Кіріспе
Клонферт соборы – Ирландияның Галвей графтығындағы Клонферт қаласында орналасқан Ирландия шіркеуінің соборы. Бұрын Клонферт дін аймағының соборы болған, кейін Лимерик және Киллалое біріккен дін аймақтарындағы үш собордың біріне кірген, қазір Туам, Лимерик және Киллалое дін аймағындағы бес собордың бірі. Ағымдағы ғимарат 12 ғасырда, әулие Брендан құрған алдыңғы 6 ғасырлық шіркеудің орнында салынды. Бұл шіркеу оның құрған монастырымен байланысты болған және сол жерде Брендан жерленген. Собордың деканы – өте құрметті Родерик Линдсей Смит, ол сонымен қатар Киллалое, Килфенора деканы және Килмакдуагтың деканы мен провосты.
Собордың сипаттамасы
Шіркеудің ең көне бөлігі шамамен 1180 жылға дейін салынған. Оның есігі – гиберно-роман стилінің ең көрнекті үлгісі. Ол алты қатардан тұрады және әртүрлі мотивтермен, жануарлардың бастарымен, жапырақтармен, адамдардың бастарымен және т.б. безендірілген. Есіктің үстінде үшбұрыштар мен ерекше адам бастары кезектесетін тік қаптама орналасқан, ал оның астында адам бастарын қамтитын аркада бар. 13 ғасырдың басындағы шатырдың шығыс терезелері – кеш роман стиліндегі терезелердің мысалы. Шатыр аркасы 15 ғасырда орнатылған және періштелермен, розеткамен және айна ұстаған су қызымен әсемделген. Шіркеудің батыс жағындағы мұнараның тіреу аркалары да 15 ғасырдың бастарымен безендірілген, ал роман стиліндегі есіктің ішкі қатары да осы кезеңде қосылған. Сақтандыру бөлмесі де 15 ғасырға жатады. Шіркеудің оңтүстік жағында роман стилінде салынған, қазір қираған, ал солтүстік жағында готика стилінде салынған, кейін алынып тасталған қанаттары болған. Оңтүстікке қарай бір шақырым жердегі Рим-католик шіркеуінде 14 ғасырға жататын Мадонна мен Баланың ағаштан жасалған мүсіні орналасқан, ал осы шіркеудің жанындағы жол бойында 16 ғасырға жататын мұнаралы үй тұр.
Сақтау
Клонферт соборы 2000 жылы Дүниежүзілік ескерткіштер қорының Дүниежүзілік ескерткіштерді сақтау бағдарламасына енгізілді. Жұмсақ құмтастан салынған ғимарат қатты тозығына ұшыраған, ал бұрын жасалған консервациялық жұмыстар ғимараттың барлық мәселелерін толық шеше алмады. Үстімізден өскен биологиялық өсімдер де тозуды күшейтті. Азайып бара жатқан қауымның қаржылық мүмкіндіктері шектеулі болғандықтан, American Express ұйым арқылы қаржылай көмек көрсетті.
Клонферт жылнамада
561 жылы Куль-Дреймн шайқасы туралы жазба бар. Онда Айнмир, Сетнаның ұлы, Фергустың ұлы Айннид және Домналл жеңіске жетті. Бірақ Диармайт қашып кетті, сондай-ақ осы күні періште бұйрығымен Клуан Ферта Бренайн негізі салынды. [AU 558, 560, 561, 564; AU 558] 636 жылы Картах, Клуан Ферта Бренайнның аббаты, оны Сеган деп атайды, дүниеден озды. 752 жылы Лиат Мо Чамок аббаты Куанг және Клуан Ферта Бренайн аббаты Майкнияның немересі Фиахна дүниеден озды. 802 жылы Клуан Ферта Бренайн аббаты Олхобар дүниеден озды. 817 жылы Клуан Ферта Бренайнның данасы Конмах уа Катайл қайтыс болды. 820 жылы Клуан Ферта Бренайн епископы Лайтбэртах, Аенгхустың ұлы, дүниеден озды. 838 жылы Ирландия халқының үлкен жиыны Клуан Ферта Бренайнде болды, және Темуир патшасы Аидтың ұлы Ниалл, Кримтанның ұлы Фейдлимидке бағынды, сол күні Фейдлимид Ирландияның толыққанды патшасы болды және ол Клуан Фертаның аббат креслосын иеленді. 866 жылы ерл Томрар Клуан Ферта Бренайнды тонады, ал Бренайн оны лагеріне келгеннен кейін үшінші күні өлтірді. 949 жылы Силь Анмчадха (Сиол Анмчадха) тоналып, Сеаллахан мен Мюнстер халқымен Клуан Ферта Бренайн тоналып, қарақталды. 971 жылы Ораториялық Синайд, Клуан Фертаның усаты, дүниеден озды. 1045 жылы Ui Maine Клонфертті шіркеуімен бірге өртеді. Сол жерде Ғадхра Уа Дунадахидың ұлы Кухоннахт өлтірілді. 1112 жылы Бренайннің королі Маэль Майр Уа Фокарта Иса Масихпен тыныштықта жатты. 1136 жылы Коннахт архиепископы Домналл Уа Дубтайг Клуан Ферта Бренайнде құлшылықтан кейін дүниеден озды. 1162 жылы Бренайннің дін қызметкерлері епископ Маэйненнің және Куммайне Фоданың молаларын жерден алып, оларды қорғау орынына сақтады. 1170 жылы өз заманының Ирландия даналарының қалдығы болған Клуан Ферта Бренайннің лекторы Кормак Уа Лумлуини дүниеден озды. 1179 жылы Клонферт Брендан шіркеулерімен бірге өртеді. 