Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
3 ғасырдағы мәсіхші шіркеу жазушысы Петаулық қасиетті Викторин (сонымен қатар Птуж немесе Поэтовий; грекше: Βικτωρίνος Πεταβίου; 303 немесе 304 жылы қайтыс болды) - шамамен 270 жылы гүлденген және император Диоклетианның қуғын-сүргін кезінде шейіт болған ерте христиан шіркеу жазушысы. Паннониядағы Поэтовио (қазіргі Словениядағы Птуж) епискобы Викторин Викторин Петавионенсис немесе Поэтовионенсис деп те белгілі. Викторин Киелі жазбалардың әртүрлі тармақтарына түсініктемелер жазды.
3rd century Christian ecclesiastical writer
Saint Victorinus of Pettau (also Ptuj or Poetovio; Greek: Βικτωρίνος Πεταβίου; died 303 or 304) was an Early Christian ecclesiastical writer who flourished about 270, and who was martyred during the persecutions of Emperor Diocletian. A Bishop of Poetovio (modern Ptuj in Slovenia; link=no) in Pannonia, Victorinus is also known as Victorinus Petavionensis or Poetovionensis. Victorinus composed commentaries on various texts within the Christians' Holy Scriptures.
Өмір
Викторин, әскерлік сипаты үшін, Шығыс және Батыс империялардың шекарасында Рим Грециясында немесе Поэтовиода, шамалы аралас халықпен туылған, грекше латыншадан гөрі жақсы сөйлейтін, бұл Киелі Жеромның пікірінше, оның соңғы тілде жазылған шығармалары стиліне қарағанда, мәні жағынан ерекше болды. Петау қаласының епискобы, ол өзінің экзегезисі үшін латын тілін қолданған алғашқы теолог болды. Оның еңбектері негізінен экзегетикалық. Викторин Киелі кітаптың әртүрлі кітаптарына, соның ішінде Жаратылыс, Шығу, Леуіліктер, Ишая, Езекиел, Аввакум, Нақыл сөздер, Сүлейменнің жыры, Матай және Жоханның Аян кітабына түсініктемелер жазған. Сондай-ақ, ол христиан дінінің әртүрлі түрлеріне қарсы теологиялық трактаттар жазды. Алайда оның ежелгі дәуірден сақталған жалғыз еңбектері - "Апокалипсис туралы түсініктеме" және "Дүние құрылымы туралы" (De fabrica mundi) қысқа трактаты. Викторин Оригеннің ықпалына қатты ұшырады. Иероним оны шіркеу жазушыларының каталогында құрметке бөлейді. Иероним Викториннің пікірін кейде келтіреді (Екклесиаст 4:13, Езекиел 26 және басқа жерлер), бірақ оны хилиастар немесе миллениарлар пікірлеріне әсер еткен деп санайды. Иеронимнің айтуынша, Викторин 304 жылы шейіт болып қайтыс болған. IV ғасырдың аяғы мен V ғасырдың басында Жеромның оң қабылдануынан айырмашылығы, VI ғасырдағы Геласиан Жарлығына сәйкес Викториннің еңбектері айыпты және тыйым салынған деп саналды. Жарлық бесінші ғасырдағы Папа Геласий I-ге қатысты; оған еретиктердің құрастырған немесе схизматиктер қолданған еңбектердің тізімі кіреді, оларды қабылдамау және болдырмау керек, және онда Викториннің жұмысы тізімделеді. Викторинді латын католик шіркеуінде де, Шығыс православие шіркеуінде де 2 қарашада еске алады. XVII ғасырға дейін оны кейде латын тілінің риторигі Викторинус Афермен шатастырған.
