddhist monastery in Lhasa, Tibet, China
Ганден монастыры (сондай-ақ Гаден немесе Гандайн) немесе Ганден Намгьелинг, немесе Гальден монастыры – Тибеттің "үш үлкен" Гелуг университет монастырының бірі. Ол Лхаса қаласының Дагзе ауданында орналасқан. Қалған екеуі – Сера және Дрепунг монастырлары. Ганден монастыры 1409 жылы Гелуг орденінің негізін қалаушы Же Цонкхапа Лозанг Драгпа құрған. Монастырь 1959 жылдан кейін қиратылған, бірақ содан бері ішінара қайта жаңартылған. Сол сияқты атаумен және дәстүрмен тағы бір монастырь 1966 жылы Тибеттік эмигранттар тарапынан Оңтүстік Үндістанда құрылды.
Ganden Monastery (also Gaden or Gandain) or Ganden Namgyeling or Monastery of Gahlden is one of the "great three" Gelug university monasteries of Tibet. It is in Dagzê County, Lhasa. The other two are Sera Monastery and Drepung Monastery. Ganden Monastery was founded in 1409 by Je Tsongkhapa Lozang dragpa, founder of the Gelug order. The monastery was destroyed after 1959, but has since been partially rebuilt. Another monastery with the same name and tradition was established in Southern India in 1966 by Tibetan exiles.
Орналасқан жері
Ганден Лхасадан солтүстік-шығыста орналасқан. Монастырь табиғи төбелі амфитеатрдың ішінде жатыр. Монастырдың айналасындағы қора жолынан аңғарларға көрікті көріністер ашылады. Ганден монастыры Дагзе ауданының Ванбур тауының етегінде, 4300 метр биіктікте орналасқан. Оның толық атауы – Ганден Намгьял Линг (dga' ldan rmam rgyal gling). Ганден сөзі "қуаныш" дегенді білдіреді және бұл бодхисаттва Майтреяның мекендейтін жері саналатын Туситаның тибетше атауы. Намгьял Линг – "жеңісті храм" деген мағынаны білдіреді.
Ganden is northeast of Lhasa. The monastery lies in a hilly natural amphitheater. There are dramatic views over the valleys from the kora route around the monastery. Ganden Monastery is at the top of Wangbur Mountain, Dagzê County at an altitude of 4,300m. Its full name is Ganden Namgyal Ling (dga' ldan rmam rgyal gling). Ganden means "joyful" and is the Tibetan name for Tuṣita, the heaven where the bodhisattva Maitreya is said to reside. Namgyal Ling means "victorious temple".
1959 жылдан кейінгі қайта құру
Ганден монастыры 1959 жылғы Тибет көтерілісі кезінде Халықтық азаттық армиясы тарапынан толығымен қиратылды. 1966 жылы Қызыл гвардия артиллериясымен ауыр атқылауға ұшырады, соның салдарынан монахтар ғимараттардың қалдықтарын бөлшектеуге мәжбүр болды. Мәдени революция кезінде (1966–1976) ғимараттар динамитпен толығымен қиратылды. Цонкхапаның мумияланған денесінің көп бөлігі өртенді, бірақ оның бас сүйегі мен бір бөлігі күлі Боми Ринпоче, денені өртке тасуға мәжбүр болған монах, тарапынан сақталды. 1980 жылдан бері қайта құру жұмыстары жалғасып келеді. 2012 жылдың мәліметтері бойынша, монастырды қайта құру жұмыстары қарқынды жүріп жатты. Ортадағы қызыл түспен боялған лакханг – Ганденнің қасиетті ортасының қалпына келтірілген нұсқасы, онда Цонкхапаның реликтік чортені, «Көруге мағыналы» деген мағына беретін Тонгва Донден орналасқан.
Ganden Monastery was completely destroyed by the People's Liberation Army during the 1959 Tibetan uprising. In 1966 it was severely shelled by Red Guard artillery, and monks had to dismantle the remains. The buildings were reduced to rubble using dynamite during the Cultural Revolution (1966–1976). Most of Tsongkhapa's mummified body was burned, but his skull and some ashes were saved from the fire by Bomi Rinpoche, the monk who had been forced to carry the body to the fire. Re building has continued since the 1980s. As of 2012, rapid progress was being made on rebuilding the monastery. The red painted lhakang in the centre is the reconstruction of Ganden's sanctum sanctorum containing Tsongkapa's reliquary chorten, called the Tongwa Donden, "Meaningful to Behold."
Құрылыстар
Ганденде Будданың үлкен мүсіндері орналасқан екі оннан астам ірі ғибадатхана болған. Ең ірі ғибадатхана 3500 монахты қабылдай алатын. 1935 жылы туған 14-ші Далай-лама Тензин Гьяцо 1958 жылы Гандендегі соңғы емтиханын тапсырды және ол Цонкхапамен ерекше жақын байланыста екенін айтады. Монастырда келушілер үшін қонақ үй жұмыс істейді. Ганденнің негізгі жиналыс залы – үлкен алаңға жақын, алтын жалатылған шатыры бар ақ ғимарат. Бас ғибадатханада Цонкхапаның көптеген алтынмен қапталған суреттері сақталған. Бас жиналыс залының қасындағы қызыл қоңыр және сары түсті ғибадатханада Сақьямуни Будданың мүсіні орналасқан, сондай-ақ ағаш қалыптарды қолданып, діни мәтіндерді қолмен басып шығаруға арналған бөлім бар. Ганден монастырындағы үш басты көрікті жер – Цонкхапаның мазары орналасқан Сердун, Цокчен жиналыс залы және Цонкхапа дәстүрлі түрде сабақ берген Нгам Чо Хан ғибадатханасы. Монастырда Цонкхапаға тиесілі заттар сақталған.
