Кіріспе

Британдық палеонтолог (1916–2010)

Гарри Блэкмор Уиттингтон (24 наурыз 1916 – 20 маусым 2010) – британдық палеонтолог, Бурджесс тақтасы және басқа кембрий фаунасының қазбаларын зерттеуге зор үлес қосып, кембрийлік жарылыс тұжырымының қалыптасуына ықпал еткен ғалым. Осы тұжырым бойынша, қазіргі жануарлардың дене құрылысы геологиялық уақыттың қысқа мерзімінде пайда болған. Трилобиттерді зерттеумен айналысқан ол, кембрий кезеңінде осы бунақденелілердің омыртқасыздардың ең көп түрленген тобы болғанын ашты. Консерват Лагерштеттендерде сақталған нәзік қазбаларды атау және сипаттау стандарттарын белгілеуде маңызды рөл атқарды. Бирмингем университетінде докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін, Уиттингтон мансабының көп бөлігін Ұлыбританиядан тыс өткізді. Кәсіби жолын Мьянмадағы Рангун университетінде бастап, кейін Қытайға көшіп, Гинлинг әйелдер колледжінде оқытумен айналысты. Екінші дүниежүзілік соғысы аяқталғаннан кейін Гарвард университетіне палеонтология профессоры және Салыстырмалы зоология мұражайында омыртқасыздар палеонтологиясының кураторы болып тағайындалды. Осы кезеңде ол палеонтологиялық зерттеулердегі маңызды еңбектерін бастады. Мансабының соңында Кембридж университетінің Жер ғылымдары факультетіндегі Вудвордиан геология кафедрасының профессоры болып Англияға оралды және Сидни Сассекс колледжімен байланыста болды.

Ерте өмір және білім

Уиттингтон Бірінші дүниежүзілік соғыстың қақ ортасында, қазір Бірмингем қаласының орталық бөлігінде орналасқан Хандсвортта дүниеге келді және "Жаратылыстану жылнамасы мен журналында" жарияланды. 1937 жылы докторлық диссертациясын қорғады. Уиллс оған 1938-1940 жылдары Нью-Хейвендегі Йель университетінде Карл О. Дунбардың жетекшілігімен оқуға Комонвелл қорының стипендиясын алуға көмектесті. Америкадағы маңызды кезеңдері – ол өмір бойы досы болған Америка Құрама Штаттары Ұлттық мұражайының стратиграфиялық палеонтология бөлімінің ассистент-кураторы Г. Артур Купермен танысты, сондай-ақ Йельдегі Пибоди мұражайының мектептік қызмет бөліміндегі доцент Дороти Эмма Арнольдпен танысып, өмірлік серігіне айналды. Бірақ оның Йельдегі оқуы Екінші дүниежүзілік соғыспен үзіліске ұшырады.

Кәсіби мансап

Соғысқа қатысуға немесе Англияға оралуға құлшыныс танытпаған Уиттингтон Нью-Йорк қаласындағы Америка баптист миссиялық қоғамының ұсынысымен Бірмадағы христиандық Judson колледжінде (бұл Рангун университетінің бір бөлігі және кейіннен оның іргесі) жұмыс істеуге келісті. 1940 жылдың тамызында жаңа үйленген әйелімен бірге Рангунға аттанды. Оның оқытушылық қызметі 1941 жылдың желтоқсанында Перл-Харбор шайқасынан кейін тоқтатылды, себебі колледж жабылуға мәжбүр болды. Әйелімен бірге ол Қытайдағы медициналық бөлімде ерікті жұмыс істеуге кірісті. 1942 жылдың қаңтарында Чэнду қаласында миссиялық сапарында жүргенде, оны Гинлинг әйелдер колледжінің оқытушылар құрамына шақырды. Колледж Батыс Қытай Одағы университетімен байланысты болған шығыс Қытайдан келген босқындар колледждерінің бірі болды және Америка баптист миссиясымен қолдау көрсетілді. 1945 жылы соғыс аяқталғаннан кейін ол профессор атағын алды. Тамыз айында Бирмингем университетінен лекторлық қызметке шақыру келді (бұл Уиллстің бастамасымен болды). Ол қазан айында өз курсын бастауға үлгеріп, Бирмингемге келді. Ол бірден трилобиттерді, әсіресе Солтүстік Америкадан, зерттеумен айналысты. Ол зерттеуші студент Фрэнк Х.Т. Родсты қабылдады (кейін Корнелл университетінің тоғызыншы президенті болды). 1949 жылы ол Гарвард университетінен тағы бір шақыру алды, бұл жолы Престон Э. Клаудты алмастырып, Геология кафедрасының доценті және Салыстырмалы зоология мұражайындағы омыртқасыз палеонтология кураторы лауазымдарын иеленді. Америкада 17 жыл қызмет еткеннен кейін, 1966 жылы ол Кембридж университетінен тағы бір шақыру алды, Геологияның Вудвард профессоры болып, Ұлыбританиядағы геологияның ең көне кафедрасын иеленді. Күзде ол Кембриджде болды, Сидни Суссекс колледжінде профессорлық қызметкер ретінде бірлескен тағайындама алды. 1983 жылы 67 жасқа толғанда ол қызметінен зейнеткерлікке шықты.