Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Бельгиялық суретші (1818–1895)
Belgian painter (1818–1895)
Жан Франсуа Портаэльс немесе Ян Портаэльс (3 сәуір 1818 – 8 ақпан 1895) – бельгиялық жанрлық сахналар, библиялық оқиғалар, пейзаждар, портреттер және шығыс тақырыптарын суреттеген суретші. Ол сонымен қатар Генттегі Көркемсурет академиясының және Брюссельдегі Корольдік Көркемсурет академиясының оқытушысы және директоры болды. Ол бельгиялық шығыстану мектебінің негізін қалаушы деп есептеледі. Заманында ол «күнделікті әдемілік пен әйелдік әдептілік» суретшісі ретінде жоғары бағаланды. Өнері, оқытуы және Брюссельдегі Корольдік академияға басшылық етуі арқылы ол бельгиялық суретшілердің келесі буынына, оның ішінде шәкірті Тео ван Риссельбергке маңызды әсер етті.
Jean François Portaels or Jan Portaels (3 April 1818 – 8 February 1895) was a Belgian painter of genre scenes, biblical stories, landscapes, portraits and orientalist subjects. He was also a teacher and director of the Academy of Fine Arts of Ghent and the Académie Royale des Beaux Arts in Brussels. He is regarded as the founder of the Belgian Orientalist school. He was praised in his time as the premier painter of 'everyday elegance and feminine grace'. Through his art, teaching and his leadership of the Académie Royale in Brussels he exerted an important influence on the next generation of Belgian artists, including his pupil Théo van Rysselberghe.
Өмір
Портаэльс Вильвордеде дүниеге келді, ол сондай-ақ Вильворд қаласының мэрі болған бай сыра қайнатқышының ұлы еді. Бала кезінде туған қаласының көріністерін салуға көп уақыт кеткендіктен, әкесі оны 1836 жылы Брюссельдегі Корольдік Көркем өнер академиясына оқуға жіберді. Ол кезде академия директоры Жаков Луи Давидтің шәкірті болған суретші Франсуа Жозеф Навес еді. Портаэльс Академияда Навестің басшылығымен, Чарльз де Гру және Жозеф Сталларт сияқты басқа да дарынды студенттермен бірге оқыды. Навес оны сол кезде үлкен беделге ие болған өзінің шеберханасына да шақырды. 1870 жылы ол қайтадан саяхаттауды бастады, көбінесе Алжирде уақыт өткізді. 1874 жылы Брюссельге оралды. 1878 жылдың 1 қаңтарында ол Симонистің орнына Корольдік Көркем өнер академиясының директоры болып тағайындалды, бұл оның көптен бергі арманы еді. 1881 жылы Леопольд орденінің командирі атанды. Ол Шербек қаласында қайтыс болды. Стильдік тұрғыдан ол өз заманының еуропалық және бельгиялық өнеріндегі басты ағымдарға – өзінің ұстазы Навестің классицизміне және екінші ұстазы Делароштың романтизміне бейім болмады. Оның орнына ол өзінің ерекше стилін жасады, ол сүйкімділігімен және әдемі әуезімен ерекшеленеді, осы ерекшеліктері оның табысының негізі болды. Ол көп рет «Шығыс әйелі» бейнесіне оралды, оны әдетте қабауын көтеріңкі, бадам тәрізді көздерімен бейнелейтін. Бұл туындылар көбінесе бірқалыпты түрде орындалған. Портаэль Бельгиядағы шығыстық стильді қалыптастырған басты суретші ретінде танылады. 1850 жылдардың ортасынан бастап бельгиялық үкімет Бельгияда монументалды өнерді қолдауға кірісті. Ол суретшілерге түрлі жобалар бойынша қаржылай көмек көрсетті. Жаңа бельгиялық мемлекеттің үкіметі бельгиялық ұлттық тарихтың эпизодтарына арналған монументалды өнерді насихаттауды ұлттық ерекшеліктерді қалыптастырудың маңызды құралы деп санайтын. Бельгия премьер-министрі Шарль Рожие осы қозғалысты ынталы түрде қолдады. Портаэльс пен Жан Батист ван Эйкен, сондай-ақ Франсуа Жозеф Навестің шәкірті, Бельгиядағы монументализм қозғалысын іске қосуға көмектесті. Олар шетелде оқығанда үйренген су шынысы сияқты жаңа фреска техникаларын Бельгияға енгізді. Су шынысымен сурет салу – 19 ғасырда ойлап табылған және танымал болған, ылғал мен ластанудың әсеріне төтеп беруге арналған қабырғаға сурет салу әдісі. Бұл фрескалық сурет салудың бір түрі. Портаэльс су шынысы техникасын Христиан ілімінің бауырларының ескі капелласында (19 ғасырда бұзылған) қолданды. Мұнда ол Виктор Лагьемен бірге осы техникамен 20 тарихи сахна жасады. Портаэльс осы әдісті Брюссельдегі Куденбергтегі Сент-Джеймс шіркеуінің тимпанын Қасиетті Марияның мұқтаждарды жұбататын бейнесімен безендіру үшін де пайдаланды. Портаэль өзінің досы доктор Нолеттің Брюссельдегі үйінің қонақ бөлмесін медицина тарихынан көріністермен безендірді. Оған Жозеф Сталларт пен Альберт Роберти де көмектесті. Портаэльдің басқа монументалды туындылары белгілі емес. Монументализм қозғалысын кейіннен Германиядағы қозғалыспен танысқан Ян Шверц және Годфрид Гуффенс сияқты суретшілер жалғастырды. Портаэльдің қазіргі бельгиялық өнер тарихындағы орны оның келесі буын бельгиялық суретшілерге – Эмиль Ваутерс, Тео ван Риссельберг, Эдуард Агнесенс, Леон Фредерик, Жеф Леемпоэльс, Исидор Верхейден, Жан Дельвилл, Ксавье Мельри, Альфред Верхерен, Антуан Ван Хамме, Эрнест Бланк Гарин, Жан Майне, Жозе Импенс, Ванден Керховен, Анри Вандерхехт, Евгений Жозеф Адольф Ван Гелдер, Фернан Тоусан, Альберик Коппитерс, Луи Матерлинк, Жак де Лалинг, Якоб Смитс, Андре Хеннебик, Камиль Ван Мулдерс, Антон Лакруа, Франц Меертс, Софи Пир, Эмиль Шарле, Леон Хуйо, голланд суретшілері Жан Тоороп және Ойенс ағай-інілері, француз суретшісі Фернан Кормон, мүсінші Шарль ван дер Стаппен және сәулетшілер Эрнест Ван Хумбеек пен Шарль Ликоға тиген әсерінен туындайды.
