Кіріспе

Эдна, мас әйел - BBC-дің Play for Today антологиялық телехикаясының екінші маусымының екінші эпизоды, бастапқыда 1971 жылы 21 қазанда эфирге шықты. "Эдна, мас әйел" романын Джереми Сэндфорд жазды, режиссері Тед Котчефф, продюсері Айрин Шубик, басты рөлді Патрисия Хейс сомдады. Фильмнің қатты әсер еткен реализмі британдық теледидардағы "Кэти үйге кел" секілді қойылымдардың дәстүріне сәйкес келді және ол көтерілген мәселелер бойынша қоғамдық және саяси пікірталасқа әкелді. Эднаны қазір "сақтап жүретін әйел" және созылмалы алкоголик деп сипаттауға болады.

Сюжет

Бұл оқиға 60 жастағы әйел Эдна О'Кейси (Патрисия Хейс) туралы, ол өмір бойы үйсіз, жұмыссыз және ақшасыз алкогольді тұманмен айналып жүр. Ол жатақханадан бастайды, онда оны блохаларға тексеріп, киімдері қаптарға салынып, стерильдендіріледі. Дәрігер мен психиатр үйсіз қарт ер адамдармен сұхбат жасап, олардың жатақханада тұра алатынын бағалайды. Эдна қайтадан жолға шығады, өзеннен су ішеді және егіндіктерден картоп жинайды. Ол әр түнде төсекте тұру үшін қала мен ауылды аралайды; кезекпен ол басқа баспанасыз әйелмен кездеседі және олар бірге саяхаттайды. Әлеуметтік қызмет оған көп көмектеспей, ақшасын да бермейді. "Таңғы ас билеті" үшін ол үш сорпа алады. Эдна көпiр астындағы үйсiздер тобының қатарына қосылады, онда ол оны тамақтандыратын ирландтық адаммен ұзақ сөйлеседі. Олар топқа қосылған есірткі тұтынушы жас жігітті мазақтайды. Кейін ол ел ішінде бір әйелмен жүріп жүрді. Торрингтонға жол сұраған адам оларды жеткізуге міндетті. Жас жігіт оған "жарты фунт" үшін жақсы уақыт өткізуді ұсынады. "Лесбиянка" екенін мойындамайтын тағы бір әйел күйеуінің ескі фотосуреттерін көрсетіп, жақсы сәттерді еске алады. Ол әдемі болған. Хостелдің менеджері "Micks only" (айрландтар ғана) дейді, бірақ Эдна табылғанша және лақтырылғанша төсек астына жасырынады. Әлеуметтік қамсыздандыруға оралғанда ол өзін белгіленуге ренжітеді және қайта-қайта "Мен босқындардан емеспін" деп айқайлайды. Ол сотқа тәртіп бұзғаны үшін жіберіледі және сол жерден Эдна Роджерс деген атпен психиатриялық палатаға орналастырылады. Сол жерде бір науқас (Джун Браун) одан қосымша таблеткалар сұраған. Эднаға олардың ұсынған балығы ұнамайды да: "Бұл - қоқыс!" - деп айқайлайды. Олар оған мінез-құлқын бақылау үшін дәрі береді және электрлік шабуыл терапиясын жүргізеді. Содан кейін олар оны тексеріп, күнін білетінін сұрайды: ол 32-сі ме деп сұрайды. Ол тағы бір апта қалу үшін өзін газбен толтыруға тырысады, содан кейін ойынан шығып, жолға шығады. Ол қоқыс жәшіктерін азық-түлік қалдықтары үшін аралап шығады. Ол киімдерін қоғамдық дәретханада жуады. Ол киім мен аяқкиімді қайырымдылықтан алады. Оның жаңа маңдайына барлық телефон қоңыраулары өзіне арналған. Ол төсектегі суын төккені үшін жатақханадан шығарылды. Әлеуметтік қамсыздандыруға барып, Эдна Маклин ретінде тіркелуге тырысады. Ол өзінің аты-жөні мен мекен-жайы туралы куәлік берілген жерге жіберіледі. Басын төмен түсіріп, ол өзін Роберт Тют деп атайды. Ол сотқа тағы да бейбітшілік шартын бұзғаны үшін барады. Олар оның маскүнемдік, тәртіпсіздік және ұрлық туралы жазылған жазбасын келтіреді. Ол түрмеге түседі, бірақ өте қанағаттандырарлық. Ол "Иса құтқарады" журналының қонақүйінде сұхбат алады. Сұхбат беруші Джози Куинн (Барбара Джеффорд) оған орын береді. Бірақ "Иса құтқарады" көршілердің шағымдарынан кейін тергеуден кейін жабылды. Эдна мен басқа әйелдер жолға шықты. Ол "Иса құтқарады" жатақханасында аяқталады. Ол жатақханадағы басқа тұрғындарды мазалайтын болса да, бұл жаңа өмір салтына бейімделеді. Жақын төсектегі жас әйел Трудидің өз проблемасы бар. Эдна үйге мас күйінде келеді де, оның үйге кіргізіліп қана қоймай, Джозимен өркениетті түрде сөйлесуіне таңғалады. Эдна кішкене тазалайды. Сотта қонақүйдің көршілері шағымданады: қонақүйде құрылыс рұқсаты жоқ және көршілерге кедергі келтіреді. Джози өз іс-әрекетін қорғауы керек. Сотта босқындар туралы сөз қозғалғанда, Эдна қатты дауыстап: "Мен босқындардан емеспін!" деп айқайлайды. Ол жаңадан монахтар қамқорлығына алынған. Ол өзінің ата-анасын және олардың өзін сүймегенін еске алады. Оның әкесі арақшы еді, анасын ұрып-соғып жүрді. Анасы баласын тастап кеткені үшін түрмеге қамалғанда, Эдна мен оның бауырлары күтімге алынды. "Иса құтқарады" бағдарламасына қайтып барғанда Эдна қарсылық күтеді. Джозиге жатақхананың жабылып қалғаны туралы жазбаша шешім беріледі және оның жұмысын тоқтату үшін бір ай уақыт беріледі. Эдна әкесін аңдып, әжетханада жылап жатыр. Ол өзін-өзі ренжіте бастайды. Жатақхана жабылып, Эдна қайтадан көшеде жүр. Соңғы сахнада ол Терезамен бірге өмірінің махаббатын талқылап жатыр. Тереза олар бір үйге барады деп санайды, бірақ Эдна түнде бір жерден екінші жерге қашып-қашып жүруге ұнайтынын айтады.