Born probably in Roman Greece on the confines of the Eastern and Western Empires or in Poetovio with rather mixed population, due to its military character, Victorinus spoke Greek better than Latin, which explains why, in St. Jerome's opinion, his works written in the latter tongue were more remarkable for their matter than for their style. Bishop of the City of Pettau, he was the first theologian to use Latin for his exegesis. His works are mainly exegetical. Victorinus composed commentaries on various works of the Bible, including Genesis, Exodus, Leviticus, Isaiah, Ezekiel, Habakkuk, Ecclesiastes, the Song of Songs, Matthew, and the Apocalypse of John (Revelation). He also composed theological treatises against varieties of Christianity he considered heretical. The only works of his that survived past antiquity, however, are his Commentary on the Apocalypse and the short tract On the construction of the world (De fabrica mundi). Victorinus was much influenced by Origen. Jerome gives him an honorable place in his catalogue of ecclesiastical writers. Jerome occasionally cites the opinion of Victorinus (on Ecclesiastes 4:13, Ezekiel 26, and elsewhere), but considered him to have been affected by the opinions of the Chiliasts or Millenarians. According to Jerome, Victorinus died a martyr in 304. By contrast to Jerome's positive reception in the late fourth and early fifth century, Victorinus's works were condemned and listed as forbidden according to the Gelasian Decree, a 6th century work. The decree was attributed to the fifth century Pope Gelasius I; it includes a list of works compiled by heretics or used by schismatics to be rejected and avoided, and lists Victorinus's work there. Victorinus is commemorated in both the Latin Catholic Church and the Eastern Orthodox Church on 2 November. Until the 17th century he was sometimes confused with the Latin rhetorician, Victorinus Afer.
Апакалипсис туралы түсініктеме
Викторин Аян кітабына түсініктеме жазды, оны кейіннен 5 ғасырда Иероним редакциялаған түрде қайта жариялады. Алайда 1918 жылы оның түпнұсқасы табылды. Комментарий Валерианның қудалауынан көп ұзамай, шамамен 260 жылы жасалды. Клаудио Морескинидің айтуынша, "Төсіндіру негізінен аллегориялық, арифмологияға ерекше қызығушылықпен". Иоганнес Квастен былай деп жазды: "Ол бүкіл мәтінге қатысты түсініктеме бермеген, қайта, таңдап алынған тармақтарды қайталап жазған". Бұл кітап қазіргі ғалымдарға ежелгі адамдардың Аян кітабын қалай түсінгенінің үлгісі ретінде қызықты. Викторин төрт жануардың Құдайға мақтау әнін әндетуін Ізгі хабар деп біледі, ал Аян 4-та тақта отырған 24 ақсақал - Исраилдің 12 руының 12 патриархы және 12 елшісі. Ол сондай-ақ Бабылдың жезөкшесі "азаматтар мен қасиеттілердің қанына мас" деп, Рим қаласын және оның мәсіхшілерді қудалауын бейнелейтін, ал 13 тарауда сипатталған аң император Неронды бейнелейтін пікірлермен келіседі. Нерон Викториннің заманында өлді, сондықтан ол кейінгі үзінділерде Нерон Редививус, яһудилердің көмегімен шығыстан шабуылдайтын жабайы қайта тірілген Нерон туралы айтылған деп сенді.
Victorinus wrote a commentary on the Book of Revelation that was later republished in a redacted form by Jerome in the 5th century AD. An original unredacted manuscript was found in 1918, however. The commentary was composed not long after the Valerian Persecution, about 260. According to Claudio Moreschini, "The interpretation is primarily allegorical, with a marked interest in arithmology." Johannes Quasten writes that "It seems that he did not give a running commentary on the entire text but contented himself with a paraphrase of selected passages." The book is interesting to modern scholars as an example of how people in antiquity interpreted the book of Revelation. Victorinus sees the four animals singing praise to God as the Gospels, and the 24 elders seated on thrones in Revelation 4 are the 12 patriarchs of the 12 tribes of Israel and the 12 apostles. He also agrees with views that the Whore of Babylon "drunk with the blood of martyrs and saints" represents the City of Rome and its persecutions of Christians, and that The Beast described in chapter 13 represents Emperor Nero. As Nero was already dead during Victorinus's time, he believed that the later passages referred to Nero Redivivus, a monstrous revived Nero who would attack from the East with the aid of the Jews.