Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық армия офицері және отаршылдық әкімші (1758-1814) генерал-лейтенант Фрэнсис Гроуз (1758-1814 ж. 8 мамыр) - Жаңа Оңтүстік Уэльс корпусына қолбасшылық еткен британдық сарбаз. Жаңа Оңтүстік Уэльстің вице-губернаторы ретінде ол 1792 жылдан 1794 жылға дейін колонияны басқарып, онда әскери билікті орнатты, азаматтық соттарды жойды және өз офицерлеріне жомарт жер гранттарын берді. Ол жалақыны алкогольдік ішімдікпен төлеуді тоқтата алмады, соның салдарынан қоғамдық маскүнемдік пен сыбайлас жемқорлық болды. Ол өмір сүру жағдайларын біраз жақсартса да, оны табысты әкімші деп санамаған.
British army officer and colonial administrator (1758–1814)
Lieutenant General Francis Grose (1758 – 8 May 1814) was a British soldier who commanded the New South Wales Corps. As Lieutenant Governor of New South Wales he governed the colony from 1792 until 1794, in which he established military rule, abolished civil courts, and made generous land grants to his officers. He failed to stamp out the practice of paying wages in alcoholic spirits, with consequent public drunkenness and corruption. Although he helped to improve living conditions to some degree, he was not viewed as a successful administrator.
Жаңа Оңтүстік Уэльс
Грос Англиядан 1791 жылдың аяғында ғана кетіп, Сиднейге 1792 жылдың 14 ақпанында Pitt түрмедегі көлікпен келді. Кемеде жүрген көптеген адам: теңізшілер, сарбаздар, тұтқындар, әйелдер мен балалар қызбадан қайтыс болғандықтан, сапар оңай болған жоқ. Грос колониялық әкімші болды, өйткені губернатор Артур Филипп, оның денсаулығы біраз уақыт бойы нашар болды (бәлкім, дұрыс тамақтануға байланысты), кетуге рұқсат алды. Грос билік басына келген кезде Жаңа Оңтүстік Уэльстің еуропалық халқы 4221 адам болды, оның ішінде 3099 адам сотталғандар болды. Грос Филиптің колонияны басқару жоспарын бірден тоқтатты. Аскерге белсене араласқан ол әскери билікті орнатып, Корпустың билігін нығайтуға бел буды. Ол азаматтық соттарды жоюды және судьяларды капитан Джозеф Фовоның билігіне тапсырды. 1793 жылы егіннің нашар жиналғаннан кейін ол тұтқындардың рационын қысқартты, бірақ корпустың емес, Филипптің бәріне бірдей рациондағы саясатын жоққа шығарды. Ауыл шаруашылығы өндірісін жақсарту және колонияны өзін-өзі қамтамасыз ету үшін Грос ұжымдық шаруашылықтан бас тартып, корпустың офицерлеріне кең пейілмен жер сыйлады. Сондай-ақ, оларға мемлекеттік азық-түлік және киім-кешекпен қамтамасыз етілген сотталғандар ауыл шаруашылығындағы жұмысшылар ретінде, олардың өнімдерін олар мемлекеттік дүкенге жақсы пайдаға сататын. Филипп алкогольдік спирт сатуды бақылауға алмаса, үлкен жамандықтар болады деп түсінген, бірақ Гроуз бұл бағытта ешқандай күш салмайды және спиртпен жалақы төлеу сияқты үлкен заң бұзушылықтар кең таралды. Офицерлердің спиртпен сауда-саттық жасау әдет-ғұрыптары жалпыға бірдей болды және капитан Хантер келгенге дейінгі аралықта колония маскүнемдік, құмар ойындар, азғындық және қылмысқа толы болды. Гроздың осы жағдайға қаншалықты жауапты екенін қазір айту мүмкін емес. Алайда, шіркеудің дін қызметкерінің, т. Ричард Джонсонға, ол вице-губернатордан қолдау таба алмады және шіркеу салуға көмектеспеді. Екінші жағынан, Гроузеге қарсы оның достары мен офицерлеріне жер беру туралы айыптаулар негізсіз болып көрінеді, өйткені берілген гранттар оның нұсқауларына сәйкес және оларды сұраған офицерлерге берілген. Адамдардың аздап ішіп-жеуіне қарамастан, 17 желтоқсанда Грос Англияға кеткен кезде колонияның жағдайы өте жақсарды. Алайда, бұл үшін Грозға үлкен құрметпен қарауға болмайды. Оның азаматтық билікті әскери билікке ауыстыруы мемлекеттің игілігі үшін емес еді және ол өзінің үкіметінде ешқандай көрегендік пен нақты күш көрсетпеді. Бұл жетістіктер, әрине, шаруашылықтың жақсаруына байланысты болды. Алайда, Гроуз өз әскерінің рационын көбейтіп, тұрғын үй жағдайын жақсартты. Оның тұсында Александо Маласпана бастаған испан экспедициясы колонияға 1793 жылдың 11 наурызынан 11 сәуіріне дейін барды.