Жазу

Джереми Сэндфорд, бұрын "Кэти үйге қайтып кел" деген пьесаны жазған, екі рет екі апта бойы өзі қатты өмір сүріп, пьесаны зерттеді. Пьесадағы диалогтар мен оқиғалардың көп бөлігі 1971 жылы Сэндфорд баспасынан шыққан Down and Out in Britain кітабынан алынған; кітаптағы спикерлердің көпшілігі ер адамдар болса да, Сэндфорд олардың көп бөлігін басты әйел кейіпкердің аузына салады.

Кастинг

Драмада британдық актер Вивиан МакКерреллдің бірнеше актерлік рөлдерінің бірі (трамп ретінде) бар, ол британдық фильмдегі Уитнэйл және мен (1987) фильміндегі Уитнэйл кейіпкерінің шынайы өмірлік шабыты.

Түсірілім

Фильм түсірілімі 1970 жылдың қараша-желтоқсанында өтті.

Қабылдау және марапаттау

Бұл спектакльді алғаш рет 9 миллионға жуық адам көреді, бұл - сөзсіз табыстылық. 1972 жылы Британ академиясының теледидар сыйлығында бұл пьеса "Ең үздік драмалық қойылым" номинациясында жеңіп, Патрисия Хейс "Ең үздік әйел актер" номинациясында жеңімпаз атанды.