Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үш Уэльс романстары (Уэльс: Y Tair Rhamant) – Мабиногионмен байланысты үш орта Уэльс ертегісі. Олар Артур туралы аңыздардың, сонымен қатар Критиен де Тройес еңбектерінде де кездесетін нұсқалары. Зерттеушілер Уэльс романстары Критиеннің поэзиясына негізделген бе, әлде екеуі де ортақ бастаудан туындаған ба деген мәселені талқылайды. Романстар 14 ғасырға жататын Риддерхтың ақ кітабында және Гергесттің қызыл кітабында сақталған, бірақ материал Критиеннен кем дегенде ескі. Үш Уэльс романстары:
The Three Welsh Romances (Welsh: Y Tair Rhamant) are three Middle Welsh tales associated with the Mabinogion. They are versions of Arthurian tales that also appear in the work of Chrétien de Troyes. Critics have debated whether the Welsh Romances are based on Chrétien's poems or if they derive from a shared original. The Romances survive in the White Book of Rhydderch and the Red Book of Hergest, both from the 14th century, though the material is at least as old as Chrétien. The Three Welsh Romances are:
Оуэйн, немесе Су көзінің ханшайымы; Критиеннің «Иван, Арыстанның рыцарі» туындысына сәйкес келеді.
Герайнт және Энид; Критиеннің «Эрек пен Эниде» туындысына сәйкес келеді. Эфрагтың ұлы Передур; Критиеннің «Персевал, Грааль тарихы» романына сәйкес келеді.
Owain, or the Lady of the Fountain; which corresponds to Chrétien's Yvain, the Knight of the Lion
Geraint and Enid, which corresponds to Chrétien's Erec and Enide. Peredur, son of Efrawg, which corresponds to Chrétien's Perceval, the Story of the Grail
Оуэйн немесе Су бұлағының ханымы
Оуэйн, немесе Су бұлағының ханымдары Критиен де Труаның Ежелгі француз поэмасы Ивен, Арыстан шабандозымен сабақтас. Ол 14 ғасырдағы Риддерхтің ақ кітабында және Гергесттің қызыл кітабында сақталған. Әңгіменің батыры Ивен тарихи тұлға Оуэйн маб Уриенге негізделген. Романс батырдың Су көзінің ханымдарына үйленуінен, бірақ оны рыцарлық ерліктеріне ден қоймағандықтан жоғалтуынан тұрады. Жыланнан құтқарған арыстанның көмегімен ол отбасылық және қоғамдық міндеттері арасында тепе-теңдік табады және әйелімен қайта қосылады. Бұрын Оуэйн мен Ивен ортақ, жоғалған көзден алынған деп есептелген, бірақ қазір Оуэйн тікелей немесе жанама түрде Критиеннің поэмасына негізделген, валлилік аудиторияға ұнату үшін жергілікті әдеби элементтер қосылған сияқты. Критиеннің өзі валлик көзден алған болуы мүмкін, мұның дәлелі әулие Мунгоның (әлде Сент Кентигерн) өміріндегі кейбір эпизодтарда кездеседі, онда әулиенің әкесі Оуэйн анасы Лот Лотхианның қызын баурап алуға тырысады, бұл оқиға Ивеннің хикаясына ұқсас.
Owain, or the Lady of the Fountain is analogous to Chrétien de Troyes' Old French poem Yvain, the Knight of the Lion. It survives in the White Book of Rhydderch and the Red Book of Hergest, both from the 14th century. The tale's hero, Yvain, is based on the historical figure Owain mab Urien. The romance consists of a hero marrying his love, the Lady of the Fountain, but losing her when he neglects her for knightly exploits. With the aid of a lion he saves from a serpent, he finds a balance between his marital and social duties and rejoins his wife. It was once thought that Owain and Yvain were derived from a common lost source, but it now seems more likely that Owain was directly or indirectly based on Chrétien's poem, with local literary touches added to appeal to a Welsh audience. It is still possible that Chrétien in turn had a Welsh source, evidence of which can be found in certain episodes in the Life of St. Mungo (also called St Kentigern), where the saint's father Owain tries to woo his mother, Lot of Lothian's daughter, and which exhibit parallels to the narrative of Yvain.
