Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Суды дренаждауға арналған жер асты каналы Солтүстік-Батыс Англиядағы аймақ.
Underground channel for water drainage
the place in Northwest England
Соу (айтылуы /saʊ/ немесе /sʌf/) – суды дренаждауға арналған жер асты каналы. Кеннен: идеал жағдайда кеннің түбі шығару орнынан жоғарырақ болуы керек, бірақ кеннің су жинағышы төмен болса, суды соуға дейін қауғалау қажет. Еңісті шабындықтардан: мұндай каналдар (кем дегенде) Шығыс Ланкаширдің Пеннин аймақтарында кездеседі, олар жоғарыдан суды алып, сазды топыраққа негізделген егістіктер арқылы ағызып, су тасқыны мен жұмсақ топырақты азайтуға көмектеседі.
A sough (pronounced /saʊ/ or /sʌf/) is an underground channel for draining water. Out of a mine: ideally the bottom of the mine would be higher than the outlet, but where the mine sump is lower, water must be pumped up to the sough. Out of sloping farmland: these are to be found (at least) around the Pennine areas of East Lancashire to carry water from higher up, down through the clay based fields to reduce flooding and soft ground.
Дербиширдегі қорғасын өндіру
Термин Дербиширдің қорғасын өндіру аймақтарымен тығыз байланысты (Дербиширдің қорғасын өндіру тарихын қараңыз). Дербиширдегі алғашқы қорғасын кендері салыстырмалы түрде жайлы болды, себебі суды шығару әдістері тиімді емес еді және кеншілер су деңгейіне жеткенде жұмысты тоқтатуға мәжбүр болды. Кеншілер суарналарды (soughs) қазып, су деңгейін төмендету арқылы кендерді тереңдете алатынын анықтады. Суарналар әдетте өзен немесе ағын жанындағы ашық жағынан басталып, кенді кептіру қажет болатын таудың ішіне қарай қазылатын. Бір суарна көбінесе бірнеше кенді кептіретін, себебі олар көбінесе жақын орналасып, бір қорғасын тамырын өңдейтін. Бұл суарнаны қазу шығындарын бөлісуге де көмектесті. Кейбір суарналар қосымша су өткізгіш тармақтарды қамтиды, бұл одан әрі кептіруге мүмкіндік береді. Көптеген суарналар 17-ші және 18-ші ғасырларда қазылды. Қорғасын бағасының төмендеуі 19-шы ғасырдың соңында Дербиширдің қорғасын өндіру өнеркәсібінің құлдырауына әкелді. Кейбір суарналар өте кеңейтілген. Мысалы, Мирбрук суарнасының ұзындығы 6 шақырымнан асады. Мұндай ұзын туннельдерді қазу көп уақытты қажет етті. Голланд инженері Корнелиус Вермуйденнің атымен аталған Вермуйден суарнасын қазуға 20 жыл кетті. Сэр Ричард Аркрайт кейіннен Кромфордтағы диірменін қуаттандыру үшін пайдаланған Кромфорд суарнасын қазуға 30 жыл кетті. Оның құрылысы басталғаннан кейін бір ғасыр өткен соң да оны кеңейту жалғасты.
The term is closely associated with the lead mining areas of Derbyshire (see Derbyshire lead mining history). Early Derbyshire lead mines were fairly shallow, since methods to remove water were inefficient and miners had to stop when they reached the water table. By digging soughs, miners found they could lower the water table and allow mines to be worked deeper. Soughs were typically dug from their open end near a stream or river back into the hillside beneath the mine to be drained. One sough would often drain more than one mine, since these were often very close, working the same vein of lead. This also helped spread the cost of digging the sough. Some soughs include branches to facilitate further drainage. Many soughs were dug throughout the 17th and 18th centuries. The falling price of lead brought the decline of the Derbyshire lead mining industry towards the end of the 19th century. Some soughs were very extensive. Meerbrook sough is over four miles in length. Digging such long tunnels took a long time. Vermuyden sough, named after the Dutch engineer, Cornelius Vermuyden, who planned it, took 20 years to dig. The Cromford sough, which Sir Richard Arkwright subsequently used to power his mill at Cromford, took 30 years to dig. It was still being extended a century after construction began.
Шығыс Ланканың қатал су бұрқырауы
Бұл көне далалық дренаждардың құрылыс мерзімі қазірге дейін белгісіз, олар қазіргі заманғы пластикалық тесікті дренаж құбырларының алдағысы болып табылады және қолмен салынған. Бірінші кезекте, судың табиғи түрде жиналатын немесе бұрылатын жерлеріне 30-ден 90 см-ге дейін тереңдікте терең канал қазылып, су бұрылатын еді. Кейде ірі дренаждардың тас төбесі болса, кішірек, сапасы нашарларында болмаған. Жақтары құрғақ тас қабырғалар сияқты, бірін-біріне бекітілген тастарды үйіп жасалды. Одан кейін үлкен, жалпақ тастармен (туннель жасау үшін) және қиыршық тас, сынған қыш және шыны сияқты үйінділермен сыртқа және үстіне жабылды. Содан соң, үстіне топырақ және саз жабылып, шөп өсуге рұқсат етілді. Бұл дренаждар тек биік жерлерден суды егістік астындағы ашық су арнасына бұрып қана қоймай, сонымен қатар егістіктерге сіңген суды да алып тастайды. Көптеген дренаждар қазір саз немесе темір тозаңдарының сіңуінен және құлаудан зардап шегуде. Құлаудың себебі табиғи факторлармен қатар, заманауи ауыр шаруашылық техникасының салмағынан да туындауы мүмкін.
The date of the construction of these ancient field drains is currently unknown, they are the forerunner to the modern plastic perforated land drain pipe and were built by hand. First by digging a deep trench anywhere from 30 to 90cms deep where the water was naturally gathering and/or where it was to be diverted. Sometimes the larger drains had flat stone bottoms, the smaller poor quality ones did not. Sides were then formed in the same way as a dry stone wall by stacking interlocking stones. These were then capped off by large flatter stones (to form a tunnel) and rubble (both stones, broken pottery and glass) thrown around the outside and on top before the clay and soil were put back and the grass left to grow. Not only do they divert water from higher ground under the fields to a lower open watercourse, they also take it from the fields themselves as it percolates through into them. Many drains are now suffering blockages from clay or iron ochre leaching in and collapse. The latter caused naturally, but also from the weight of modern heavy farm machinery driving over them.
Басқа жерлер
Көмір өндіру саласы шахталар осылай судан тазартыла алатын тереңдікке жеткенше суды сумен шығаруға тәуелді болды. Бу машинасының, суды сыға алатын, пайда болуымен шахталарды судан тазарту үшін суды сумен шығарудың қажеттілігі азайды.
The coal mining industry depended on using soughs until the mines became too deep to be drained by this means. With the advent of the steam engine, which could pump out water, soughs became less necessary for de watering mines.