Кіріспе

Томас Эдвардс (1599–1647) – ағылшын пуритан дін қызметкері. Ол 1640 жылдардағы Лондонда өте ықпалды уағызшы болды және тәуелсіздерге қарсы консервативті пресвитериандық ұстанымды қорғаған жазушы болды.

Өмір

Ол 1625 жылы Кембридждегі Куинс колледжінде магистр дәрежесін алып, белгілі уағызшы болды. Одан кейін Кембриджде тұрып, діни қызметке бекітілгеннен соң университет уағызшысы болып тағайындалды, оған «Жас Лютер» деген лақап ат қойылды. 1627 жылдың ақпанында ол уағыз айтып, тыңдаушыларына күмәні туғанда дүниелік кеңес іздемеуді кеңес берді; сот күні жақын болса да, өзге ілімді жарияламайтынын және үйретпейтінін мәлімдеді, содан кейін шіркеу сотының алдында пайда болуға кепілдік таба алмайынша түрмеге қамалды. Бірнеше рет сотқа шақырылғаннан кейін, 1628 жылдың 31 наурызында Санкт-Андрей шіркеуінде өз ілімінен бас тарту туралы бұйрық алды және 6 сәуірде оны орындады. Эдвардс Кембриджде ұзақ қалмады, ал 1629 жылы Томас Эдвардс Олдгейттегі Сент-Ботдолф шіркеуінде уағыз айтуға рұхсат алды. Оның мансабын Уильям Лауд тоқтатты. Кейіннен ол түрлі қалалық шіркеулерде, Альдерманбериде және Коулман көшесінде «католиктік жаңалықтар мен арминиандық ұстанымдарға» қарсы қайтадан науқан жүргізе алды. 1640 жылдың шілдесінде Мерсерс шіркеуінде өткен мақтанышпен бейімделмеген уағызынан кейін ол жоғары комиссия сотында сотталды. Ол өз қызметіне ең қажеттілік бар деп есептеген жерлерде уағыз айтты: Крайстчерч, Лондон, Хертфорд, Данмоу және Годалминг, онда ол бір кезде Лондоннан аптасына үш-төрт рет сапар шекті. Ол әскердегі діни сектанттыққа ерекше мән берді, Левеллерлердің пайда болуына қарсы болды, бірақ олар әлі танылмаған еді. 1647 жылдың шілдесінде ол әскерилерге қарсы тым көпке дейін барып, қателік жасады. Лондондағы басқа пасторлармен бірге ол Парламенттің халықпен толуын қолдады, он бір пресвитериандық көшбасшыларды шеттету үшін қабылданған шараларды кері қайтару мақсатында. 26 шілдеден бастап шамамен бір апта бойы Лондон қаласының қолдауымен пресвитериандық тарап Лондонда билікте болды. Содан кейін армия 4 тамызға дейін бақылауды қайта алды. Эдвардс Нидерландыға жер аударылып, жыл соңына дейін қызбадан қайтыс болды.

Гангрена

Оның басты еңбегі 1646 жылы жарық көрген "Gangraena" еңбегі болды, ол протестанттық секталық көзқарастардың кеңінен қамтылған тізімі. Ол еңбекті қатал қарсылық позициясынан жазып, оларды діни бұрыстықтар деп қарастырған. Ол бұл тізім арқылы қарсыластарын үнсіздікке мәжбүр етеді немесе олардың беделін түсіреді деп үміттенді, бірақ олар пресвитериандыққа сын айтып, жауап берді. Эдвардс бұл еңбекте Левеллерлерді алғаш рет идеологиялық тұрғыдан анықтап, олардың көзқарастарын жинақтап берді және конституцияға ешқандай құрмет көрсетпейтін радикалды саяси теңдігіне шабуыл жасады. Оның еңбегінің ІІІ бөлігіндегі басты нысаналар – Левеллер партиясының көшбасшылары ретінде танылатын адамдар болды.

Басқа жазбалар

Оның алғашқы кітабы 1641 жылғы "Жеке қауымдардың тәуелсіз үкіметіне қарсы себептер" болды, ол діни төзімділікке және маңызға ие бола бастаған Тәуелсіздер фракциясына жасалған шабуыл еді және Парламентке бағытталған. Бұл қызу пікірталасқа бастады, оның қатысушыларының бірі Кэтрин Чидли, екіншісі Уильям Уолвин болды, ол 1646 жылы Томас Эдвардсқа арналған "Құлаққа сыбыр" еңбегінде жұмсақ сатира қолданды. Тағы бір еңбегі – 1644 жылғы "Антапология", ол Вестминстер Ассамблеясының Тәуелсіздерге жататын бес мүшесіне (Уильям Бридж, Еремия Берроуз, Томас Гудвин, Филип Най және Сидрах Симпсон, жиынтығында Бес наразы бауырлар деп аталады) жасалған шабуыл. Ол "Тәуелсіздер туралы пресвитериандық памфлеттердің ең толыққанды және ең мейірімсіз" деп танылды.

Отбасы

Оның ұлы Джон Эдвардс дінтанушы болған.