Потисье – Сербиядағы Тиса өзені алабы, Воеводинада орналасқан. Ескі деректердегі «Pathissus» атауы славян тіліндегі «өзен маңы» мағынасын береді, бұл аймақта ерте славянтардың болғанын көрсетеді.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Потисье – Сербиядағы Воеводина автономиялық провинциясында Тиса өзенінің бассейнінің бөліктерін атау. Тиса өзені Банат және Бачка аймақтары аралығымен ағып өтеді.
Potisje is the name of the Tisa river basin parts located in Serbia, in the autonomous province of Vojvodina. The river Tisa flow between Banat and Bačka regions.
Тарих
І ғасырда ежелгі автор Плиний Тиса өзенінің айналасын сипаттау үшін Патисс деген атты қолданған. Бұл аттың қазіргі славян аты Потисьемен (славян тілінде шамамен "Тиса өзені маңы" дегенді білдіреді) ұқсастығы, және бұл өзендер маңы үшін тән славян аты болғандықтан (Подунавье, Поморавье сияқты), Плинийдің айтқан аты аймақта ерте славян халқының болғанын көрсетеді. 1702 және 1751 жылдар аралығында Потисьенің батыс бөлігі (Бачка аймағында) Габсбург әскери шекарасының Тиса-Муреш (Потисье-Поморише) бөлігіне қарады. Шекараның Потисье бөлігіне Тиса өзені жанындағы қалалар кірді: Бечей, Ада, Сента және Канджижа (қазіргі Сербия), Сегед (қазіргі Венгрия), сондай-ақ Бачкадағы басқа да елді мекендер, оның ішінде Суботица, Сомбор және Сентомаш (Србобран). 1751 жылы осы шекара бөлігі таратылғаннан кейін, аймақта тұрған көптеген сербтер Ресейге (әсіресе Жаңа Сербия мен Славян Сербиясына) көшіп кетті. Бұл эмиграцияны тоқтату үшін Габсбург билігі Бечейде орналасқан Потисье автономдық округін құрды. Потисье округі 1751 және 1848 жылдар аралығында болды. Округке 1759, 1774 және 1800 жылдары үш жеңілдік берілді. Округтің бірінші жеңілдігі оның автономиялық мәртебесін анықтады, ал екіншісі этникалық венгрлерге округке қоныстануға рұқсат берді. Кейіннен Потисьеге көптеген венгрлер қоныстанды және олар аймақтың кейбір бөліктерінде сербтерді басым ұлт ретінде ығыстырды.
In the 1st century, ancient author Plinius used name Pathissus to describe a surroundings of the river Tisa. Because of the similarity of this name with modern Slavic name Potisje (meaning approximately "a land around river Tisa" in Slavic), which is a typical Slavic name used for surroundings of the rivers (like Podunavlje, Pomoravlje, etc. ), name mentioned by Plinius might indicate an early Slavic presence in the area. Between 1702 and 1751, the western part of Potisje (in the region of Bačka) belonged to the Tisa Mureș (Potisje Pomorišje) section of the Habsburg Military Frontier. Potisje segment of the Frontier included towns near river Tisa: Bečej, Ada, Senta and Kanjiža (in present day Serbia), Szeged (in present day Hungary), as well as other places in Bačka, including Subotica, Sombor and Sentomaš (Srbobran). After the abolishment of this part of the Frontier in 1751, many Serbs that lived in the region emigrated to Russia (notably to New Serbia and Slavo Serbia). To prevent this emigration, the Habsburg authorities formed autonomous District of Potisje with seat in Bečej. District of Potisje existed between 1751 and 1848. The three privileges were given to the district in 1759, 1774, and 1800. First privilege of the District defined its autonomous status, while the second one allowed to ethnic Hungarians to settle in the district. In the following period many Hungarians settled in Potisje and they replaced Serbs as a dominant nation in parts of the region.
Этностық топтар
Серб ұлты басым муниципалитеттер: Žabalj (86%), Titel (85%), Novi Kneževac (59%), Kikinda (76%), Novi Bečej (69%) және Zrenjanin (74%). Венгр ұлты басым муниципалитеттер: Kanjiža (86%), Senta (81%), Ada (77%) және Čoka (52%). Bečej муниципалитеті этникалық тұрғыдан аралас, онда 49% венгрлер және 41% сербтер тұрады.
The municipalities with Serb ethnic majority are: Žabalj (86%), Titel (85%), Novi Kneževac (59%), Kikinda (76%), Novi Bečej (69%), and Zrenjanin (74%). The municipalities with Hungarian ethnic majority are: Kanjiža (86%), Senta (81%), Ada (77%), and Čoka (52%). The Bečej municipality is ethnically mixed with 49% Hungarians and 41% Serbs.