Portaels was born in Vilvoorde, the son of a rich brewer who also was mayor of Vilvoorde. As he spent much of his time as a youngster drawing the scenes of his native town, his father sent him in 1836 to study at the Académie Royale des Beaux Arts in Brussels. At the time the director was the painter François Joseph Navez who had been a pupil of Jacques Louis David. Portaels studied at the Academie under Navez with other brilliant students such as Charles de Groux and Joseph Stallaert. Navez also invited him to study in Navez' own studio, which enjoyed a great reputation at the time. In 1870 he started to travel again spending most of his time in Algeria. He returned to Brussels in 1874. On 1 January 1878 he was appointed the director of the Académie Royale des Beaux Arts as the successor of Simonis. which had so long been the object of his ambition. In 1881 he was made a Commander in the Order of Leopold. He died in Schaerbeek. Stylistically he remained immune to the main artistic currents in European and Belgian art of his time: the Classicism of his master Navez and the Romanticism of his second master Delaroche. Instead, he created his own style which was characterised by its charm and elegant grace, which are at the basis of their success. He returned numerous times to the aesthetic type of the 'Oriental woman' which he depicted with typically arched eyebrows and languid, almond shaped eyes. These works are executed in a rather stiff manner. Portaels is seen as the principal painter who led the fashion for Orientalism in Belgium. From the mid 1850s the Belgian government began to promote monumental art in Belgium. It provided financial assistance to artists on various projects. The promotion of monumental art dealing with episodes from the Belgian national history was regarded by the government of the young Belgian state as an important means of creating a national identity. The Belgian prime minister Charles Rogier was in particular in support of this movement. Portaels and Jean Baptiste van Eycken, also a pupil of François Joseph Navez, helped launch the monumentalism movement in Belgium. They did this by introducing into Belgium new fresco techniques such as water glass painting, which they had studied abroad. Water glass painting is a technique of mural painting, intended to resist the effects of damp and pollution, that was invented and popular in the 19th century. It is a form of fresco painting. Portaels used the water glass technique at the old Chapel of the Brothers of Christian Doctrine (demolished in the 19th century). Here he and Victor Lagye created 20 historical scenes with this technique. Portaels also used this technique to decorate the tympanum of the Church of St. James on Coudenberg in Brussels with a scene showing the Blessed Virgin as a comforter of the needy. Portaels also decorated the drawing room of the Brussels home of his friend doctor Nollet with scenes from the history of medicine. He was assisted by Joseph Stallaert and Albert Roberti, also pupils of Navez. No further monumentalist works by Portaels are known. The monumentalist movement was subsequently taken up by artists such as Jan Swerts and Godfried Guffens who had come into contact with the movement in Germany. Portaels eminent place in the history of contemporary Belgian art is due to his influence as a teacher of the next generation of Belgian artists such as Belgian painters Emile Wauters, Théo van Rysselberghe, Edouard Agneesens, Léon Frédéric, Jef Leempoels, Isidore Verheyden, Jean Delville, Xavier Mellery, Alfred Verhaeren, Antoine Van Hammée, Ernest Blanc Garin, Jean Mayné, Josse Impens, Vanden Kerkhoven, Henri Vanderhecht, Eugène Joseph Adolphe Van Gelder, Fernand Toussaint, Albéric Coppieters, Louis Maeterlinck, Jacques de Lalaing, Jakob Smits, André Hennebicq, Camille Van Mulders, Anton Lacroix, Franz Meerts, Sophie Pir, Emile Charlet, Léon Houyoux, Dutch painters Jan Toorop and the Oyens brothers, the French painter Fernand Cormon, the sculptor Charles van der Stappen and the architects Ernest Van Humbeeck and Charles Licot.