Кіріспе

Клонферт соборы – Ирландияның Галвей графтығындағы Клонферт қаласында орналасқан Ирландия шіркеуінің соборы. Бұрын Клонферт дін аймағының соборы болған, кейін Лимерик және Киллалое біріккен дін аймақтарындағы үш собордың біріне кірген, қазір Туам, Лимерик және Киллалое дін аймағындағы бес собордың бірі. Ағымдағы ғимарат 12 ғасырда, әулие Брендан құрған алдыңғы 6 ғасырлық шіркеудің орнында салынды. Бұл шіркеу оның құрған монастырымен байланысты болған және сол жерде Брендан жерленген. Собордың деканы – өте құрметті Родерик Линдсей Смит, ол сонымен қатар Киллалое, Килфенора деканы және Килмакдуагтың деканы мен провосты.

Собордың сипаттамасы

Шіркеудің ең көне бөлігі шамамен 1180 жылға дейін салынған. Оның есігі – гиберно-роман стилінің ең көрнекті үлгісі. Ол алты қатардан тұрады және әртүрлі мотивтермен, жануарлардың бастарымен, жапырақтармен, адамдардың бастарымен және т.б. безендірілген. Есіктің үстінде үшбұрыштар мен ерекше адам бастары кезектесетін тік қаптама орналасқан, ал оның астында адам бастарын қамтитын аркада бар. 13 ғасырдың басындағы шатырдың шығыс терезелері – кеш роман стиліндегі терезелердің мысалы. Шатыр аркасы 15 ғасырда орнатылған және періштелермен, розеткамен және айна ұстаған су қызымен әсемделген. Шіркеудің батыс жағындағы мұнараның тіреу аркалары да 15 ғасырдың бастарымен безендірілген, ал роман стиліндегі есіктің ішкі қатары да осы кезеңде қосылған. Сақтандыру бөлмесі де 15 ғасырға жатады. Шіркеудің оңтүстік жағында роман стилінде салынған, қазір қираған, ал солтүстік жағында готика стилінде салынған, кейін алынып тасталған қанаттары болған. Оңтүстікке қарай бір шақырым жердегі Рим-католик шіркеуінде 14 ғасырға жататын Мадонна мен Баланың ағаштан жасалған мүсіні орналасқан, ал осы шіркеудің жанындағы жол бойында 16 ғасырға жататын мұнаралы үй тұр.

Сақтау

Клонферт соборы 2000 жылы Дүниежүзілік ескерткіштер қорының Дүниежүзілік ескерткіштерді сақтау бағдарламасына енгізілді. Жұмсақ құмтастан салынған ғимарат қатты тозығына ұшыраған, ал бұрын жасалған консервациялық жұмыстар ғимараттың барлық мәселелерін толық шеше алмады. Үстімізден өскен биологиялық өсімдер де тозуды күшейтті. Азайып бара жатқан қауымның қаржылық мүмкіндіктері шектеулі болғандықтан, American Express ұйым арқылы қаржылай көмек көрсетті.

Клонферт жылнамада

561 жылы Куль-Дреймн шайқасы туралы жазба бар. Онда Айнмир, Сетнаның ұлы, Фергустың ұлы Айннид және Домналл жеңіске жетті. Бірақ Диармайт қашып кетті, сондай-ақ осы күні періште бұйрығымен Клуан Ферта Бренайн негізі салынды. [AU 558, 560, 561, 564; AU 558] 636 жылы Картах, Клуан Ферта Бренайнның аббаты, оны Сеган деп атайды, дүниеден озды. 752 жылы Лиат Мо Чамок аббаты Куанг және Клуан Ферта Бренайн аббаты Майкнияның немересі Фиахна дүниеден озды. 802 жылы Клуан Ферта Бренайн аббаты Олхобар дүниеден озды. 817 жылы Клуан Ферта Бренайнның данасы Конмах уа Катайл қайтыс болды. 820 жылы Клуан Ферта Бренайн епископы Лайтбэртах, Аенгхустың ұлы, дүниеден озды. 838 жылы Ирландия халқының үлкен жиыны Клуан Ферта Бренайнде болды, және Темуир патшасы Аидтың ұлы Ниалл, Кримтанның ұлы Фейдлимидке бағынды, сол күні Фейдлимид Ирландияның толыққанды патшасы болды және ол Клуан Фертаның аббат креслосын иеленді. 866 жылы ерл Томрар Клуан Ферта Бренайнды тонады, ал Бренайн оны лагеріне келгеннен кейін үшінші күні өлтірді. 949 жылы Силь Анмчадха (Сиол Анмчадха) тоналып, Сеаллахан мен Мюнстер халқымен Клуан Ферта Бренайн тоналып, қарақталды. 971 жылы Ораториялық Синайд, Клуан Фертаның усаты, дүниеден озды. 1045 жылы Ui Maine Клонфертті шіркеуімен бірге өртеді. Сол жерде Ғадхра Уа Дунадахидың ұлы Кухоннахт өлтірілді. 1112 жылы Бренайннің королі Маэль Майр Уа Фокарта Иса Масихпен тыныштықта жатты. 1136 жылы Коннахт архиепископы Домналл Уа Дубтайг Клуан Ферта Бренайнде құлшылықтан кейін дүниеден озды. 1162 жылы Бренайннің дін қызметкерлері епископ Маэйненнің және Куммайне Фоданың молаларын жерден алып, оларды қорғау орынына сақтады. 1170 жылы өз заманының Ирландия даналарының қалдығы болған Клуан Ферта Бренайннің лекторы Кормак Уа Лумлуини дүниеден озды. 1179 жылы Клонферт Брендан шіркеулерімен бірге өртеді. 1186 жылы Клонферт Брендан епископы Адам Мак Клеркеннің ұлы Мелкалан дүниеден озды. 1190 жылы Клонферт Бренданда Катал Кроверг пен Катал Карраг арасында бейбіт келісімге келу үшін кездесу өтті. Барлық Sil Мюррей, сондай-ақ Әулие Патриктің мұрагері Конор Мак Дермот және Aireaghtagh O'Rodiv осы кездесуге келді, бірақ олар бұл жолы татуласа алмады. О'Коннор мен Sil Мюррей сол түні Клонманоизге барды, ертесіне таңертең кемелеріне мініп, Шаннонға дейін қайтып, Лоу Риге келді. Көлде қатты дауыл болды, кемелер бір-бірінен ажырады. Дауыл О'Коннор отырған кемені қозғалтып, бағыттан шығарды. Дауылдың күші соншалық, кеме суға батып, экипаждың барлығы, О'Коннордан басқа, алты адаммен бірге қаза тапты. Осы кемеде О'Коннормен (Катал Кроверг) Ареахтаг О'Родив пен Каталдың ұлы Конор болды, екеуі де суға батып кетті, сондай-ақ Хью Магерагтидің екі ұлы Конор мен Олиф, О'Мулренин және О'Монаханның ұлы және тағы да көптеген адамдар қаза тапты. 1195 жылы Клонферт Бренданның королі Донел О Финн дүниеден озды. 1202 жылы Клонферт Брендан епископы Мурто О'Кармакан дүниеден озды. 1266 жылы Римнен Клонферт Бренданға сайланған епископ келді, және ол, сондай-ақ Томас О Миадахханға Рождестводан бұрынғы жексенбіде Атенрида епископтық дәреже берілді.