Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Джон Ле Карре кітабы
Book by John le Carré
«Ресей үйі» – 1989 жылы британ жазушысы Джон Ле Карре жазған тыңшылар романы. Атау Ұлыбританияның Сыртқы барлау қызметінің Кеңес Одағын бақылаумен айналысқан бөліміне берілген есімге сілтеме жасайды. Роман негізінде түсірілген фильм 1990 жылы Шон Коннери мен Мишель Пфайффердің қатысуымен шықты, режиссерлік жұмысын Фред Шеписи жүзеге асырды. Би-би-си Том Бейкердің басты рөлде ойнаған радиоспектакль шығарды.
The Russia House is a spy novel by British writer John le Carré published in 1989. The title refers to the nickname given to the portion of the British Secret Intelligence Service that was devoted to spying on the Soviet Union. A film based on the novel was released in 1990 starring Sean Connery and Michelle Pfeiffer, and directed by Fred Schepisi. The BBC produced a radio play starring Tom Baker.
Сюжеттің қысқаша мазмұны
1987 жылы британдық баспагер Бартоломей "Барли" Скотт Блэр Мәскеудегі кітап көрмесіне келеді. Ол іскер достарымен бірге Пераделкино маңындағы орманның шұғылалы жеріне мас күйінде барады. Әңгіме саяси тақырыпқа бұрғанда, Барли патриотизм мен батылдық туралы, жаңа әлемдік тәртіп туралы және "суық соғыстың" аяқталуы туралы батыл ойларын айтады. Бір тыңдаушы, "Гете" деп танысқан адам, жеке сұрақ қойып, оның мұндай әлемнің мүмкін екеніне шынымен сенетінін білгісі келеді. Барли оның сенетінін нақты айтады. Бірнеше айдан кейін Мәскеуде Катя есімді әйел Барлиді аудио көрмеде іздеп табады, оны досы Яковтың Совет Одағының ядролық қабілеттері мен атомдық құпияларын баяндайтын қолжазбасын басып шығаруға көндіруді үміттенеді. Қолжазбаға Барлиге жазылған хат қоса берілген, онда Яков өзінің еліне қызмет етуді және Совет Одағына демократияның келу күнін жеделдетуді көздейтіні айтылған. Барли Лиссабонда болады. Катя пакетті Ники Ландауға тапсырады, ол оны Барлиге жеткізуге тиіс. Ландау Барлидің орнын таба алмағандықтан, қолжазба құпия барлау қызметіне (МИ6) жіберіледі. Олардың Ресей бөлімі бұл құжатқа қызығушылық танытып, Барлиден Яковқа құжаттың шынайылығын тексеру үшін сұрақтар тізімін беруін сұрайды. Барли бұл іске араласпауға ниеттенсе де, оны миссияны орындауға итермелейді. Ол Катяға деген сезімі күшейеді және оны Совет Одағынан қалай шығаруға болатынын ойлай бастайды. Катя мен Яковпен бірнеше кездесу кезінде Барли өзінің алаңдаған хабаршысы КГБ бақылауында болуы мүмкін екенін түсінеді. ЦРУ мен МИ6 деректердің шынайылығын растау үшін соңғы кездесу қажет деп шешеді, бірақ Яков күдікті шаршаудан кенеттен "ауруханаға жатқызылады". Қауіпсіз байланыс арқылы Яков Катяға өзін ұрлап алғанын және оның қауіпте екенін кодпен хабарлайды. Барли мен Катя кез келген кездесудің КГБ-ның оларды ашыққа шығару үшін жасаған қамалы екенін түсінеді. Барлиге Совет зерттеулері туралы "соңғы және толық" сұрақтар тізімін әкелуі керек деген бұйрық келеді. Ол КГБ-дағы байланыстарын пайдаланып, Яковтың басшыларымен кездесуді ұйымдастыратын советтік баспагерлердің бірімен байланыс жасайды. ЦРУ мен МИ6 кездесу орнында кең ауқымды бақылау операциясын жүргізгенімен, Барли соңғы сұрақтармен бірге жоғалып кетеді, күдікпен тұтқындалған болуы мүмкін. Бір жылдан астам уақыт өткен соң, Мәскеуде бірнеше рет расталмаған көріністерден кейін, Барли Португалияда пайда болады, оның жоғалу себебін түсіндірмейді. ЦРУ мен МИ6 оны тексеруге құлшынбайды, себебі КГБ олардан қажетті ақпаратты алу үшін оны толыққанды пайдаланған деп санайды. Олар "қолжазбаның" КГБ-ның алдамшылығы болғанына көз жеткізеді. Алайда, шындық басқа: Барли сұрақтарды Катя мен оның отбасының бостандығына саудалаған. Философиялық көзқарастағы Барли үкіметтер ғана емес, басқалар да манипуляция жасап, сатқындыққа баруы мүмкін екенін, ал кейбір нәрселер тыңшылардың өмірмен ойнайтын ойындарынан гөрі маңызды екенін түсінеді.
