Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шығыс Хан әулетінің (6–52 CE) императрицасы
Empress of the Eastern Han dynasty (6–52 CE)
Гуо Шенгтун (郭聖通; 6? – 52 жылдың 22 шілдесі) – Шығыс Хан әулеті тұсындағы императрица. Ол Шығыс Ханның негізін қалаушы император Гуан Вудың (Лю Сю) екінші әйелі және бірінші императрицасы болды. Кейін күйеуінің құрметін жойтып, 41 жылы оның бірінші әйелі Инь Лихуаның пайдасына тақтан түсірілді. Дегенмен, оны және оның отбасын тақтан түсіргеннен кейін де құрметтеу және қадірлеу жалғасты.
Guo Shengtong (郭聖通; 6? – 22 July 52 CE) was an empress during the Eastern Han dynasty. She was the second wife and first empress of Emperor Guangwu (Liu Xiu), the founder of Eastern Han. She eventually lost her husband's favor and was deposed in 41 in favor of his first wife, Yin Lihua. However, both she and her family continued to be respected and honored even after she was deposed.
Отбасылық тарихы және Лю Сяомен неке
Гуо Шенгтонг бай отбасынан шыққан. Оның әкесі Гуо Чан (郭昌) Чжэньдин әкімшілігінде (真定, шамамен қазіргі Шицзячжуан, Хэбэй) ірі жер иесі болған. Оның анасы Лю Пудың (劉普) қызы, Жэньдиннің Гун ханзадасының қызы болған. Ол Батыс Хан әулетінен тараған, император Цзиннің алтыншы буыны еді және "ханым" деген құрметті атаққа ие болған. Гуоның анасының әкесі 7 жылы қайтыс болғаннан кейін, оның інісі Лю Янь (劉楊) княздыққа мұрагерлік етті. Ван Ман Хан тағына қол сұққанда, ол герцог дәрежесіне төмендетілді, ал келесі жылы қарапайым адамға айналдырылды. Шамамен 23 жылы Ван Манның Синь әулеті құлағанда, Лю Янь көтеріліс жасады, ал оның отбасы Чжэньдинде мұрагерлік билікке ие болғандықтан, халық оны қолдады және ол Жэньдин ханзадасы атағын қайтарып алды. Ол княздығы мен жақын жердегі әкімшілік аймақтарындағы аймақтық билікке ие болды. Ол Чэньши императорына номиналды түрде бағынды. 23 жылдың соңында, император Чэннің ұлымын деп мәлімдеген Ван Ланг (Лю Цзию (劉子輿) есімімен) Чэньши императорына қарсы көтерілгенде, ханзада Ян оның талабын қолдады. Бірақ 24 жылы Лю Сяо, әлі де Чэньши императорының шенеунігі болғанда, аймақты бейбіттендіруге тырысып, Лю Яньмен келіссөздер жүргізіп, одаққа келді. Осы одақ бойынша Лю Сяо Лю Яньнің қарындазы Гуоны әйел ретінде алды. (Лю Сяо бұл кезде Ин Лихуаға үйленген еді, және Гуоның Инге қатысты мәртебесі белгісіз болды, бірақ Ин сол кезде Людің және оның Наньян (қазіргі Наньян, Хэнань) жерінде болғандықтан, тікелей қиын жағдайдан аулақ болды.) 25 жылы Лю Сяо өзін жаңадан құрылған Хан әулетінің императоры деп жариялағаннан кейін (Гуанву императоры ретінде), Гуо императорлық жарлыққа ие болды. Сол жылы ол оның тұңғыш ұлы Лю Цзянды (劉疆) дүниеге әкелді. Оның мәртебесі өзгермеді, тіпті оның інісі Лю Янь 26 жылы көтеріліс ұйымдастырғаны үшін күдікке ілігіп, өлтірілді. (Осы оқиғаға қарамастан, Гуанву императоры Лю Яньнің ұлы және Консорт Гуоның туысы Лю Дэге (劉得) Жэньдин княздығын мұра етуге рұқсат берді, бірақ ол 37 жылы асыл атақтарды қайта ұйымдастыру барысында маркиз дәрежесіне төмендетілді.) 26 жылы Гуанву императоры императрица тағайындауды қарастырды. Ол өзінің алғашқы махаббаты, Консорт Иньді жоғары бағалады. Алайда, Консорт Инь сол кезде ұлы болмағандықтан, императрица болудан бас тартып, Консорт Гуоны қолдады. Сондықтан Гуанву императоры Гуоны императрица етіп тағайындады және оның ұлы, принц Цзянды мұрагерлік принц етіп бекітті.