Grose did not leave England until late in 1791, arriving in Sydney on 14 February 1792 on board the convict transport Pitt. The voyage was not an easy one as fever killed a large number of people on board, seaman, soldiers, convicts, wives, and children. Grose became colonial administrator when Governor Arthur Phillip, whose health had been poor for some time (probably due to poor diet), received permission to depart. The European population of New South Wales when Grose took over was 4,221, of whom 3,099 were convicts. Grose immediately abandoned Phillip's plans for governing the colony. A staunch military man, he established military rule and set out to secure the authority of the Corps. He abolished the civilian courts and transferred the magistrates to the authority of Captain Joseph Foveaux. After the poor crops of 1793 he cut the rations of the convicts but not those of the Corps, overturning Phillip's policy of equal rations for all. In a connived attempt to improve agricultural production and make the colony more self sufficient, Grose turned away from collective farming and made generous land grants to officers of the Corps. They were also provided with government fed and clothed convicts as farm labour, whose products they would sell to the government store at a good profit. Phillip had realized that unless there was some control over the sale of alcoholic spirits, great evils would follow, but Grose made no efforts in this direction and great abuses such as the payment of wages in spirits became common. The custom of officers trading in spirits was almost universal and in the interregnum before the arrival of Captain Hunter, the colony was rife with drunkenness, gambling, licentiousness and crime. How far Grose was responsible for this state of affairs it is now impossible to say. There is, however, no reason to doubt the statements of the chaplain, the Rev. Richard Johnson, that he could get no support from the Lieutenant Governor and no assistance in building a church. On the other hand, the charges against Grose of making indiscriminate grants of land to his friends and fellow officers appear to be without foundation, as the grants made were in accordance with his instructions and to those officers who requested them. In spite of the low state of morality and the drinking habits of the people, the position of the colony had improved very much when Grose left for England on 17 December 1794. However, most of the credit for this cannot be given to Grose. His substitution of military for civil power was not for the good of the state and he showed no foresight or real strength in his government. The improvement probably came from better farming methods, for which credit can largely be given to the two chaplains, Johnson and Samuel Marsden. Grose did, however, increase the rations and improve the housing conditions of his troops. During his tenure, the Spanish expedition led by Alexando Malaspina visited the colony, 11 March to 11 April 1793.
Англияға оралу
Жаңа Оңтүстік Уэльстен кеткеннен кейін Гроуз армияда әр түрлі лауазымдарды атқарды. 1798 жылы Ирландияда қызмет етті. 1805 жылы Гибралтарда генерал-майор болып тағайындалды. Ол 1809 жылы Ирландияда тағы да қызмет етті. Ол генерал-лейтенант болып тағайындалды.
After leaving New South Wales, Grose filled various posts in the army. In 1798, he was on the staff in Ireland. In 1805, he was at Gibraltar where he was promoted to major general. He was again on the staff in Ireland in 1809. He was promoted to lieutenant general.
Соңғы жылдары және өлімі
Гроуздың бірінші әйелі 1813 жылы 12 қаңтарда қайтыс болды. 1814 жылы 28 наурызда ол Уильям Патэрсонның жесірі Элизабетке үйленді. Бір айдан кейін, 1814 жылы 8 мамырда, ол Англияның Суррей штатының Кройдон қаласында қайтыс болды. Оның жерленгені туралы мәлімет бойынша, ол жерленген кезде 56 жаста болған. Елизавета 1839 жылы 14 мамырда Ливерпульде қайтыс болды. Сиднейдің шетіндегі Көк таулардағы ең керемет аймақтардың бірі - Гроуз аңғары Фрэнсис Гроуздың есімімен аталған.
Grose's first wife died 12 January 1813. On 28 March 1814, he married Elizabeth, widow of William Paterson. A month later, on 8 May 1814, he died in Croydon, Surrey, England. His burial record shows that he was 56 years old at time of burial. Elizabeth died in Liverpool, England on 14 May 1839. The Grose Valley, one of the most spectacular regions in the Blue Mountains on the edge of Sydney, is named after Francis Grose.