Герайнт Уаб Эрбин жырлары: Орта ғасыр Уэльс поэзиясы
Geraint son of Erbin
Герейнт ап Ербин – ортағасырлық уэльс жыршылығы, шайқастағы ерлік туралы. 1250 ж. жазылған, аңыз бойынша 10-11 ғ-да жаралған. Артур патша туралы деректер бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Герайнт, Ербиннің ұлы (орта валли тілінде Geraint uab Erbin) – ортағасырлық валлий поэмасы, Герайнт батырдың және Ллонгборт шайқасындағы ерліктерінің құрметіне арналған. Өлең үш тармақты энглин өлеңдерінен тұрады және барлығы орта валли тілінде сақталған бірнеше нұсқасы бар. Ең ерте сақталған нұсқасы шамамен 1250 жылы аяқталған Кармартеннің қара кітабында кездеседі, алайда өлең 10 немесе 11 ғасырда жазылған болуы мүмкін. Бұл поэма Артур патша туралы ең алғашқы айтылымдарының бірі болып табылады, сондықтан маңызды.
Geraint son of Erbin (Middle Welsh Geraint uab Erbin) is a medieval Welsh poem celebrating the hero Geraint and his deeds at the Battle of Llongborth. The poem consists of three line englyn stanzas and exists in several versions all in Middle Welsh. The earliest surviving version is in the Black Book of Carmarthen, completed around 1250, though the poem may have been composed in the 10th or 11th century. The poem is significant for its early mention of King Arthur.
Өлең және контекст
Поэманың тақырыбы – Герайнт маб Эрбин, Уэльс дәстүрінде танымал тұлға және кейінгі көптеген дереккөздер арқылы белгілі. Кейінгі шежірелер оны 6-шы ғасырдың соңында оңтүстік-батыс Британия және Оңтүстік Уэльспен байланыстырады. Ертедегі "Й Гододин" поэмасында "Оңтүстікке дейінгі Герайнт" есімді тұлға айтылады, бұл Герайнт маб Эрбинге сілтеме болуы мүмкін. Дегенмен, Герайнт ең үлкен даңқын "Герайнт және Энид" прозалық романының басты кейіпкері ретінде алды, бұл шығарма француз жазушысы Кретьен де Труаның "Эрек және Энид" туындысының сюжетін негізге алады. Герайнт Ербиннің ұлы Герайнттің Ллонгборттағы ерліктерін жырлауда қайталауды жиі қолданады. Ллонгбортты Батыс Уэльстегі Бортпен (кең, беткей жағажайы бар, армияны түсіруге қолайлы), Сомерсеттегі Лангпортпен немесе Гэмпширдегі Портсмутпен салыстыруға болады, алайда "ллонгборт" Ирландиядағы көне скандинавиялық "лонгфорт" сияқты "кеме тоқтағыш портына" сілтеме болуы да мүмкін. Әрбір енглин басқаларының формасын қайталайды, бірақ аз-кем өзгерістермен. Бір шумақта Артур патша есімдері аталады және ол "амераудер", яғни император деп сипатталады. Артурдың император ретінде алғашқы аталған жері осы, бұл атақ кейінгі туындыларда жиі қолданылса да, ертеректегі материалдарда кездеспейді.
The poem's subject, Geraint mab Erbin, was a popular figure in Welsh tradition and is known through a variety of subsequent sources. Later genealogies associate him with southwestern Britain and South Wales in the late 6th century. The early poem Y Gododdin mentions a "Geraint before the South", conceivably a reference to Geraint mab Erbin. However, Geraint achieved his greatest fame as the hero of the prose romance Geraint and Enid, a fictional tale that follows the narrative of Chrétien de Troyes' French work Erec and Enide. Geraint son of Erbin makes heavy use of repetition in celebrating Geraint's deeds at Llongborth, which may be identified with Borth in West Wales, which has a wide, shallow beach which would be perfect for landing an army, Langport, Somerset, or Portsmouth, Hampshire though llongborth may refer to a "ship harbour", akin to the Old Norse longphort in Ireland. Each englyn echoes the form of the others, with greater or lesser variation. One stanza contains a mention of King Arthur and refers to him as amerauder, or emperor. This is the first known reference to Arthur as emperor, a title used frequently in later works but absent in the early material.
Басылымдар мен аудармалар
Дженни Роуленд, Ерте Уэльс жыр поэзиясы: "Энглинйон" зерттеуі және басылымы (Кембридж: Брюер, 1990), 457–61 бб. (басылым), 504–5 (аударма).
Jenny Rowland, Early Welsh Saga Poetry: A Study and Edition of the 'Englynion' (Cambridge: Brewer, 1990), pp. 457–61 (edition), 504 5 (translation).