Guo Shengtong came from a wealthy family. Her father Guo Chang (郭昌) was a major landowner in the Zhen'ding Commandery (真定, roughly modern Shijiazhuang, Hebei). Her mother was a daughter of Liu Pu (劉普), Prince Gong of Zhen'ding—a hereditary prince descended from the Western Han imperial house, as a sixth generation descendant of Emperor Jing, and she carried the courtesy title of Lady. After Guo's maternal grandfather's death in 7 BCE, her uncle Liu Yang (劉楊) inherited the principality. When Wang Mang usurped the Han throne, he was demoted to duke, and the following year demoted to a commoner. Circa 23, as Wang Mang's Xin dynasty was crumbling, Liu Yang rose in rebellion and, as his family had hereditary authority in Zhen'ding, the people followed him, and he reclaimed the title of Prince of Zhen'ding. He became a regional power in his principality and nearby commanderies. He nominally submitted to Gengshi Emperor. When the pretender Wang Lang, claiming to be a son of Emperor Cheng (with the name Liu Ziyu (劉子輿)) rose against Gengshi Emperor in late 23, Prince Yang supported his claim. In 24, however, as Liu Xiu, still an official under Gengshi Emperor, was trying to pacify the region, he engaged in talks with Liu Yang, and they reached an alliance, under which Liu Xiu took Liu Yang's niece Guo in marriage. (Liu Xiu was already married to Yin Lihua at the time, and it is not clear what Guo's status was vis à vis Yin, although Yin was likely in Liu's and her home territory of Nanyang (modern Nanyang, Henan) at the time, thus avoiding a direct difficult situation.) In 25, after Liu Xiu proclaimed himself emperor of a restored Han dynasty (as Emperor Guangwu), Guo was created an imperial consort. That year, she gave birth to his first son, Liu Jiang (劉疆). Her position would not change, even though her uncle Liu Yang was suspected of planning a rebellion and killed in 26. (Despite that incident, Emperor Guangwu permitted Liu Yang's son and Consort Guo's cousin Liu De (劉得) to inherit the Principality of Zhen'ding, although he would be demoted to marquess in 37 as part of a major reorganization of noble titles.) Also in 26, Emperor Guangwu considered creating an empress. He favored his first love, Consort Yin. However, Consort Yin had not yet had a son by that point, and she declined the empress position and endorsed Consort Guo. Emperor Guangwu therefore created Guo empress and her son Prince Jiang crown prince.
Императрица ретінде
Императрица Гуо Хан тарихында ең көп ханзадаларды дүниеге әкелген императрицалардың бірі болады (осы мәртебені кейін Иньмен бөлісетін еді), себебі ол бес ұл туды. Алайда, жылдар өте келе, император Гуанву императрица Гуо емес, өзінің алғашқы сүйіктісі ханшайым Иньге көбірек назар бөлді. Оның ағасы Гуо Куанды (郭況) лауазымды адам ретінде жақсы көріп, бірнеше рет жоғарылатуына қарамастан да осылай болды. Ол үнемі император Гуанвудың ықыласынсыз екеніне шағымданып, оны ашуландырды. 41 жылы император оны императрица лауазымынан шеттетуге және оның орнына Иньді императрица етіп тағайындауға мәжбүр болды. Дегенмен, императрица Гуо тарихтағы басқа шеттетілген императрицалардың тағдырына ұшырамады – түрмеге қамау немесе өлім жазасынан құтылды. Керісінше, сол кезде ұлдарын тек герцогтар етіп жаратқан император Гуанву, оның ұлы Лю Фуды (劉輔) Чжуншань ханзадасы етіп көтерді және оны Чжуншань ханшайымының анасы (Чжуншань ханшайымы жесірі) деп жариялады – бұл атақ бұрын ешқандай император ханзадасының анасына, күйеуі тірі болғанда берілмеген және кейін де берілмейтін еді.
