Кіріспе
Театр Буффало қаласында, Нью-Йорк штаты, АҚШ. Шидің сахналық өнер орталығы (бастапқыда Шидің Буффалосы) – Бродвей мюзиклдері мен Нью-Йорк штатының Буффало қаласындағы арнайы шараларға арналған театр. Алғашқыда Шидің Буффалосы деп аталған, ол 1926 жылы үнсіз фильмдер көрсету үшін ашылды. Театрдың құрылысы бір жылға созылды. Шидің АҚШ-тағы, бастапқы мақсатына сәйкес сақталған, жұмыс істеп тұрған санаулы театр органдарының біріне ие.
Shea's Performing Arts Center (originally Shea's Buffalo) is a theater for touring Broadway musicals and special events in Buffalo, New York. Originally called Shea's Buffalo, it was opened in 1926 to show silent movies. It took one year to build the entire theatre. Shea's boasts one of the few theater organs in the US that is still in operation in the theater for which it was designed.
Тарих
Шеаның Буффало театры, театр желісінің бас флагманы, Чикагодағы танымал "Рапп пен Рапп" фирмасымен жобаланған. Испан және француз барокко және рококо стильдерінің үйлесімділігінде салынған театр 17-18 ғасырлардағы Еуропаның опера үйлері мен сарайларын еске түсіруге арналған. Алғашқыда театрға 4000-ға жуық адам сыйып, 1930 жылдары оркестр аймағында жайлы жағдай жасау үшін бірнеше жүз орын алынып тасталды; қазір Шеа театрында 3019 орын бар. Театрдың интерьерін әлемге әйгілі суретші-дизайнер Луи Комфорт Тиффани жасаған, оның көптеген элементтері бүгінгі күнге дейін сақталған. Жиһаз бен шамдардың көп бөлігі Чикагодағы Маршалл Филдс дүкенінен алынған, соның ішінде ең жоғары сапалы чехословакиялық кристалдан жасалған алып люстралар бар. Театрдың ішкі кеңістігінде көптеген орындықтар болған. 1926 жылы театрдың құрылысы мен жабдықталуына 1,9 миллион доллардан астам қаражат жұмсалған. Ол кезде жаңа үйді 3000 долларға, ал жаңа "Форд Модель А" автокөлігін 1000 долларға алуға болыпты. Театр 1926 жылғы 16 қаңтарда Адольф Менжу жұлдыздығымен "Майн-стрит патшасы" фильмімен ашылды. 1930 жылы Майкл Шеа зейнеткерлікке шыққаннан кейін, Шеаның істерін В.Р. Макфол басқарды, ол 1955 жылы қайтыс болғанға дейін Буффало аймағындағы бірнеше ондаған Шеа театрларына иелік етіп, басшылық етті. 1948 жылы театр желісін Лоу театрларына берді. 1960-1970 жылдары Буффалоның орталық бөлігінің құлдырауына байланысты театр да біршама тозығы жеткен. Ол кезде театр Лоу корпорациясымен "Супер Флай" сияқты "қара exploitation" фильмдерін көрсету үшін пайдаланылды. Театр сол кезде Леон Лоуренс Сиделлге тиесілі болған, ол салық төлемей отырды. Курт Мангел бастаған шағын топ, оның ішінде Стив Ламанна, Бен Хилц, Дэн Хартер және тағы 9 адам, "Буффалоның достары" деп аталды. Олар органмен жұмыс істей бастады, ал мырза Мангел ғимараттың инженері болды. Мангел және басқалар кейде ғимараттың жоғарғы қабаттарындағы гримеркаларда бір жылға жуық уақыт бойы театрдың түрлі қажеттіліктерімен айналысып жүрді. Театр Леон Лоуренс Сиделлдің қарызы бойынша қалаға берілуі мүмкін болған кезде, Лоу театрды тастап, оның барлық мүлкін алып кетуге дайындалды. "Достар" театрды аралап, барлық затты тізімдеді. Тарихи маңызы бар сот шешімінде судья Лоудың люстралар, жиһаз, орган және проекциялық жабдықтарды алып кетуіне тыйым салды. Лоу бұл заттарға иелік етеді деп мәлімдеме жасады, бірақ қарсы дәлелдемеде бұл заттар театрдың ажырамас бөлігі екендігі айтылды. Судья театрды, соның ішінде орган камераларын аралап, "Достар" және қаланың пайдасына шешім шығарды. Бұл ғимаратты өте маңызды саяси мәселе деп санауға болады, ол сол кездегі қазынашы Джордж О'Коннеллдің назарына ілікті, кейіннен театр оның атымен аталады. Оның және "Достардың" бақылауымен театр коммуналдық қызметтерін жалғастыра алды және жөндеу жұмыстары басталды. Содан кейін "Буффалоның достарына" ғимаратты басқару құқығы берілді, олар үкіметтік гранттар арқылы кең ауқымды қалпына келтіру жұмыстарын жүзеге асырды және 1970 жылдардың соңында спектакльдер сериясын ұйымдастырды. Бродвей театрының менеджері және продюсері (Мумменшанц) Роберт Б. Д'Анджело 1970 жылдардың соңында бас директор болып тағайындалды. Ол қызмет еткен қысқа мерзімінде "A Chorus Line", "Chicago", "Annie" және "Les Misérables" сияқты бірнеше ірі ұлттық гастрольдік қойылымдарға келісімшарт жасады, бұл Буффалоны Бродвей гастрольдік айналымындағы маңызды аялдама ретінде қайта орнатуға көмектесті. 