Кіріспе

Австралиялық фотограф (1911–1992)

Максвелл Спенсер Дюпен AC OBE (22 сәуір 1911 – 27 шілде 1992) – австралиялық модернист фотограф.

Ерте өмір

Дюпен 1924 жылы алғашқы фотоаппаратын сыйлық ретінде алып, фотосуретке деген қызығушылығын арттырды. Кейіннен ол Жаңа Оңтүстік Уэльс штатының Фотографиялық қоғамына мүше болып кірді, онда Джастин Ньюланнан сабақ алды; жоғары білімінен кейін Сиднейде Сесил Бостокқа жұмыс істеді.

Алғашқы жылдар

1934 жылы Макс Дюпейн жеке жұмыс істеуге кірісіп, Сиднейдің Бонд-стрит көшесінде студия ашты. 1937 жылы Жаңа Оңтүстік Уэльстің оңтүстік жағалауында ол Culburra Beach жағажайындағы құмда жатқан ағылшын досы Харольд Сальведждің басы мен иығын түсірді. Бірақ бұл фотосурет 1970 жылдарға дейін кеңінен танылған жоқ. 1976 жылы Канберрадағы Австралия Ұлттық галереясы осы фотосуреттің бір данасын сатып алды, ал 1990 жылдары ол Австралияның ең танымал суреті ретінде бекітілді. Sunbaker фотосуретінің түпнұсқасының ертедегі винтаждық көшірмесі Дюпейннің досы, архитектор Крис Вандике Нью-Саут Уэльс мемлекеттік кітапханасына сыйға берген фотоальбомда сақталған.

Кейінгі жылдар

Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Дюпен Австралия Корольдік әуе күштерінің құрамында Дарвинде және Папуа-Жаңа Гвинеяда болып, жасыру шараларын жасауға көмектесті. Соғыс Дюпенге және оның фотосуретіне әсер етті, оның деректі фильмдердегі шындықты сезіну қабілетін арттырды. 1947 жылы ол Гриерсонның деректі фильм туралы кітабын оқығанда, бұл сезімдері күшейді. "Шындықты шығармашылық тұрғысынан қарау" деген ұран пайда болды. Дюпен студияны осы жаңа көзқараспен қайта ашуға және "мода фотосуреті немесе жарнамалық иллюстрацияның сәнсіз өтірігі" деп атаған нәрсесінен бас тартуға құштар болды. Жарнаманың "сәнсіз өтірігіне" қайта оралмай, Дюпен былай деді: "Қазіргі заманғы фотосурет тек көңіл көтерумен ғана шектеліп қалмауы керек, ол ой қозғауы керек және шындықты нақты бейнелеу арқылы адамдарға, олардың өміріне және жасағандарына деген жанашырлық сезімін қалыптастыруы керек". Дюпеннің осы кезеңдегі деректі жұмысының көрнекті мысалы – "Ет тізімі" фотосуреті. Ол фотосуреттеудің табиғи стилін қолданды, "әдеттегі өзара әрекеттесудің бір сәтін түсіріп, [оның орнына] әлеуметтік мәселелерге баға беруге тырыспады". Дюпен сонымен қатар Жаңа Оңтүстік Уэльс университеті мен CSR Limited үшін көп жұмыс істеді және Солтүстік Австралияның ішкі және жағалау аймақтарына көптеген сапарлар жасады. Алайда, ол соғыс қызметінен басқа Австралиядан сирек кетті, алғаш рет 1978 жылы, 67 жасында, Париздегі жаңа Австралия елшілігін суретке түсіру үшін, өмір бойы достасы және әріптесі Гарри Сейдлерге барды. Ол былай деп жазды: "Менің өмірімнің барлығы, егер ол фотосурет саласында маңызды болса, мен туған, өскен және жұмыс істеген, ойлаған, философиялық толғаныстар жасаған және өз білімімнің шегінде суреттер салған жерге арналуы керек. Менің басқа ештеңеге мұқтаждығым жоқ". 1950 жылдары жаңа тұтыну мәдениетінің пайда болуы жарнамалық фотосуреттерге сұраныстың артуына әкелді және ол журналдардан, жарнама агенттіктерінен және өнеркәсіптік фирмалардан клиенттерді тартты. Осының арасында ол сәулетке деген құмарлығын қанағаттандыру үшін уақыт бөлді және сәулет фотосуретімен айналыса бастады, ол өмірінің көп бөлігінде жалғасты. Жаңа Оңтүстік Уэльс мемлекеттік кітапханасы Макс Дюпеннің ең маңызды мұрағатын сақтайды. 2016 жылдың маусым айында кітапхана Макс Дюпеннің (1911-1992) барлық фотосуреттер жинағына ие болғаны жарияланды. Бұл жинаққа 28 000 негативтен тұратын Макс Дюпеннің көрме мұрағаты, соның ішінде 1939 жылғы "Күнге күйген" және "Бонди" фотосуреттері, сондай-ақ 1948 жылы Сиднейдің батысындағы Пенриттің керемет суреттері сияқты аз танымал фотосуреттер кірді. Бұл суреттер Дюпеннің коммерциялық және сәулет фотосуреттері, студиялық портреттері және "Ресей балеті" туралы жазбаларының жинақтарына қосылды. Макс Дюпен 1959 жылы Linhof Technica 4x5 камерасын қолдана бастады және ол 1980 жылдарға дейін сәулет фотосуреті үшін өзінің "басты" камерасына айналды, оның ішінде 1959 жылдан 1973 жылға дейін Сидней опера үйінің және оның құрылысы кезіндегі жұмысшылардың әйгілі деректі фотосуреттері бар. Бұл камера қазір Сидней Powerhouse мұражайының коллекциясының бір бөлігі болып табылады. Дюпен 1992 жылы қайтыс болғанға дейін жұмыс істеді.

Жеке өмір

1939 жылы Екінші дүниежүзілік соғыс басталғаннан кейін Дюпейн Олив Коттонға (өздері де фотограф болған) үйленді, бірақ олар көп ұзамай ажырасты. Он жыл өткен соң Дюпейн Диана Иллингвортқа үйленді, және олардың Данина атты қызы мен Рекс атты ұлы дүниеге келді, ол да фотограф болды.

Құрметтер

Дюпен 1982 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсету тізімінде Британ империясы орденінің офицері (OBE) атанды. 1992 жылғы Австралия күні құрметіне оған Австралия орденінің (AC) серігі атағы берілді.