Герайнт пен Энид
Герайнт пен Энид, сондай-ақ Эрбиннің ұлы Герайнт деп те белгілі, Христен де Тройестің 12 ғасырдағы «Эрек пен Энид» поэмасына ұқсас; кейбір ғалымдар олардың екеуі де ортақ, жоғалған көзден шыққан деп санайды, ал басқалары Герайнттің Эрекке тікелей немесе жанама түрде негізделгенін айтады (бірақ Христеннің кельттік түбірлері болуы мүмкін). Ол 14 ғасырға жататын Риддерхтің ақ кітабында және Гергесттің қызыл кітабында сақталған. Роман король Артурдың бірі Герайнт пен әдемі Энидтің махаббаты туралы. Дюмония патшасы Эрбиннің ұлы Герайнт Энидке күйеу сұрайды. Олар үйленеді және бірге тұрып қалады, бірақ Герайнттің жібіткендігі туралы әңгімелер таралады. Бұған ренжіді, Энид өзін күйеуін ерлік істерден тоқтатып, нағыз әйел емес деп жылайды, бірақ Герайнт оның сөзін өзіне қиянат жасады деп қате түсінеді. Ол онымен бірге ұзақ және қауіпті сапарға алып, оған сөйлемеуге бұйрық береді. Энид күйеуін қауіптен ескерту үшін бірнеше рет бұл бұйрыққа бағынбайды. Содан кейін Энидтің махаббаты мен Герайнттің жауынгерлік шеберлігін көрсететін бірнеше оқиғалар орын алады. Ақырында жұбайлар татуласып, Герайнт әкесінің патшалығын мұраға алады. Энид осы романнан басқа уэльс деректерінде кездеспейді, бірақ Герайнт бұрыннан танымал болған. Кейбір ғалымдар Христеннің поэмасындағы Эрек Герайнттің үлгісінде жасалғанын айтады, ал басқалары уэльстік автор таныс емес француз есімін оқырмандары танитын және батырлықпен байланыстыратын есіммен ауыстырды деп санайды. Альфред Теннисон «Корольдің идилиялары» атты екі туындысын Герайнт пен Энидке негіздеген. Олар бастапқыда 1859 жылы «Энид» деп аталатын бір өлең ретінде жарияланған; кейін ол оны «Герайнттың үйлену тойы» және «Герайнт пен Энид» деп аталатын екі бөлікке бөлген.
Geraint and Enid, also known by the title Geraint, son of Erbin, is analogous to Chrétien de Troyes' 12th century poem Erec and Enide; some scholars think the two derive from a common lost source, while others believe Geraint is based directly or indirectly on Erec (though Chrétien may have had a Celtic source). It survives in the White Book of Rhydderch and the Red Book of Hergest, both from the 14th century. The romance concerns the love of Geraint, one of King Arthur's men, and the beautiful Enid. Geraint, son of King Erbin of Dumnonia, courts Enid. The couple marry and settle down together, but rumors spread that Geraint has gone soft. Upset about this, Enid cries to herself that she is not a true wife for keeping her husband from his chivalric duties, but Geraint misunderstands her comment to mean she has been unfaithful to him. He makes her join him on a long and dangerous trip and commands her not to speak to him. Enid disregards this command several times to warn her husband of danger. Several adventures follow that prove Enid's love and Geraint's fighting ability. The couple is happily reconciled in the end, and Geraint inherits his father's kingdom. Enid does not appear in Welsh sources outside of this romance, but Geraint was already a popular figure. Some scholars hold that the Erec from Chrétien's poem is based on Geraint, but others think the Welsh author simply replaced an unfamiliar French name with one his audience would recognize and associate with heroism. Alfred, Lord Tennyson based two of his Idylls of the King on Geraint and Enid. They were originally published as a single poem called "Enid" in 1859; he later split it into two poems, "The Marriage of Geraint" and "Geraint and Enid".
Ефрауықтың ұлы Передур
Эфраугтың ұлы Передур Критиен де Тройдың аяқталмаған романы «Персеваль, Грааль тарихы»мен байланысты, бірақ бұл шығармадан көптеген айқын айырмашылықтар бар, ең бастысы – француз поэмасының орталық нысаны граальдың жоқтығы. Мәтіннің нұсқалары 14 ғасырға жататын төрт қолжазбада сақталған. Әңгіменің басты кейіпкері Передур патша Артурдың сарайына рыцарь болу үшін барады. Жас Передур бірқатар оқиғалардың қатысына түседі, олар тоғыз сиқыршымен болған шайқасымен аяқталады.
Peredur son of Efrawg is associated with Chrétien de Troyes' unfinished romance Perceval, the Story of the Grail, but it contains many striking differences from that work, most notably the absence of the French poem's central object, the grail. Versions of the text survive in four manuscripts from the 14th century. The tale's protagonist Peredur travels to King Arthur's court to become a knight. The young Peredur embarks on a series of adventures, culminating in his battle against the nine sorceresses.