1970 жылдардың соңында Кэб Каллоуэй мен Джордж Бернс қатысқан салтанатты қайта ашылу өтті. Каллоуэй 1926 жылы театрдың алғашқы ашылу аптасында өнер көрсеткен, ал Бернс 1940 жылдардың соңында өнер көрсеткен. "Буффалоның достары" ерікті тобының орнына кәсіби басқару тобы құрылды. "Достар" еріктілер санын арттыруды жалғастырды, олар Вурлиццер органының қалпына келтіруіне қатысты, соның ішінде түрлі жобалармен айналысты. Театр үлкен гастрольдік қойылымдарды қабылдау үшін сахналық жабдықтарын кеңейтіп, өте табысты өнер орталығына айналды. Сонымен қатар, ол 43North кәсіпкерлік бәйгесі сияқты аймақтық шараларды өткізу үшін пайдаланылады. Нью-Йорк пен Оңтүстік Онтариодан келген Шейдегі орындаушылардың қатарында 1939 жылы The Ink Spots, 1941 жылы алты түнге Франк Синатра, 1945 жылы Элла Фицджеральд, 1977 жылы Foreigner, 1980 жылы Торонто, 1984 жылы Blue Öyster Cult, 1984 жылы INXS, 1988 жылы 10,000 Maniacs, 1988 жылы Эдди Мани, 1992 жылы Лиза Миннелли, 1993 жылы Питер, Пол және Мэри, 1994 жылы Торонтоның Barenaked Ladies, 1995, 1999 және 2018 жылдары Буффалоның Goo Goo Dolls; 1998 жылы Торонтоның Our Lady Peace және 2008 жылы Онтарионың Гордон Лайтфут, 2009 жылы композитор Эндрю Ллойд Веббер, 2011 жылы Роб Бейс және DJ E Z Rock, Куртис Блоу және Salt N Pepa, 2012 жылы Public Enemy, 2013 жылы Джерри Сайнфельд, 2015 жылы комик Билл Махер, 2015 жылы Мэри Джей Блайдж және 2017 жылы Steely Dan. Шейдегі орындаушылардың қатарында 2018 жылы Impractical Jokers, 2019 жылы Мария Кэри, 2022 жылы Крис Рок және 2023 жылы Адам Сэндлер де бар.
Ағза
Театрдың "Mighty Wurlitzer" аспабы Wurlitzer компаниясымен арнайы жасалған және әлемдегі осындай 5 аспаптың бірі болды. Ол театрға орнатылғаннан кейін, Wurlitzer зауытынан тікелей тондық реттелуден өтті. Бұл орган көршілес Солтүстік Тонавандадағы Wurlitzer зауытында демонстрациялық үлгі ретінде пайдаланылды, кез келген клиент 4 мануалды (пернелі) органның театрда орнатылған нұсқасын естігісі келгенде осы аспапта ойнатылатын. [3 мануалды (пернелі) органның демонстрациялық үлгісі ретінде Нью-Йорк штатының Солтүстік Тонавандадағы Riviera театры қолданылды.] Бастапқыда үнсіз фильмдерге қосымша музыка беру үшін салынған бұл аспап, оған ұқсас мыңдаған аспаптар сияқты, 1940 және 1950 жылдары жөнделмей, көбінесе естілмей қалды. Американдық театрлық орган энтузиастары (қазір Американдық театрлық орган қоғамы немесе ATOS) осы аспапты жөндеп, есте қаларлық концерттер сериясын өткізді. Осы кезеңде, театрлық органның ерекше бөлігі – мыс трубалар жиынтығы ұрланып кетті. Содан кейін ол 1970 жылдардың соңына дейін қайтадан үнсіз қалды, бірақ Буффалоның достары оны қайтадан ойнатуға мүмкіндік берді, соның арқасында театр қайта ашылды. 1970 жылдардың соңында Wurlitzer аспабына ауқымды жөндеу жүргізілді, онда түрлі өнер ұйымдарынан қаражат түсті. Жөндеу жұмыстарына органның басқару жүйесінің (релелік) толық ауыстырылуы, желдік камералардың қалпына келтірілуі, құбырлардың орнына жаңаларын қою, сымдардың жөнделуі және орган консолінің жұмыстары кірді. Жаңартылған орган белгілі театрлық органшы Лин Ларсеннің сәтті концертімен көпшілікке таныстырылды. Осы уақыттан бері ол жеке концерттерде, үнсіз фильмдерге қосымша музыкада және театр ішіндегі шаралардан бұрын және кейін фонограмма ретінде пайдаланылып келеді. 2006 жылы, театрдың 80 жылдығына арналған концертте, дирижер Джоанн Фаллетта басқаратын Буффало филармониялық оркестрі, Антони Ньюманның органмен орындауында концерт берді. Концерт бағдарламасына Камиль Сен-Санстың до-минор тонындағы 3-симфониясы ("Орган" симфониясы), "Операның арбауынан" үзінділер, Бахтың ре-минор тонындағы токкатасы мен фугасы және Луи Виерннің "Вестминстер кариллоны" кірді.