Ganden contained more than two dozen major chapels with large Buddha statues. The largest chapel was capable of seating 3,500 monks. Tenzin Gyatso, the 14th Dalai Lama (born 1935), took his final degree examination in Ganden in 1958 and he claims to feel a particularly close connection with Tsongkhapa. The monastery runs a guesthouse for visitors. Ganden's main assembly hall is a white building with gold capped roofs, near a huge square. The main chapel contains many gilded images of Tsongkhapa. A maroon and ochre chapel beside the main assembly hall has a statue of Sakyamuni Buddha, and has a section used for hand printing scriptural texts using wood blocks. The three main sights in the Ganden Monastery are the Serdung, which contains the tomb of Tsongkhapa, the Tsokchen Assembly Hall and the Ngam Cho Khang the chapel where Tsongkhapa traditionally taught. The monastery houses artifacts that belonged to Tsongkhapa.
Соңғы оқиғалар
1996 жылдың басында Далай-ламаның суреттеріне тыйым салынғаннан кейін Гандендегі 400 монах көтеріліс шығарды. ҚХА әскерлері оларға атыс ашты, нәтижесінде екі адам қаза болып, бірнеше адам жарақаттанды, содан кейін жүз монах тұтқындалды. 2008 жылғы Тибет көтерілісінің жылдығына орай, Ганден монастырының монахтары 10 наурызда басталып, Тибеттің барлық аймақтарына тараған жаппай демонстрациялар мен наразылықтарға қатысты. 2012 жылға қарай монахтардың саны шамамен 400-ге дейін азайды.
Early in 1996, after a ban had been imposed on pictures of the Dalai Lama, 400 monks at Ganden rioted. They were fired upon by PLA troops, apparently causing two deaths and several injuries, followed by the arrest of one hundred monks. During the 2008 Tibetan uprising anniversary, Ganden Monastery monks participated in the mass demonstrations and protests which began on 10 March and spread throughout Tibet. As of 2012 the population of monks has been reduced to about 400 monks.
Үндістанда құрылуы
Гандэн монастыры Үндістанның Карнатака штатында жер аударылған тибет халқымен қайта құрылды. Гандэн монастыры Мундгодтағы тибеттік елді мекенінде орналасқан. Бұл тибет босқындарының Индиядағы ең ірі елді мекені, ол алғаш рет 1966 жылы Үндістан үкіметі берген жерлерде құрылған. Мундгод маңындағы тибеттік елді мекенінде Гандэн және Дрепунг монастырлары бар. 1999 жылы шамамен 13 000 тұрғыны болды. Тибеттік елді мекені тоғыз лагерьден, екі монастырь мен бір монахтар үйінен тұрады. Олар фермалар үшін несие банкін, ауыл шаруашылығы институтын және қолөнер орталығын құрды. Заманауи және коммуникациялық технологиялар енгізілуде. Гандэн монастырының оқу бағдарламасы 1959 жылға дейінгі Гандэн монастырының үйретілімдеріне ұқсас. Гандэн монастырының Жанцзе және Шартсе колледждері де Үндістанда қайта құрылды. Олар Гандэн Жанцзе колледжі және Гаден Шартсе монастыры деп аталады. Олар Карнатакада орналасқан. 2008 жылы Далай-ламаның жер аударылудағы үкіметі қорғаушы құдай Дордже Шугденге қарсы тыйым салуға бағынбаған 500-ден астам монахты Мундгодтағы Гандэн монастырынан қуды, Карнатака, және оның жанында Шар Гаден монастырын құрды, ол 2009 жылдың қазанында ресми түрде ашылды. Нәтижесінде, көптеген монахтардың шығып кеткеніне байланысты Гаден Шартсе монастырының ең ірі бөлімі – Докханг Хангцен жойылды.
The Ganden Monastery has been re established in Karnataka, India by the Tibetan population in exile. The Ganden Monastery is in the Tibetan settlement at Mundgod. This settlement of Tibetan refugees is the largest of its kind in India and was first established in 1966, from land donated by the Indian government. In the Tibetan settlement near Mundgod are the Ganden and the Drepung Monastery. In 1999 there were about 13,000 residents. The Tibetan settlement consists of nine camps with two monasteries and one nunnery. They established a credit bank for farms, an agricultural institute and a craft center. Modern technology and communication technology are being introduced. The curriculum of the Ganden Monastery remains similar to the teachings of the pre 1959 Ganden Monastery. The Ganden Monastery Colleges Jangtse and Shartse have also been reestablished in India. They are named The Ganden Jangtse College and The Gaden Shartse Monastery. They are located in Karnataka. In 2008, over 500 monks, who refused to adhere to the ban against the protective deity Dorje Shugden, enforced by the Dalai Lama's government in exile, were expelled from the Ganden Monastery in Mundgod, Karnataka, and founded in its immediate neighborhood the Shar Gaden Monastery, officially opened in October 2009. As a result, the Dokhang Khangtsen, the biggest division of Gaden Shartse Monastery, where most of the departing monks came from, ceased to exist.