Гратенген шайқасы: Нарвик науқанындағы алғашқы қарсы шабуыл
Battle of Gratangen
Гратенген шайқасы: Нарвик науқанындағы норвегиялықтардың алғашқы қарсы шабуылы. Неміс әскерлерінен азат етуге жасалған әрекет сәтсіз аяқталды, бірақ соңынан норвегиялықтар жеңіске жетті.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Гратанген шайқасы Нарвик жорығындағы алғашқы норвегиялық қарсы шабуыл барысында болды. Норвегияның 6-дивизиясы Гратанген аймағынан немістерді ығыстырып, Нарвикке қарай жылжу үшін күш жинады. Бірінші шабуыл немістердің дайындықтан тыс норвегиялық күштерге жасаған қарсы шабуылынан кейін апатқа ұшырады, бір батальонды жеңіліске ұшыратып, норвегиялықтардың алғашқы шабуылын тоқтатты.
The Battle of Gratangen occurred during the first Norwegian counter attack in the Narvik Campaign. The Norwegian 6th Division gathered forces to push the Germans out of the Gratangen area and back towards Narvik. The first attack failed disastrously when the Germans counter attacked unprepared Norwegian forces, routing a battalion and blunting the first Norwegian advance.
Өмірбаян
Гратангенде 1940 жылдың 9 сәуірінде Норвегияға неміс басқыншылығынан кейін Эдуард Дитль басқаратын Германияның 3-ші тау дивизиясы мен генерал Карл Густав Флейшер басқаратын Норвегияның 6-шы дивизиясы арасындағы алғашқы шайқастар өтті. Немістердің Trøndelag батальонына күтпеген шабуыл жасап, оны жеңгеннен кейін жағдай өзгерді және немістер Нарвик бағытында оңтүстікке қарай ығыстырылды.
Gratangen was the site of some of the first battles between the German 3rd Mountain Division under Eduard Dietl and the Norwegian 6th Division under General Carl Gustav Fleischer after the German invasion of Norway on 9 April 1940. After initial German success in surprising and routing a battalion from Trøndelag, the tide turned and the German were pushed southwards in the direction of Narvik.
Неміс басқыншылығы мен норвегиялық қарсы шабуылдар
Кригсмарине-ге қарасты он эсминецпен тасымалданған, генерал-лейтенант Эдуард Дитль басқаратын неміс әскер тобы 1940 жылғы 9 сәуірдің таңғы сағаттарында Нарвикті және Эльвегардсмоендегі маңызды әскери қоймаларды басып алды. Норвегияның ескірген жағалау қорғаныс кемелерін батырып, көптеген адам қаза болды және норвегиялық құрлық әскерлерін капитуляцияға мәжбүр етті. Одақтастар теңізден қарсы шабуыл жасады, және Нарвик шайқасының екі кезеңінде Корольдік теңіз күштері неміс эсминецтерінің барлығын батырды. Шамамен 2900 кеме апатына ұшыраған неміс теңізшілері Эльвегардсмоеннен алынған норвегиялық жабдықтармен жарақтандырылып, Дитльдің Гебирксйегерлерін қолдау үшін жердегі әскер ретінде пайдаланылды. Осы уақыт аралығында норвегиялықтар генерал Карл Густав Флейшердің басшылығымен күштерін жұмылдырды. Норвегиялықтардың Нарвик маңындағы неміс плацдармына қарсы шабуыл жоспары Салангсдален арқылы Лапфауген төбесіне II/IR15 (Екінші батальон/Он бесінші жаяу әскер полкі) артиллериялық қолдаумен майдандық шабуыл жасап, Лапфаугендегі неміс алдыңғы позицияларын басып алып, Эльвегардсмоен және Бьерквикке қарай жылжуға негізделген. Лапфаугенде компания күшінің орналасқандығы есептелді. I/IR12 (Бірінші батальон/Он екінші жаяу әскер полкі) Fjordbotneidet-тің қиын жері арқылы күтпеген марш жасап, Гратансботндағы неміс негізгі позицияларын басып алуды жоспарлаған. Алта батальоны (Тәуелсіз жаяу әскер батальоны) дивизиялық резервте болды, бірақ I/IR12-ні қолдау үшін орналастырылды.
Transported by ten destroyers from the Kriegsmarine, the German Task Force under command of General der Infanterie Eduard Dietl had occupied Narvik and the important military depots at Elvegårdsmoen in the early hours of 9 April 1940. Sinking the outdated Norwegian coastal defence ships and with great loss of life and bluffing the Norwegian land forces into surrender. The Allies counter attacked by sea and, in the two naval battles of Narvik, the Royal Navy sank all ten German destroyers. The approximately 2,900 shipwrecked German sailors were kitted out with captured Norwegian equipment from Elvegårdsmoen and employed as ground troops in support of Dietl's Gebirgsjäger. In the meantime, the Norwegians mobilised their forces under the leadership of General Carl Gustav Fleischer. The Norwegian plan for a counter attack on the German bridgehead around Narvik was based on pushing towards Elvegårdsmoen and Bjerkvik through Salangsdalen over the hill Lapphaugen with II/IR15 (Second Battalion/Fifteenth Infantry Regiment) in a frontal attack with artillery support on the German forward positions on Lapphaugen. Lapphaugen was believed to be held in company strength. I/IR12 (First Battalion/Twelfth Infantry Regiment) was planned to advance on the German main positions in Gratangsbotn by a surprise march over difficult terrain over Fjordbotneidet. Alta Battalion (an Independent Infantry Battalion) was in divisional reserve but positioned to support I/IR12.