1186 жылы Клонферт Брендан епископы Адам Мак Клеркеннің ұлы Мелкалан дүниеден озды. 1190 жылы Клонферт Бренданда Катал Кроверг пен Катал Карраг арасында бейбіт келісімге келу үшін кездесу өтті. Барлық Sil Мюррей, сондай-ақ Әулие Патриктің мұрагері Конор Мак Дермот және Aireaghtagh O'Rodiv осы кездесуге келді, бірақ олар бұл жолы татуласа алмады. О'Коннор мен Sil Мюррей сол түні Клонманоизге барды, ертесіне таңертең кемелеріне мініп, Шаннонға дейін қайтып, Лоу Риге келді. Көлде қатты дауыл болды, кемелер бір-бірінен ажырады. Дауыл О'Коннор отырған кемені қозғалтып, бағыттан шығарды. Дауылдың күші соншалық, кеме суға батып, экипаждың барлығы, О'Коннордан басқа, алты адаммен бірге қаза тапты. Осы кемеде О'Коннормен (Катал Кроверг) Ареахтаг О'Родив пен Каталдың ұлы Конор болды, екеуі де суға батып кетті, сондай-ақ Хью Магерагтидің екі ұлы Конор мен Олиф, О'Мулренин және О'Монаханның ұлы және тағы да көптеген адамдар қаза тапты. 1195 жылы Клонферт Бренданның королі Донел О Финн дүниеден озды. 1202 жылы Клонферт Брендан епископы Мурто О'Кармакан дүниеден озды. 1266 жылы Римнен Клонферт Бренданға сайланған епископ келді, және ол, сондай-ақ Томас О Миадахханға Рождестводан бұрынғы жексенбіде Атенрида епископтық дәреже берілді.
636 Repose of Carthach, abbot of Cluain Ferta Brénainn, who is called Ségán. 752 Repose of Cúángus, abbot of Liath Mo Chaemóc, and repose of Fiachna grandson of Maicnia, abbot of Cluain Ferta Brénainn. 802 Repose of Ólchobar, abbot of Cluain Ferta Brénainn. 817 Connmach ua Cathail, wise man of Cluain Fearta Brenainn, died. 820 Laithbheartach, son of Aenghus, Bishop of Cluain Fearta Brenainn died. 838 A great assembly of the men of Ireland in Cluain Ferta Brénainn, and Niall son of Aed, king of Temuir, submitted to Feidlimid, son of Crimthann, so that Feidlimid became full king of Ireland that day, and he occupied the abbot's chair of Cluain Ferta. 866 Tomrar the Jarl, plundered Cluain Ferta Brénainn, and Brénainn killed him on [the] third day after he had reached his camp. 949 The spoiling of Sil Anmchadha (Síol Anmchadha), and the plundering of Cluain fearta Brenainn, by Ceallachan and the men of Munster. 971 Cinaedh of the Oratory, anchorite of Cluain fearta, died. 1045 Clonfert, with its church, was burned by the Ui Maine. Cuchonnacht, son of Gadhra Ua Dunadhaigh, was there slain. 1112 Mael Maire Ua Fócarta, coarb of Brénainn, rested in Christ. 1136 Domhnall Ua Dubhthaigh, Archbishop of Connaught died after mass and celebration at Cluain fearta Brenainn. 1162 The relics of Bishop Maeinenn and of Cummaine Foda were removed from the earth by the clergy of Brenainn, and they were enclosed in a protecting shrine. 1170 Cormac Ua Lumluini, lector of Cluain fearta Brenainn, the remnant of the sages of Ireland in his time, died. 1179 Clonfert Brendan, with its churches, were burned. 1186 Maelcallann, son of Adam Mac Clerken, Bishop of Clonfert Brendan, died. 1190 A meeting was held at Clonfert Brendan, to conclude a peace between Cathal Crovderg and Cathal Carragh. All the Sil Murray repaired to this meeting, together with the successor of St. Patrick, Conor Mac Dermot, and Aireaghtagh O'Rodiv; but they could not be reconciled to each other on this occasion. O'Conor and the Sil Murray went to Clonmacnoise on that night, and early next morning embarked in their fleet, and sailed up the Shannon until they came to Lough Ree. A violent storm arose on the lake, by which their vessels were separated from each other; and the storm so agitated the vessel in which O'Conor was, that it could not be piloted. Such was the fury of the storm, it foundered, and all the crew perished, except O'Conor himself and six others. In this vessel with O'Conor (Cathal Crovderg) were Areaghtagh O'Rodiv and Conor, son of Cathal, who were both drowned, as were also Conor and Auliffe, the two sons of Hugh Mageraghty; O'Mulrenin, and the son of O'Monahan, and many others. 1195 Donnell Ó Finn, Coarb of Clonfert Brendan, died. 1202 Murtough O'Carmacan, Bishop of Clonfert Brendan, died. 1266 A bishop elect came from Rome to Clonfert Brendan, and the dignity of bishop was conferred on him, and on TomásÓ Mhiadhachán, at Athenry, on the Sunday before Christmas.