In 1987, Bartholomew "Barley" Scott Blair, a British publisher, is at a book fair in Moscow. With business friends he goes on a drunken retreat to a secluded dacha in the forest near Peredelkino. When their talk turns to politics, Barley finds himself talking boldly of patriotism and courage, of a new world order, and an end to Cold War tensions. One attentive listener, "Goethe", asks him privately whether he truly believes in the possibility of such a world. Barley convincingly says that he does. Several months later in Moscow, a woman named Katya seeks Barley out at an audio fair, hoping to convince him to publish a manuscript for her friend Yakov which details Soviet nuclear capabilities and atomic secrets. The manuscript has a cover letter to Barley, saying that Yakov is trying to serve his country by hastening the day when democracy will come to the Soviet Union. Barley is in Lisbon. Katya gives the package to Niki Landau to forward it to Barley. When Landau is unable to locate Barley, the manuscript is sent to the Secret Intelligence Service (MI6). Their Russia House is more than interested in it and ask Barley to contact Yakov with a list of verifying questions to determine the document's authenticity. Barley is content to stay out of the matter, but he is manipulated into undertaking the mission. He grows fond of Katya and begins thinking of a way to get her out of the Soviet Union. Over the course of several meetings with Katya and Yakov, Barley realises his nervous informant is very likely under KGB scrutiny. The CIA and MI6 decide one final meeting is needed to verify the authenticity of the data, but Yakov is suddenly "hospitalized" due to purported exhaustion. In a secure phone call, Yakov tells Katya through code that he has been taken and that she is in danger. Barley and Katya realise that any further meeting is merely a KGB scheme to draw them out into the open. Barley receives a message that he must bring "a final and exhaustive" list of questions on Soviet research. He makes contact with one of his Soviet publishing associates who uses his connections in the KGB to arrange a meeting with Yakov's handlers. Although the CIA and MI6 set up a major surveillance operation at the meeting site, Barley goes missing along with the last set of questions, presumably arrested. More than a year later, after several unconfirmed sightings in Moscow, Barley shows up in Portugal, offering no explanation for his absence. Neither the CIA nor MI6 are inclined to interrogate him, reasoning that the KGB has already worn him down to get the information they needed. They are resigned to the fact that the "manuscript" had been KGB bait all along. The truth, however, is that Barley traded the questions for the freedom of Katya and her family. The philosophical Barley reasons that governments are not the only ones who can manipulate and betray, and some things are more important than the games that spies play with others' lives.
Сыни қабылдау
Publishers Weekly журналының заманауи шолуында: «Ле Карренің "Ресейі" кейде күлкілі, кейде қозғалтатын, бірақ әрқашан сенімді, ал Барли мен Катя арасындағы махаббат, автордың жасаған ең жылы романы». 1989 жылы Kirkus Reviews журналындағы кітап шолуында анонимді рецензент бұл кітапты Ле Карренің «қазірге дейінгі ең әзіл-қалжың жұмысы, оның ең қарапайым сюжеті және Карла трилогиясы мен Ле Карренің басқа да классикалық туындыларымен салыстырғанда, әрқашан қызықты ойын-сауық» деп сипаттады және былай қорытындылады: «Барли – Диккенс дәуірінен шыққан ұлы тұлға, «жаман» американдықтар – керемет көңіл көтеретін топ, ал бұл – қазіргі заманғы шебердің тапқыр, әдемі әңгімесі». 1989 жылы The New York Times журналындағы кітап шолуында Кристофер Леман Хаупт: «М. Ле Карренің прозасындағы күрделілік, сюжетінің қарапайымдығымен толыққанды ақталуға тиіс емес. Барлидің патриотизмін күңкілдетіп жіберетін махаббат оқиғасы егжей-тегжейлі түрде күшпен жазылғандай көрінеді және оқиғаның өзегінде сенімсіздік сезімін қалдырады» деп жазды.
A contemporary review for Publishers Weekly said, "Le Carré's Russia is funny and touching by turns but always convincing, and the love affair between Barley and Katya, subtly understated, is by far the warmest the author has created. " In a 1989 book review by Kirkus Reviews the anonymous reviewer called the book Le Carré's "drollest work thus far, his simplest plot by a long shot, and sturdy entertainment throughout—even if not in the same league with the Karla trilogy and other le Carré classics" and summarized; "Barley is a grand, Dickensian creation, the ugly Americans are a richly diverting crew, and this is witty, shapely tale spinning from a modern master." In a 1989 book review by The New York Times Christopher Lehmann Haupt wrote "there remains a murky complexity to Mr. le Carré's prose that isn't justified by the somewhat simplistic inevitability of his plot. The love affair that ends up undermining Barley's patriotism seems forced in its detail and leaves a void of credibility at the heart of the story."
Фильм және аудио бейімделулері
Романға негізделген фильм 1990 жылы шықты, басты рөлдерді Шон Коннери мен Мишель Пфайффер сомдады, режиссері – Фред Шеписи. Бұл фильм Совет Одағында түсірілген алғашқы батыс фильмдерінің бірі болды. Басты түсірілімдер Мәскеу және Ленинград (қазіргі Санкт-Петербург) қалаларында және олардың маңында өтті. BBC роман бойынша жеті бөлімнен тұратын радиоспектакль жасады. Ол 1994 жылы эфирге берілді, және Том Бейкер Барли Блэр рөлінде ойнады.
A film based on the novel was released in 1990, starring Sean Connery and Michelle Pfeiffer, directed by Fred Schepisi. It was one of the first western films to be shot on location in the Soviet Union. Principal photography included scenes in and around Moscow and Leningrad (now St Petersburg). The BBC produced a radio play of the novel adapted in seven episodes. It was broadcast in 1994 and starred Tom Baker as Barley Blair.