Шайқас
24 сәуірде II/IR15 Лапфаугенге шабуыл жасады, бірақ ауа райының өте қиын жағдайы мен неміс әскерлерінің қарсыласуы салдарынан шабуыл сәтсіз аяқталды. Дегенмен, немістер Лапфауген мен Гратангсботн маңындағы өз позицияларын тастап кетуге шешім қабылдады. Ауа райы нашар болғандықтан, II/IR15 бұл өзгерісті байқамады. Осының салдарынан, бұл батальон әрі қарай жылжуға кіріспеді. Күшті жел мен қатты қар жауғанда I/IR12 Fjordbotneidet арқылы өтіп, Гратангсботнға жетті, онда аймақ немістерден босатылғанын көрді. Салдарсыз жорықтан кейін әскерлер шаршап, Гратангсботндағы шаруа үйлері мен амбарларда демалуға кетті. Себептері толыққанды түсіндірілмеген, мүмкін батальон командирінің қате түсінігінен, батальон жеткілікті периметрлік күзет ұйымдастыра алмады; бұл өте маңызды болды, себебі Гратангсботн географиялық тұрғыдан үңгілдің түбінде орналасқан және айналасында биік белестер бар. Немістер бұл мүмкіндікті пайдаланып, 165 адамдық күшпен дереу қарсы шабуыл жасады, норвегиялық азаматтарды тірі қалқан ретінде қолданды. Саны жағынан кем болғанына қарамастан, неміс әскерлері минометтер мен ауыр пулеметтерден жоғары өрт күшімен норвегиялықтарды басып тастады. 34 норвегиялық сарбаз қаза тапты, 64 жараланды және 130 тұтқынға алынды. Офицерлер арасындағы шығын ауыр болды: бес рота командирінің үшеуі шайқаста қаза тапты, біреуі жараланды, ал бесіншісі қар соқырлығынан ауырып, шайқасқа қатыса алмады. Немістердің жоғалғандары аз болды – 6 сарбаз қаза тапты, 16 жараланды және 3 жоғалып кетті. Тірі қалған норвегиялықтар Гратангсботннан шегінді. Сапы толықтырылмаған батальон кейін екі мотострелок ротасы мен бір қолдау ротасынан құралған қысқартылған батальон ретінде қайта ұйымдастырылды және науқанның қалған бөлігіне белсенді қатысты.
On 24 April, the II/IR15 started its attack on Lapphaugen but due to extreme weather conditions and German resistance the attack was repulsed. The Germans, however, decided to abandon their positions on Lapphaugen and Gratangsbotn. In the foul weather, this went unnoticed by the II/IR15. Consequently, this battalion did not push on with the advance. In wind and heavy snowfall, the I/IR12 crossed the Fjordbotneidet and arrived at Gratangsbotn to find the area cleared of Germans. The soldiers were exhausted after the forced march and went to rest in the farmhouses and barns in Gratangsbotn. For reasons not fully explained, probably a misunderstanding by the battalion's commanding officer, the battalion failed to post a sufficient perimeter security; this was indeed critical as Gratangsbotn geographically is located at the bottom of a kettle with dominating high ground all around. The Germans did not miss this opportunity and immediately counterattacked with a 165 strong force, using Norwegian civilians as a human shields. Though inferior in numbers, the German attack suppressed the surprised Norwegians with superior firepower from mortars and heavy machine guns. Thirty four Norwegian soldiers were killed, 64 wounded and 130 taken prisoners. Officer losses were heavy: three out of five company commanders were killed in action, one wounded, the fifth was ill with snow blindness and did not take active part in the battle. The Germans suffered only six soldiers killed, 16 wounded and three missing. The surviving Norwegians retreated from Gratangsbotn. The depleted battalion was later reorganised as a reduced battalion with two rifle companies and one support company and participated actively in the rest of the campaign.
Салдары
I/IR12-ні толық жеңгеніне қарамастан, немістер Гратангсботндағы өз позицияларының тұрақсыз екенін түсінді. Арне Дагфин Даль басқаратын жаңа Альта батальоны солтүстіктен шабуылды күшейтті, ал II/IR15 Лапфауген бағытындағы шабуылын жаңартты. Сондықтан немістер шайқастан кейін көп ұзамай Гратангенді тастап кетті. Нарвик майданындағы норвегиялықтар үшін Гратанген шайқасы соғыс өнеріндегі алғашқы маңызды сабақ болды. Шайқасқа дейін тәжірибесіз норвегиялық сарбаздар көбінесе жауға атуға тартынды. Бірақ Гратангеннен кейін немістердің қатыгездігі – әсіресе, бейбіт азаматтарды қалқан ретінде пайдалануы – мұндай тартыншақтыққа жол бермеді.
Despite soundly defeating I/IR12, the Germans understood that their position in Gratangsbotn was untenable. The fresh Alta Battalion under Arne Dagfin Dahl pressed on from the north and II/IR15 resumed its advance over Lapphaugen. The Germans therefore abandoned Gratangen soon after the battle. For the Norwegians on the Narvik front, the battle of Gratangen proved their first serious lesson in the art of war. Before the battle, the inexperienced Norwegian soldiers often had hesitated to fire on the enemy. After Gratangen, the bitterness caused by the German ruthlessness—particularly the use of civilians as human shields—ensured that any such reservations were gone.