Empress Guo would be one of the empresses who would give birth to the most princes in Han history (a status she would eventually share with Yin), as she gave birth to five sons. However, as the years went by, Emperor Guangwu continued to favor his first love Consort Yin and not Empress Guo. This is even as he favored her brother Guo Kuang (郭況) as an official and promoted him on a number of occasions. She continuously complained about her lack of favor, which made Emperor Guangwu angry. In 41, he deposed her from her empress position and created Yin empress to replace her. Empress Guo did not suffer the fate of other deposed empresses in history, however—imprisonment or death. Rather, Emperor Guangwu, who has by that point created his sons only as dukes, promoted her son Liu Fu (劉輔) to Prince of Zhongshan and created her the Princess Dowager of Zhongshan—a title that had not previously been and would not be later used for any mother of an imperial prince whose husband was still alive.
Жесір ханшайым ретінде
Императрица Гуо биліктен шеттетілгеннен кейін, император Гуанву оның отбасына император отбасына лайық құрмет көрсетуді жалғастырды. Оның ағасы Гуо Куан, бұрыннан маркиз болған, үлкен маркиздікпен марапатталды және оның үйі Луоян халқы арасында "алтын кені" деп аталғандай, орасан зор байлыққа ие болды. Оның туыстары Гуо Цзинь (郭竟) және Гуо Куан (郭匡, ағасымен шатастырмаңыз), император Гуанвудың басқаруындағы еңбектері үшін маркиздер атанды, сондай-ақ оның туысының күйеуі Чэнь Мао (陳茂) да маркиздікке ие болды. 44 жылы Фу ханшайымының билігі Пейге көшірілді, ал жесір ханшайым Гуо онымен бірге кетті. 50 жылы жесір ханшайым Гуоның анасы қайтыс болды, император Гуанву оның жаназасына және жерлеу рәсіміне жеке қатысты. Ол сондай-ақ жесір ханшайым Гуоның әкесі Гуо Чанды қайтыс болғаннан кейін маркиз етіп тағайындады және оның табытын әйелімен бірге құрметпен қайта жерледі. 52 жылы жесір Гуо 46 жасында қайтыс болды және құрметпен жерленді, бірақ императорлық құрметпен емес, сондай-ақ император Гуанвудың кемесіне жерленбеді.
After Empress Guo was deposed, Emperor Guangwu continued to bestow her family honors as would otherwise befit an empress' family. Her brother Guo Kuang, already a marquess, was bestowed a large march, and given such great wealth that his mansion was nicknamed "the gold mine" by the people of the capital Luoyang. Her cousins Guo Jing (郭竟) and Guo Kuang (郭匡, not to be confused with her brother), for their achievements in Emperor Guangwu's administration, were created marquesses as well, as was her cousin's husband Chen Mao (陳茂). In 44, Prince Fu's principality was moved to Pei, and Princess Dowager Guo went with him. In 50, Princess Dowager Guo's mother died, and Emperor Guangwu personally attended her wake and burial. He also posthumously created Guo Chang, Princess Dowager Guo's father, a marquess and had his casket reburied with honors with his wife. In 52, Princess Dowager Guo died at the age of 46 and was buried with honors, but not the honors of an empress, nor was she buried at Emperor Guangwu's eventual tomb.