Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Неміс археологы (1864–1936)
German archaeologist (1864–1936)
Теодор Виганд (30 қазан 1864 – 19 желтоқсан 1936) – танымал неміс археологтарының бірі. Виганд Рейн Пруссиясының Бендорф қаласында дүниеге келген. Ол Мюнхен, Берлин және Фрайбург университеттерінде оқыған. 1894 жылы Вильгельм Дёрпфельд басшылығымен Афина Акрополінің қазба жұмысына қатысқан. 1895 жылдан 1899 жылға дейін ежелгі грек қаласы Приенаны қазып, 1899 жылдан 1911 жылға дейін Милетте жұмыс істеген. Дидима (1905–1911) және Самос (1910–1911) қасиетті орындарындағы қазба жұмыстарына қатысқан. Пергамонда 1927 жылы акропольдегі қамалдың қару-жарақ қоймасын тапқан және қала сыртындағы Асклепидің үлкен ғибадатханасын қазып зерттеген. Сондай-ақ, Ливанның Баалбек қаласындағы қазба жұмыстарын аяқтаған және нәтижелерін жариялаған. 1899 жылдан 1911 жылға дейін Берлин мұражайларында Осман империясының астанасы Константинопольде шетелдік директор болып жұмыс істеген, сонымен қатар неміс елшілігінің ғылым атташесі қызметін атқарған. 1912 жылдан 1930 жылға дейін Берлиндегі мұражайлардың Көне заттар бөлімінің директоры болған. Осы кезеңде олар Антикенсгумблен коллекциясының бір бөлігі мен Альтес мұражайын камтитын ежелгі сәулет өнеріне арналған Пергамон мұражайын салған. 1922 жылы Виганд Пруссия ғылым академиясының толық мүшесі болып қабылданды. 1930 жылы, Пруссия мемлекеттік қызметінен зейнеткерлікке шыққан жылы, Геттинген ғылым академиясының мүшесі болып сайланды. 1931 жылы ғылым мен өнер саласындағы қызметі үшін «Pour le Mérite» орденімен марапатталды, ал 1932 жылы Неміс археологиялық институтының президенті болып сайланды. 1933 жылдың 11 шілдесінде Пруссияның премьер-министрі Герман Геринг оны жаңадан құрылған Пруссия Мемлекеттік кеңесіне тағайындады. 1934 жылдың тамызында неміс ғалымдарының ашық хатына қол қойып, Пауль Гинденбургтан кейін Германияның басшысы болып Адольф Гитлерді қолдады. Виганд 1936 жылдың желтоқсанында Берлинде безгек салдарынан қайтыс болды. Ол Далемдегі Вальдфридхофқа жерленген.
Theodor Wiegand (30 October 1864 – 19 December 1936) was one of the more famous German archaeologists. Wiegand was born in Bendorf, Rhenish Prussia. He studied at the universities of Munich, Berlin, and Freiburg. In 1894 he worked under Wilhelm Dörpfeld at the excavation of the Athenian Acropolis. From 1895 until 1899 he excavated the ancient Greek city of Priene, and from 1899 to 1911 he worked at Miletus. He took part in the excavations of the sanctuary of Didyma (1905–11) and of Samos (1910–11). In Pergamon he discovered, in 1927, the arsenals of the castle at the acropolis and excavated the large sanctuary of Asklepios outside the city. He also finished the excavations at Baalbek in Lebanon and published the results. From 1899 until 1911 he worked for the museums of Berlin as a foreign director in Constantinople, the capital of the Ottoman Empire, and was the science attaché of the German Embassy there. From 1912 to 1930 he worked as the director of the Department of Antiquities in the museums of Berlin, when they built the Pergamon Museum for ancient architecture that houses part of the Antikensammlung collection, along with the Altes Museum. In 1922 Wiegand was accepted as a full member of the Prussian Academy of Sciences. In 1930, the year he retired from the Prussian civil service, he was elected a member of the Göttingen Academy of Sciences. In 1931 he was made a member of the civil order Pour le Mérite for Science and Art and, in 1932, he was elected to the presidency of the German Archaeological Institute. On 11 July 1933, Prussian Minister President Hermann Göring appointed him to the recently reconstituted Prussian State Council. He was one of the signatories of an open letter by German scientists in August 1934, endorsing Adolf Hitler succeeding Paul Hindenburg as German head of state. Wiegand died in Berlin of late effects of malaria in December 1936. He is buried at the Waldfriedhof Dahlem.
Таңдалған шығармалар
Приен: 1895-1898 жылдардағы қазбалар мен зерттеулердің нәтижелері, (Ганс Шредермен бірге), Берлиннің Корольдік мұражайлары, 1904 – Приен, 1895-1898 жылдардағы қазбалар мен зерттеулердің нәтижелері. Афиныдағы Акропольдің архаикалық Порос архитектурасы, Берлиндегі Неміс ғылым академиясы, 1904 – Афиныдағы Акропольдің архаикалық Порос архитектурасы. Милет: 1899 жылдан бері жүргізілген қазбалар мен зерттеулердің нәтижелері, Неміс археологиялық институты, Берлин мемлекеттік мұражайлары, 1906 – Милет: 1899 жылдан бері жүргізілген қазбалар мен зерттеулердің нәтижелері. Баалбек: 1898-1905 жылдардағы қазбалар мен зерттеулердің нәтижелері (редактор ретінде) – Баалбек: 1898-1905 жылдардағы қазбалар мен зерттеулердің нәтижелері. Сирия, Палестина және Батыс Арабияның ежелгі ескерткіштері; 100 тақташа, сипаттамалық мәтінімен, Ахмет Джемаль Пашаның бұйрығымен жарыққа шығарылған, 1918 – Сирия, Палестина және Батыс Арабияның ежелгі ескерткіштері; сипаттамалық мәтіні бар 100 тақташа, Ахмет Джемаль Пашаның бұйрығымен жарыққа шығарылған. Синай (Фридрих Фрайхерр Кресс фон Крессенштейн және т.б. еңбектерімен), 1920 ж. Пергамон қазбалары туралы есеп, 1927, Берлин: Ғылым академиясының баспасы, W. de Gruyter комиссиясымен, 1928 – Пергамон қазбалары туралы есеп, 1927. Пергамон қазбалары туралы екінші есеп, 1928-1932 жж. – Пергамон қазбалары туралы екінші есеп. Пергамонды ашқан Карл Хуманн, өмірлік сурет, Берлин, Г. Гроте (Карл Шуххардтпен бірге), 1931 – Пергамонды ашқан Карл Хуманн. Өмірлік сурет.
Priene: ergebnisse er ausgrabungen und untersuchungen in den jahren 1895 1898, (with Hans Schrader), Royal Museums of Berlin, 1904 – Priene, the results of excavations and investigations in the years 1895 1898. Die archaische Poros Architektur der Akropolis zu Athen, German Academy of Sciences in Berlin, 1904 – The archaic Poros architecture of the Acropolis at Athens. Milet : Ergebnisse der Ausgrabungen und Untersuchungen seit dem Jahre 1899, German Archaeological Institute. Staatliche Museen zu Berlin, 1906 – Miletus: results of excavations and investigations since 1899. Baalbek : Ergebnisse der Ausgrabungen und Untersuchungen in den Jahren 1898 bis 1905, (as editor) – Baalbek: results of excavations and investigations in the years 1898 1905. Alte Denkma¨ler aus Syrien, Pala¨stina und Westarabien; 100 Tafeln mit beschreibendem Text, vero¨ffentlicht auf Befehl von Ahmed Djemal Pascha, 1918 – Ancient monuments of Syria, Palestine and western Arabia; 100 plates with descriptive text, released on the orders of Ahmed Djemal. Sinai (with contributions by Friedrich Freiherr Kress von Kressenstein, et al), 1920. Bericht über die Ausgrabungen in Pergamon 1927, Berlin : Verlag der Akademie der Wissenschaften, in Kommission bei W. de Gruyter, 1928 – Report on the excavations at Pergamon, 1927. Zweiter Bericht über die Ausgrabungen in Pergamon 1928 32 – Second report on the excavations at Pergamon. Der Entdecker von Pergamon, Carl Humann, ein Lebensbild, Berlin, G. Grote (with Carl Schuchhardt), 1931 – The discoverer of Pergamon, Carl Humann. A life image.